ΔΕΘ 2025: Το σχέδιο Μαξίμου για «πακέτο χωρίς αποκλεισμούς» και το πολιτικό στοίχημα της τελευταίας διετίας

Η προετοιμασία για τη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές ασκήσεις της κυβέρνησης, καθώς στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι οι ανακοινώσεις του Σεπτεμβρίου θα αποτελέσουν το βασικό σημείο αναφοράς της οικονομικής και πολιτικής στρατηγικής μέχρι το τέλος της κυβερνητικής θητείας.

Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, ο στόχος δεν είναι απλώς η ανακοίνωση ενός ακόμη πακέτου φορολογικών ελαφρύνσεων, αλλά η παρουσίαση ενός συνεκτικού σχεδίου που θα επιχειρεί να συνδέσει τη δημοσιονομική σταθερότητα με τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, διατηρώντας παράλληλα την εικόνα αξιοπιστίας που η κυβέρνηση θεωρεί βασικό συγκριτικό της πλεονέκτημα.

Το πολιτικό μήνυμα: «Κανείς εκτός του πακέτου»

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κεντρική κατεύθυνση που έχει δοθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη είναι το τελικό πακέτο να διαθέτει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κοινωνική διασπορά.

Πρόκειται για μια πολιτική επιλογή που, κατά κυβερνητικές εκτιμήσεις, αποσκοπεί στο να απαντήσει στην κριτική ότι τα οφέλη της ανάπτυξης δεν διαχέονται επαρκώς στην κοινωνία.

Σε αντίθεση με προηγούμενες ΔΕΘ, όπου το βάρος δόθηκε κυρίως στη στεγαστική πολιτική, στους νέους ή στους συνταξιούχους, ο φετινός σχεδιασμός φαίνεται να διευρύνεται προς τη μεσαία τάξη, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την πραγματική οικονομία, χωρίς να αποκλείει μισθωτούς, οικογένειες ή ιδιοκτήτες ακινήτων.

Δημοσιονομικός χώρος ενός δισεκατομμυρίου – με προσδοκίες για περισσότερα

Το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει ότι υπάρχει ήδη διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος περίπου 1 δισ. ευρώ για μόνιμες παρεμβάσεις.

Ωστόσο, κυβερνητικά στελέχη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο το τελικό ποσό να αυξηθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο, εφόσον συνεχιστεί η θετική εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού.

Η αισιοδοξία αυτή βασίζεται:

• στις υψηλότερες του στόχου εισπράξεις από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος,
• στην περαιτέρω απόδοση των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ κατά της φοροδιαφυγής,
• στην πορεία του τουρισμού και της κατανάλωσης κατά τη θερινή περίοδο,
• καθώς και στη διατήρηση των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζονται διαφορετικά δημοσιονομικά σενάρια, ώστε να αξιοποιηθεί κάθε πρόσθετο περιθώριο που ενδεχομένως δημιουργηθεί μέχρι την οριστικοποίηση των εξαγγελιών.

Τι βρίσκεται στο τραπέζι

Οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί, ωστόσο στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται παρεμβάσεις που κινούνται σε τρεις βασικές κατευθύνσεις: φορολογική ελάφρυνση, ενίσχυση της παραγωγικής οικονομίας και αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Μεταξύ των προτάσεων που συζητούνται περιλαμβάνονται:

• νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών,
• αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος,
• μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις,
• κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα,
• νέα επενδυτικά φορολογικά κίνητρα,
• πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στέγαση,
• μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το τελικό μείγμα θα εξαρτηθεί από τον οριστικό δημοσιονομικό χώρο που θα πιστοποιηθεί λίγο πριν από τη ΔΕΘ.

Οι ευρωπαϊκοί κανόνες καθορίζουν τα όρια

Σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, ο σχεδιασμός πραγματοποιείται υπό το νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε μόνιμη παρέμβαση θα πρέπει να είναι πλήρως χρηματοδοτημένη και συμβατή με τους στόχους για τη μείωση του δημόσιου χρέους και τη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση εξετάζει και τα περιθώρια που παρέχουν οι ευρωπαϊκές ρήτρες για συγκεκριμένες επενδυτικές δαπάνες, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.

Η παρέμβαση της Τράπεζας της Ελλάδος

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στις πρόσφατες κατευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία εισηγείται η αξιοποίηση του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου να κινηθεί σε τρεις άξονες:

• στοχευμένη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών,
• μόνιμες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών που περιορίζουν το κόστος εργασίας,
• επενδυτικά κίνητρα που ενισχύουν την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ότι οι οριζόντιες παροχές έχουν περιορισμένη αναπτυξιακή αποτελεσματικότητα και υψηλό δημοσιονομικό κόστος, υπογραμμίζοντας ότι οι μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις μπορούν να στηριχθούν μόνο στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στη συνέχιση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Οι τρεις άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής

Πέρα από τις οικονομικές εξαγγελίες, κυβερνητικές πηγές περιγράφουν μια ευρύτερη στρατηγική έως τη ΔΕΘ, η οποία εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε τρεις παράλληλους άξονες.

Ο πρώτος αφορά την παρουσίαση ενός πακέτου μόνιμων οικονομικών μέτρων με ευρεία κοινωνική στόχευση.

Ο δεύτερος συνδέεται με την επιτάχυνση μεγάλων έργων υποδομής και επενδύσεων, μέσω των οποίων η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει το αφήγημα της ανάπτυξης και του παραγωγικού μετασχηματισμού της οικονομίας.

Ο τρίτος αφορά την εντατικοποίηση των περιοδειών του πρωθυπουργού στην περιφέρεια, με στόχο την ανάδειξη κυβερνητικών παρεμβάσεων και έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Το πολιτικό διακύβευμα της ΔΕΘ

Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι η θετική πορεία βασικών οικονομικών δεικτών δεν αρκεί από μόνη της για να μεταβάλει το πολιτικό κλίμα. Η πρόκληση, σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, είναι να αποτυπωθεί στην καθημερινότητα των πολιτών η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών μέσω μόνιμων παρεμβάσεων που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα και στηρίζουν την παραγωγική δραστηριότητα.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ΔΕΘ του 2025 αντιμετωπίζεται ως κομβικός πολιτικός σταθμός και όχι ως μια τυπική παρουσίαση οικονομικών μέτρων. Κατά πολιτικές εκτιμήσεις, το πακέτο που θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο αναμένεται να λειτουργήσει ως το βασικό σήμα της κυβερνητικής στρατηγικής για την επόμενη περίοδο, επιχειρώντας να συνδυάσει τη δημοσιονομική πειθαρχία, τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις και την ευρύτερη κοινωνική απεύθυνση ενόψει της σταδιακής εισόδου της χώρας σε προεκλογική φάση.