Ηλεκτρονικές απάτες: Στα 22,6 εκατ. ευρώ οι ζημιές το 2025 – Το μεγαλύτερο κόστος πληρώνουν οι καταναλωτές

Παρά τη μείωση των περιστατικών απάτης στις ηλεκτρονικές πληρωμές, οι πολίτες εξακολουθούν να επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος των οικονομικών απωλειών, καθώς οι απατεώνες στρέφονται όλο και περισσότερο στις τεχνικές εξαπάτησης μέσω social engineering.

Οι ηλεκτρονικές απάτες στις πληρωμές εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το τραπεζικό σύστημα και τους καταναλωτές, παρά τη σημαντική βελτίωση των μηχανισμών ασφαλείας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025, οι συνολικές ζημιές από απάτες σε συναλλαγές με κάρτες ανήλθαν στα 22,6 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος να πέφτει στους ίδιους τους πολίτες.

Παρότι οι τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών έχουν ενισχύσει σημαντικά τα συστήματα προστασίας, οι εγκληματίες επιλέγουν πλέον να στοχεύουν τον ανθρώπινο παράγοντα, χρησιμοποιώντας μεθόδους εξαπάτησης που παρακάμπτουν τα τεχνολογικά εμπόδια και εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη των χρηστών.

Οι καταναλωτές επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αποκαλύπτουν ότι οι κάτοχοι καρτών πληρωμών επιβαρύνθηκαν με το 62% της συνολικής ζημιάς, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 14 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που αποδέχονται συναλλαγές με κάρτες κάλυψαν περίπου 7 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 31% των συνολικών απωλειών, ενώ οι πάροχοι-εκδότες καρτών, δηλαδή κυρίως οι τράπεζες, επιβαρύνθηκαν μόλις με 1,6 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 7% του συνολικού κόστους.

Η κατανομή αυτή αποδεικνύει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι απατεώνες δεν παραβιάζουν τα τραπεζικά συστήματα ασφαλείας, αλλά καταφέρνουν να εξαπατήσουν τους ίδιους τους χρήστες ώστε να εγκρίνουν οι ίδιοι τις ύποπτες συναλλαγές.

Το social engineering παραμένει η μεγαλύτερη απειλή

Η πλειονότητα των περιστατικών βασίζεται πλέον στις τεχνικές social engineering, όπου οι δράστες εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο παράγοντα αντί να επιχειρούν κυβερνοεπιθέσεις στα πληροφοριακά συστήματα των τραπεζών.

Οι απατεώνες χρησιμοποιούν πλαστά email, ψεύτικες ιστοσελίδες, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μηνύματα SMS αλλά και τηλεφωνικές κλήσεις που δημιουργούν αίσθημα επείγοντος. Στόχος τους είναι να αποσπάσουν τα στοιχεία της κάρτας, τους προσωπικούς κωδικούς ή ακόμη και να πείσουν το θύμα να ολοκληρώσει μόνο του τη μεταφορά χρημάτων μέσω των εφαρμογών mobile banking ή web banking.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο ίδιος ο χρήστης εγκρίνει όλα τα στάδια της συναλλαγής χρησιμοποιώντας τους κωδικούς μιας χρήσης, τις επιβεβαιώσεις μέσω εφαρμογών ή ακόμη και τα βιομετρικά στοιχεία, χωρίς να αντιληφθεί ότι εξυπηρετεί έναν απατεώνα.

Μειώθηκαν τα περιστατικά απάτης το 2025

Παρά τις οικονομικές απώλειες, τα συνολικά στοιχεία δείχνουν ότι οι μηχανισμοί προστασίας γίνονται ολοένα και πιο αποτελεσματικοί.

Κατά τη διάρκεια του 2025, τα περιστατικά απάτης με κάρτες πληρωμών μειώθηκαν κατά 9% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Συνολικά καταγράφηκαν 363.101 συναλλαγές απάτης, που αντιστοιχούν σε μία ύποπτη συναλλαγή ανά 7.600 συναλλαγές.

Η αναλογία των συναλλαγών απάτης προς το σύνολο των συναλλαγών διαμορφώθηκε στο 0,013%, εμφανίζοντας ετήσια μείωση κατά 20%. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει ότι τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και οι παρεμβάσεις των τραπεζών, των παρόχων πληρωμών, των εταιρειών αποδοχής καρτών και της ΔΙΑΣ, ενισχύουν σημαντικά την προστασία των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Η συνεχής ενημέρωση παραμένει το ισχυρότερο όπλο

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες που συνέβαλαν στη μείωση των περιστατικών απάτης.

Πρώτον, η συνεχής αναβάθμιση των μηχανισμών πρόληψης από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Δεύτερον, η στενή συνεργασία με ελληνικές και διεθνείς αρχές για την εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων. Και τρίτον, η διαρκής ενημέρωση των πολιτών για τις νέες μορφές ηλεκτρονικής απάτης.

Οι εκπρόσωποι του τραπεζικού κλάδου υπογραμμίζουν ότι όσο εξελίσσονται οι τεχνολογίες ασφαλείας, τόσο περισσότερο οι επιτήδειοι στρέφονται στην εξαπάτηση των ίδιων των χρηστών. Για τον λόγο αυτό, η ενημέρωση και η εκπαίδευση των καταναλωτών θεωρούνται σήμερα εξίσου σημαντικές με τα τεχνολογικά μέτρα προστασίας.

Πού μειώθηκαν και πού αυξήθηκαν οι απάτες

Τα αναλυτικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι καταγράφηκε μείωση στον αριθμό των περιστατικών απάτης σε όλες τις βασικές κατηγορίες συναλλαγών.

Οι απάτες σε συναλλαγές μέσω POS μειώθηκαν κατά 21%, στα ATM κατά 6%, ενώ οι εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία της κάρτας εμφάνισαν μείωση κατά 7% ως προς τον αριθμό των περιστατικών.

Αντίστοιχα, η αξία των απατών στις συναλλαγές μέσω POS υποχώρησε κατά 28%, ενώ στα ΑΤΜ καταγράφηκε μικρή μείωση της τάξης του 2%.

Ωστόσο, στις ηλεκτρονικές συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία κάρτας σημειώθηκε αύξηση κατά 4% στην αξία των περιστατικών απάτης, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι ηλεκτρονικές αγορές και οι απομακρυσμένες πληρωμές εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στόχο των επιτήδειων.

Ενισχύεται η ευρωπαϊκή εποπτεία κατά του οικονομικού εγκλήματος

Η προσπάθεια αντιμετώπισης της ηλεκτρονικής απάτης ενισχύεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά το πλαίσιο για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης.

Παράλληλα, στις αρχές του 2026 ξεκίνησε επίσημα τη λειτουργία της η νέα Anti-Money Laundering Authority (AMLA), η ευρωπαϊκή αρχή που αναλαμβάνει την άμεση και έμμεση εποπτεία οργανισμών του χρηματοπιστωτικού και μη χρηματοπιστωτικού τομέα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για την πρόληψη του ξεπλύματος παράνομου χρήματος.

Η δημιουργία της νέας αρχής αναμένεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών και να συμβάλει στον περιορισμό των οργανωμένων κυκλωμάτων ηλεκτρονικής απάτης.

Η προσοχή του χρήστη παραμένει η καλύτερη άμυνα

Παρά τη συνεχή αναβάθμιση των τραπεζικών συστημάτων ασφαλείας, το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών εξακολουθεί να βασίζεται στην εξαπάτηση του ίδιου του κατόχου της κάρτας.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι καμία τράπεζα δεν ζητά ποτέ τηλεφωνικά προσωπικούς κωδικούς, στοιχεία καρτών ή επιβεβαίωση συναλλαγών που δεν έχει ξεκινήσει ο ίδιος ο πελάτης. Η αυξημένη προσοχή απέναντι σε ύποπτα μηνύματα, email και τηλεφωνικές κλήσεις αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα προστασίας.

Τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι, παρά τη μείωση των περιστατικών, η μάχη κατά της ηλεκτρονικής απάτης συνεχίζεται. Και όσο οι εγκληματίες επενδύουν περισσότερο στην εξαπάτηση των ανθρώπων παρά στην παραβίαση των συστημάτων, η ενημέρωση και η ψηφιακή παιδεία των πολιτών θα παραμένουν το πιο αποτελεσματικό μέσο άμυνας.

Πηγή: Pagenews.gr