Η NASA δίνει μάχη με τον χρόνο για να σώσει το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift

Η πρώτη ρομποτική «διάσωση» δορυφόρου στην ιστορία των ΗΠΑ

Το ιστορικό τηλεσκόπιο Swift χάνει συνεχώς ύψος εξαιτίας της έντονης ηλιακής δραστηριότητας και κινδυνεύει να επανεισέλθει στην ατμόσφαιρα. Η NASA επιχειρεί μια πρωτοποριακή αποστολή με αυτόνομο ρομπότ, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εποχή επισκευών και συντήρησης δορυφόρων στο Διάστημα.

Η NASA επιχειρεί κάτι που μέχρι σήμερα έμοιαζε με επιστημονική φαντασία

Η διαστημική υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται μπροστά σε μία από τις πιο φιλόδοξες αποστολές των τελευταίων ετών.

Στόχος δεν είναι η εκτόξευση ενός νέου διαστημικού τηλεσκοπίου.

Ούτε η εξερεύνηση ενός πλανήτη.

Αλλά η διάσωση ενός ήδη υπάρχοντος διαστημικού παρατηρητηρίου, το οποίο κινδυνεύει να χαθεί για πάντα.

Το τηλεσκόπιο Swift Observatory, που παρακολουθεί τις πιο βίαιες εκρήξεις του Σύμπαντος από το 2004, χάνει σταδιακά ύψος λόγω της αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας. Αν δεν μεταφερθεί εγκαίρως σε υψηλότερη τροχιά, η επανείσοδός του στην ατμόσφαιρα θεωρείται θέμα χρόνου.

Μια αποστολή-ορόσημο αξίας 30 εκατ. δολαρίων

Η NASA ανέθεσε στη νεοφυή αμερικανική εταιρεία Katalyst Space Technologies μια αποστολή που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολη.

Το σχέδιο προβλέπει την εκτόξευση του αυτόνομου διαστημικού οχήματος Link, ενός ρομποτικού σκάφους με τρεις μηχανικούς βραχίονες, το οποίο θα εντοπίσει το Swift, θα το «συλλάβει» και θα το μεταφέρει σε ασφαλέστερη τροχιά.

Η εκτόξευση αναμένεται να πραγματοποιηθεί από τα Νησιά Μάρσαλ στον Ειρηνικό, με πύραυλο Pegasus, ο οποίος εκτοξεύεται από αεροσκάφος.

Το συνολικό κόστος της επιχείρησης υπολογίζεται περίπου στα 30 εκατ. δολάρια.

Γιατί κινδυνεύει το Swift

Το τηλεσκόπιο βρίσκεται σήμερα περίπου στα 360 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη.

Η NASA θέλει να το μεταφέρει περίπου στα 600 χιλιόμετρα, όπου η ατμοσφαιρική αντίσταση είναι πολύ μικρότερη και η διάρκεια ζωής του μπορεί να παραταθεί σημαντικά.

Το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στη φάση έντονης δραστηριότητας του Ήλιου.

Οι ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις θερμαίνουν τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, προκαλώντας διαστολή. Αυτό αυξάνει την αεροδυναμική αντίσταση που δέχονται οι δορυφόροι σε χαμηλή τροχιά, επιταχύνοντας τη μείωση του ύψους τους.

Το χρονικό περιθώριο στενεύει

Οι μηχανικοί της NASA υπολογίζουν ότι το Swift δεν πρέπει να πέσει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα υψόμετρο.

Εάν συμβεί αυτό, η αποστολή διάσωσης καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη.

Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, το κρίσιμο αυτό όριο αναμένεται να προσεγγιστεί μέσα στο φθινόπωρο, γεγονός που εξηγεί γιατί η NASA αντιμετωπίζει την αποστολή ως αγώνα δρόμου.

Για να επιβραδύνει την κάθοδο, η υπηρεσία έχει ήδη διακόψει από τον Φεβρουάριο όλες τις επιστημονικές λειτουργίες του τηλεσκοπίου, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας και περιορίζοντας τις κινήσεις προσανατολισμού.

Το πρώτο αμερικανικό «διαστημικό συνεργείο»

Αν η αποστολή ολοκληρωθεί με επιτυχία, θα αποτελέσει την πρώτη φορά που αμερικανικό αυτόνομο ρομποτικό σύστημα θα πραγματοποιήσει επιχείρηση διάσωσης και επανατοποθέτησης ενεργού διαστημικού παρατηρητηρίου.

Μέχρι σήμερα, μόνο η Κίνα έχει επιδείξει αντίστοιχη δυνατότητα, μεταφέροντας έναν δορυφόρο σε υψηλότερη τροχιά.

Η αποστολή της Katalyst θεωρείται έτσι δοκιμή μιας εντελώς νέας αγοράς: της συντήρησης και επισκευής δορυφόρων σε τροχιά.

Το Swift είναι ανεκτίμητο για την αστρονομία

Παρότι έχει συμπληρώσει περισσότερες από δύο δεκαετίες λειτουργίας, το Swift παραμένει μοναδικό.

Είναι σχεδιασμένο να αντιδρά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα όταν ανιχνεύονται:

• εκρήξεις ακτίνων γάμμα (Gamma Ray Bursts),
• εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων (Supernovae),
• συγχωνεύσεις άστρων νετρονίων,
• άλλα ακραία κοσμικά φαινόμενα.

Η ταχύτητα αντίδρασής του είναι αυτή που το καθιστά αναντικατάστατο.

Οι επιστήμονες το αποκαλούν χαρακτηριστικά «πρώτο διασώστη» της NASA στο Διάστημα, καθώς είναι το πρώτο τηλεσκόπιο που στρέφεται προς νέα κοσμικά γεγονότα για να συλλέξει κρίσιμα δεδομένα.

Ο επόμενος στόχος: το Hubble

Η επιτυχία της αποστολής θα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από τη διάσωση του Swift.

Η NASA εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει παρόμοια τεχνολογία και για το ιστορικό Hubble Space Telescope, το οποίο βρίσκεται επίσης σε τροχιά που σταδιακά υποβαθμίζεται.

Το Hubble λειτουργεί εδώ και 36 χρόνια και παραμένει ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά όργανα στην ιστορία της αστρονομίας.

Η Katalyst εκτιμά ότι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θα διαθέτει ακόμη πιο εξελιγμένο ρομποτικό σύστημα, ικανό να αναλάβει και αυτή την εξαιρετικά απαιτητική αποστολή.

Μια νέα οικονομία γεννιέται στο Διάστημα

Πέρα από την επιστημονική διάσταση, η αποστολή αποκαλύπτει και μια νέα επιχειρηματική αγορά.

Η Katalyst δεν περιορίζεται στη διάσωση δορυφόρων.

Το μακροπρόθεσμο σχέδιό της περιλαμβάνει:

• ανεφοδιασμό διαστημικών οχημάτων με καύσιμα,
• επισκευές δορυφόρων σε τροχιά,
• συναρμολόγηση μεγάλων ηλιακών πάρκων στο Διάστημα,
• δημιουργία διαστημικών data centers,
• υποστήριξη εμπορικών διαστημικών σταθμών.

Η διαστημική οικονομία περνά έτσι από τη φάση των εκτοξεύσεων στη φάση της συντήρησης και των υπηρεσιών, μια αγορά που αναμένεται να αναπτυχθεί ραγδαία την επόμενη δεκαετία.

Πηγή: pagenews.gr