«Σας κοστίζει την αυτοεκτίμησή σας ο Τραμπ;» Η ερώτηση που “πάγωσε” τον Ρούτε και αποκάλυψε το νέο ΝΑΤΟ

 Η στιγμή που άλλαξε το κλίμα της Συνόδου

Δεν ήταν ούτε οι αποφάσεις για τις αμυντικές δαπάνες, ούτε η Ουκρανία, ούτε καν οι ισορροπίες με τη Ρωσία.

Η πιο εκρηκτική στιγμή της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ήρθε στην τελική συνέντευξη Τύπου του Γενικού Γραμματέα της Συμμαχίας, όταν ένας Δανός δημοσιογράφος αποφάσισε να εγκαταλείψει τη διπλωματική ευγένεια και να θέσει ένα καθαρά πολιτικό ερώτημα.

«Κάθεστε δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ όταν μιλά για την κατάκτηση της Γροιλανδίας, όταν επιτίθεται σε συμμάχους όπως η Ισπανία και όταν ανοίγει εμπορικούς πολέμους. Δεν φαίνεται να είναι ο παλιός Μαρκ Ρούτε αυτός που βλέπουμε σήμερα. Επηρεάζει καθόλου την αυτοεκτίμησή σας το γεγονός ότι κάθεστε δίπλα του χωρίς να λέτε τίποτα;»

Η αίθουσα πάγωσε.

Το ερώτημα δεν αφορούσε πλέον τη στρατηγική του ΝΑΤΟ.

Αφορούσε τον ίδιο τον ρόλο του ανθρώπου που καλείται να κρατήσει ενωμένη τη Συμμαχία απέναντι στον πιο απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο των τελευταίων δεκαετιών.

Η ερώτηση που εξέφρασε όσα λέγονται πίσω από κλειστές πόρτες

Η παρέμβαση του Δανού δημοσιογράφου δεν ήταν αυθόρμητη.

Αποτύπωσε μια συζήτηση που διεξάγεται εδώ και μήνες σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στους διαδρόμους του ΝΑΤΟ.

Πόσο μπορεί η Συμμαχία να ανέχεται δημόσιες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ χωρίς να αντιδρά;

Τους τελευταίους μήνες ο Αμερικανός πρόεδρος έχει:

• επαναφέρει τις διεκδικήσεις του για τη Γροιλανδία,
• απειλήσει συμμάχους με οικονομικά αντίποινα,
• αμφισβητήσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για τις αμυντικές τους δαπάνες,
• επαναφέρει μια ξεκάθαρα συναλλακτική αντίληψη για τη λειτουργία του ΝΑΤΟ.

Απέναντι σε όλα αυτά, ο Ρούτε έχει επιλέξει μια σταθερή τακτική.

Δεν συγκρούεται δημόσια.

Δεν διορθώνει τον Αμερικανό πρόεδρο.

Δεν ανοίγει μέτωπα.

Για αρκετούς διπλωμάτες αυτή είναι ψυχρή στρατηγική.

Για άλλους, είναι υπερβολική πολιτική ανοχή.

Η απάντηση που απέφυγε την παγίδα

Ο Μαρκ Ρούτε δεν απάντησε ποτέ στο προσωπικό σκέλος της ερώτησης.

Αντί να μιλήσει για την «αυτοεκτίμησή» του, μετέφερε αμέσως τη συζήτηση στον θεσμικό του ρόλο.

«Η ευθύνη μου είναι να κρατήσω τη Συμμαχία ενωμένη.»

Στη συνέχεια όχι μόνο δεν αποστασιοποιήθηκε από τον Τραμπ, αλλά του απέδωσε εύσημα.

«Ο πρόεδρος Τραμπ αξίζει τα εύσημα γιατί οι σύμμαχοι αυξάνουν επιτέλους τις αμυντικές τους δαπάνες.»

Η απάντηση ήταν προσεκτικά σχεδιασμένη.

Ο Ρούτε επέλεξε να προστατεύσει τη σχέση του ΝΑΤΟ με τον Λευκό Οίκο, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι θα δεχόταν πολιτική κριτική στην Ευρώπη.

Η δύσκολη ισορροπία για τη Γροιλανδία

Το πιο ευαίσθητο σημείο της ανταλλαγής αφορούσε τη Γροιλανδία.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο του νησιού, επικαλούμενος λόγους εθνικής και αρκτικής ασφάλειας.

Το ζήτημα αγγίζει άμεσα τη Δανία, ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ.

Ο Ρούτε απέφυγε να απορρίψει ευθέως τον Αμερικανό πρόεδρο.

Αντίθετα, επέλεξε μια διπλωματική φόρμουλα.

«Συμφωνώ με τον πρόεδρο Τραμπ ότι πρέπει να αποτρέψουμε τη Ρωσία και την Κίνα από το να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στον Αρκτικό Βορρά. Όμως αυτό πρέπει να γίνει συλλογικά, μέσα από το ΝΑΤΟ.»

Με μία φράση αποδέχθηκε τη στρατηγική ανησυχία, αλλά όχι τη μονομερή λύση.

Το ΝΑΤΟ της συναλλακτικής εποχής

Το περιστατικό ανέδειξε μια βαθύτερη αλλαγή στη λειτουργία της Συμμαχίας.

Για δεκαετίες, το ΝΑΤΟ βασίστηκε στη συναίνεση, στη θεσμική ισορροπία και στη δημόσια εικόνα ενότητας.

Ο Τραμπ λειτουργεί διαφορετικά.

Αντιλαμβάνεται τις συμμαχίες ως σχέσεις κόστους και οφέλους.

Μετρά τη συνεισφορά των συμμάχων με οικονομικούς και στρατιωτικούς όρους και δεν διστάζει να ασκήσει δημόσια πίεση ακόμη και σε ιστορικούς εταίρους.

Ο Ρούτε φαίνεται να έχει προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Η στρατηγική του δεν είναι η δημόσια αντιπαράθεση.

Είναι η διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ, ακόμη και αν αυτό απαιτεί πολιτικές υποχωρήσεις στο επίπεδο της δημόσιας εικόνας.

Ενότητα ή πολιτική αξιοπιστία;

Η αντιπαράθεση αποκάλυψε ίσως το μεγαλύτερο θεσμικό δίλημμα που αντιμετωπίζει σήμερα η Συμμαχία.

Οφείλει ο Γενικός Γραμματέας να απαντά δημόσια όταν ένας ηγέτης αμφισβητεί συμμάχους ή διεθνείς κανόνες;

Ή μήπως η βασική του αποστολή είναι να διατηρεί ενωμένο το ΝΑΤΟ, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει δημόσια σιωπή;

Οι υποστηρικτές του Ρούτε υποστηρίζουν ότι μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο θα αποδυνάμωνε τη Συμμαχία και θα έστελνε λάθος μήνυμα στη Μόσχα και το Πεκίνο.

Οι επικριτές του, αντίθετα, θεωρούν ότι η σιωπή δημιουργεί προηγούμενο και υπονομεύει τη θεσμική αξιοπιστία του ΝΑΤΟ.

Η Ευρώπη μπροστά στη νέα εποχή Τραμπ

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο δεν ήταν η απάντηση του Ρούτε.

Ήταν το γεγονός ότι ένας Ευρωπαίος δημοσιογράφος τόλμησε να διατυπώσει δημόσια αυτό που μέχρι πρόσφατα λεγόταν μόνο σε ιδιωτικές συζητήσεις.

Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα.

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο αλλάζει όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ίδια η Συμμαχία.

Το δίλημμα δεν είναι πλέον αν ο Τραμπ είναι απρόβλεπτος.

Είναι πώς θα διαχειριστούν οι Ευρωπαίοι αυτή την απρόβλεπτη ηγεσία χωρίς να διακινδυνεύσουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ.

Από τη σκοπιά της δυτικής πολιτικής ανάλυσης , η αντιπαράθεση μεταξύ του Δανού δημοσιογράφου και του Μαρκ Ρούτε ήταν πολύ σημαντικότερη από μια αμήχανη στιγμή σε συνέντευξη Τύπου.

Αποκάλυψε ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η πολιτική διαχείριση των Ηνωμένων Πολιτειών γίνεται σχεδόν εξίσου κρίσιμη με τη διαχείριση της ρωσικής απειλής.

Ο Ρούτε έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα:

Δεν θεωρεί αποστολή του να διορθώνει δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο.

Θεωρεί αποστολή του να κρατήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες πλήρως δεσμευμένες στη Συμμαχία.

Το αν αυτή η στρατηγική θα αποδειχθεί επιτυχής ή αν θα ενισχύσει την εντύπωση ότι η Ευρώπη προσαρμόζεται πολιτικά στον Τραμπ, θα φανεί τους επόμενους μήνες.

Ένα, πάντως, είναι ήδη σαφές: η πιο αποκαλυπτική μάχη της Συνόδου δεν δόθηκε για την Ουκρανία, ούτε για τις αμυντικές δαπάνες. Δόθηκε για το τίμημα που είναι διατεθειμένη να πληρώσει η Ευρώπη προκειμένου να κρατήσει την Αμερική στο πλευρό της.

Πηγή: pagenews.gr