Τσουκαλάς: «Τα χρήματα δεν φτάνουν» – Καμπανάκι για ακρίβεια, επιδοτήσεις και νέο δημοσιονομικό κίνδυνο
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Τσουκαλάς: «Τα χρήματα δεν φτάνουν» – Καμπανάκι για ακρίβεια, επιδοτήσεις και νέο δημοσιονομικό κίνδυνο
Η ενεργειακή ακρίβεια, η πίεση στα νοικοκυριά και τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια της Ελλάδας βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα αποκαλυπτικής συζήτησης με τον Ιωάννη Τσουκαλά, επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή και καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης.
Με αφορμή την έκθεση του τρίτου τριμήνου του Γραφείου, ο καθηγητής περιέγραψε τους κινδύνους που δημιουργεί η άνοδος των τιμών της ενέργειας και εξήγησε γιατί η δυνατότητα του κρατικού προϋπολογισμού να χρηματοδοτεί νέες επιδοτήσεις δεν είναι απεριόριστη.
Η συζήτηση ανέδειξε ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά και πολιτικά διλήμματα της περιόδου: πώς μπορεί να προστατευθεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας;
«Ο κυριότερος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος είναι ο πληθωρισμός»
Ο Ιωάννης Τσουκαλάς ξεκίνησε την τοποθέτησή του από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
«Πράγματι, ο κυριότερος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος για την ελληνική οικονομία είναι ο πληθωρισμός», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και στα καύσιμα.
Αντίθετα, μπορεί να επηρεάσει σταδιακά το σύνολο της παραγωγικής και εφοδιαστικής αλυσίδας, οδηγώντας σε νέες ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών.
«Θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και να κάνουμε ό,τι μπορούμε, στα πλαίσια των δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας, να μετριάσουμε τις δευτερογενείς επιδράσεις από την ενέργεια προς την εφοδιαστική αλυσίδα», ανέφερε.
Και πρόσθεσε:
«Εφόσον διαρκέσει αυτή η κατάσταση με το υψηλότερο ενεργειακό κόστος, θα μετακυλιστεί σε κάποιο βαθμό και στην υπόλοιπη εφοδιαστική αλυσίδα».
Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις τροφίμων, τις μεταφορές και τους κλάδους που εξαρτώνται από την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας.
Το όριο των επιδοτήσεων: «Το κράτος μπορεί να φτάσει μέχρι ένα σημείο»
Το πιο κρίσιμο σημείο της συνέντευξης αφορούσε τη δυνατότητα της κυβέρνησης να συνεχίσει τις επιδοτήσεις για όσο διάστημα παραμένουν υψηλές οι τιμές.
Ο καθηγητής ξεκαθάρισε ότι ο κρατικός προϋπολογισμός λειτουργεί μέσα σε συγκεκριμένα δημοσιονομικά όρια.
«Ο κρατικός προϋπολογισμός έχει συγκεκριμένα δημοσιονομικά περιθώρια, χρήματα δηλαδή που μπορούν να δοθούν σε τέτοιες παρεμβάσεις», δήλωσε.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για την επ’ αόριστον κάλυψη του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
«Όσο διαρκεί αυτή η κατάσταση με το υψηλό ενεργειακό κόστος, αναπόφευκτα δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε κάτι παραπάνω», ανέφερε.
Στη συνέχεια διατύπωσε με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια το πρόβλημα.
«Το κράτος μπορεί να φτάσει μέχρι ένα σημείο. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να υπάρξει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή παρέμβαση».
Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία που έχει για την Ελλάδα η δυνατότητα ευρωπαϊκής δημοσιονομικής ευελιξίας σε περίπτωση παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης.
«Εάν δεν υπάρξει ευρωπαϊκή παρέμβαση, θα υποστούμε συνέπειες»
Ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι πολίτες να χρειαστεί να προσαρμόσουν την ενεργειακή κατανάλωσή τους, εφόσον η κρίση συνεχιστεί χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση.
«Εάν δεν υπάρξει, σε αυτή την περίπτωση θα υποστούμε κάποιες συνέπειες», δήλωσε, αναφερόμενος στην ανάγκη ευρωπαϊκής παρέμβασης.
Ερωτηθείς ποιες θα μπορούσαν να είναι αυτές οι συνέπειες, απάντησε:
«Θα αναγκαστούμε να μειώσουμε την κατανάλωση ενέργειας».
Η συζήτηση στράφηκε τότε στις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι και τα νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα.
Οι δημοσιογράφοι έθεσαν το ερώτημα πώς μπορεί να ζητηθεί από έναν άνθρωπο που ήδη δυσκολεύεται να πληρώσει τη θέρμανσή του να μειώσει ακόμη περισσότερο την κατανάλωση.
Ο καθηγητής αναγνώρισε τη δυσκολία.
«Είναι σκληρό. Συμφωνώ με αυτό που λέτε», ανέφερε.
Ωστόσο, επέμεινε ότι η υπέρβαση των δημοσιονομικών αντοχών μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους.
«Πράγματι θα διακινδυνεύσουμε πάρα πολύ αν ξεπεράσουμε κάποιες από τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας», προειδοποίησε.
Αρτοποιεία και ζαχαροπλαστεία: Το αίτημα για πρόσθετη στήριξη
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα αρτοποιεία και τα ζαχαροπλαστεία, δύο κλάδοι που επηρεάζονται άμεσα από τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων.
Ο Ιωάννης Τσουκαλάς αναγνώρισε ότι πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία θα μπορούσε να επιτρέψει τη χρηματοδότηση στοχευμένων παρεμβάσεων.
«Εάν μας δοθεί, στα πλαίσια αυτής της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ένας επιπλέον χώρος 200-300 εκατομμύρια, για παράδειγμα, εκεί θα μπορούσε να δοθεί χώρος και σε αρτοποιούς και ζαχαροπλάστες», ανέφερε.
Η επισήμανσή του δεν αποτέλεσε ανακοίνωση νέας επιδότησης.
Αντίθετα, περιέγραψε μια δυνατότητα που θα εξαρτηθεί από το εάν και με ποιους όρους θα εξασφαλιστεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.
«Δεν βλέπω πώς μπορεί να υπάρξει λύση χωρίς χρήματα»
Η συζήτηση επέστρεψε στο ερώτημα τι θα συμβεί εάν δεν εγκριθεί πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία.
Ο καθηγητής ήταν κατηγορηματικός ως προς τους περιορισμούς του προϋπολογισμού.
«Δεν βλέπω πώς μπορεί να υπάρξει η λύση χωρίς να υπάρξουν χρήματα», δήλωσε.
Κατά την ανάλυσή του, η διατήρηση εκτεταμένων επιδοτήσεων χωρίς αντίστοιχη δημοσιονομική κάλυψη θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην αξιοπιστία της χώρας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και στις αγορές.
Ειδικά σε μια περίοδο αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων, ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μια υπέρβαση των δημοσιονομικών κανόνων θα απαιτούσε εξηγήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η αναφορά του αφορούσε τον κίνδυνο αυξημένης δημοσιονομικής εποπτείας και όχι κάποια ήδη αποφασισμένη επιστροφή της Ελλάδας σε πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής.
Η προειδοποίηση για τη Γαλλία και τις αγορές ομολόγων
Ο Ιωάννης Τσουκαλάς συνέδεσε τις ελληνικές δημοσιονομικές επιλογές με το ευρύτερο ευρωπαϊκό οικονομικό περιβάλλον.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στις πιέσεις που αντιμετωπίζει η γαλλική οικονομία και στον κίνδυνο μετάδοσης δημοσιονομικής αστάθειας.
«Η Γαλλία είναι στον προθάλαμο δημοσιονομικής κρίσης αυτή τη στιγμή», υποστήριξε.
Και προειδοποίησε:
«Αν φύγει η κρίση από εκεί και μεταδοθεί στις υπόλοιπες χώρες, τότε κινδυνεύουν όλοι».
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει την ανησυχία του για το ενδεχόμενο μια ευρωπαϊκή δημοσιονομική αναταραχή να επηρεάσει το κόστος δανεισμού και τις χρηματοδοτικές συνθήκες της Ελλάδας.
Υπερπλεονάσματα και μειώσεις φόρων: «Υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση»
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα της συνέντευξης ήταν η συζήτηση για τα υπερπλεονάσματα και τις προτάσεις της αντιπολίτευσης για μείωση των έμμεσων φόρων.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες περιορίζουν τη δυνατότητα αύξησης των καθαρών δαπανών.
«Εδώ υπάρχει μια μεγάλη παρανόηση», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, το νέο πλαίσιο δεν επιτρέπει να αντιμετωπίζονται αυτομάτως τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα ως διαθέσιμο ποσό για νέες δαπάνες.
«Οι νέοι κανόνες μάς βάζουν πάνω σε μία οροφή δαπανών, πάνω από την οποία δεν μπορούμε να ξοδέψουμε», δήλωσε.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη κοντά στο επιτρεπόμενο όριο, γεγονός που δυσκολεύει πρόσθετες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Στη συζήτηση αυτή περιέλαβε και τις μειώσεις φόρων, τις οποίες συνέδεσε με τη λειτουργία του ευρωπαϊκού πλαισίου καθαρών δαπανών.
Η ακριβής δημοσιονομική επίδραση κάθε φορολογικού μέτρου, πάντως, εξαρτάται από τον σχεδιασμό, τη χρηματοδότησή του και τους ισχύοντες κανόνες.
Η αποπληρωμή του χρέους και η διαφωνία για τις προτεραιότητες
Η συνέντευξη ανέδειξε και τη διαφωνία που υπάρχει στον δημόσιο διάλογο για την αξιοποίηση των πρόσθετων δημοσιονομικών πόρων.
Από τη μία πλευρά, προβάλλεται η ανάγκη ενίσχυσης νοικοκυριών που δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες.
Από την άλλη, υπογραμμίζεται η σημασία της μείωσης του δημόσιου χρέους και της διατήρησης της εμπιστοσύνης των αγορών.
Ο Ιωάννης Τσουκαλάς εξήγησε ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες έχουν σχεδιαστεί ώστε να συμβάλλουν στη σταδιακή αποκλιμάκωση του χρέους.
«Αυτοί οι κανόνες μπήκαν για να αποκλιμακώνεται το χρέος όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με έναν τρόπο ο οποίος βοηθάει και την ανάπτυξη», υποστήριξε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε διαφορετική φάση του οικονομικού κύκλου από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Είμαστε στην καλή φάση εμείς του οικονομικού κύκλου. Πολλές άλλες οικονομίες βρίσκονται σε κατάσταση στασιμότητας», ανέφερε.
Φορολόγηση υπερκερδών: Η επισήμανση για τα διυλιστήρια
Ο καθηγητής κλήθηκε να σχολιάσει και εναλλακτικές προτάσεις χρηματοδότησης των μέτρων στήριξης, όπως η φορολόγηση των υπερκερδών και η επιβολή πλαφόν.
Ειδικά για τα διυλιστήρια, υποστήριξε ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο εξαγωγικός χαρακτήρας της δραστηριότητάς τους.
«Θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί», σημείωσε.
Κατά την άποψή του, μια φορολογική παρέμβαση χωρίς προσεκτικό σχεδιασμό μπορεί να δημιουργήσει αντικίνητρα για την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Η τοποθέτησή του δεν απέκλεισε τη συζήτηση για πρόσθετα έσοδα, αλλά ανέδειξε την ανάγκη αξιολόγησης των πιθανών οικονομικών επιπτώσεων κάθε επιλογής.
«Να είμαστε πολύ προσεκτικοί πώς χρησιμοποιούμε τα αποθέματα»
Προς το τέλος της συνέντευξης, ο Ιωάννης Τσουκαλάς υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης δημοσιονομικών αποθεμάτων.
«Καλά κάνει η κυβέρνηση και κρατάει όσο μπορεί να κρατήσει αποθέματα», ανέφερε.
Και εξήγησε τον λόγο:
«Μπορεί να υπάρξουν και πιο δύσκολες μέρες από αυτές που βιώνουμε τώρα».
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η δημοσιονομική αξιοπιστία δεν αποτελεί μόνο έναν λογιστικό στόχο.
Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να εξασφαλίζει χρηματοδότηση με ευνοϊκότερους όρους.
«Το να σε βλέπουν οι αγορές σαν χώρα η οποία είναι αξιόπιστη βελτιώνει τις χρηματοδοτικές συνθήκες», υπογράμμισε.
Η παράμετρος αυτή, κατά τον ίδιο, αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η ελληνική οικονομία θα χρειαστεί πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το μεγάλο δίλημμα: Η προστασία των πολιτών και η αντοχή της οικονομίας
Η συνέντευξη του Ιωάννη Τσουκαλά ανέδειξε με σαφήνεια τις δύο πλευρές της σημερινής οικονομικής συζήτησης.
Από τη μία βρίσκονται οι πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών, των συνταξιούχων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος και πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Από την άλλη βρίσκονται οι δημοσιονομικοί περιορισμοί, οι ευρωπαϊκοί κανόνες και η ανάγκη να διατηρηθεί η δυνατότητα της Ελλάδας να χρηματοδοτεί την οικονομία της χωρίς νέες αναταράξεις.
Ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού επέμεινε ότι ο θεσμικός του ρόλος είναι να αναδεικνύει αυτούς τους κινδύνους.
«Εμείς, σαν Γραφείο Προϋπολογισμού, η αρμοδιότητά μας είναι να δείχνουμε τους κινδύνους, να αναδεικνύουμε τους δημοσιονομικούς κινδύνους και να δίνουμε μια συμβουλή προς το να διαφυλαχθεί όσο γίνεται η δημοσιονομική σύνεση», ανέφερε.
Η ουσία της προειδοποίησής του είναι ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να απαιτήσει μεγαλύτερη στήριξη από εκείνη που επιτρέπουν σήμερα τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι εάν θα υπάρξει ευρωπαϊκή παρέμβαση που θα επιτρέψει πρόσθετη ανακούφιση των πολιτών και των επιχειρήσεων, χωρίς να διακινδυνεύσει η δημοσιονομική σταθερότητα της Ελλάδας.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
