Εκλογές πριν από την καταιγίδα; Το πολιτικό και οικονομικό στοίχημα του Μεγάρου Μαξίμου

Μαξίμου: Σταθμίζει το φθινόπωρο των εκλογών ανάμεσα στην οικονομία, τη γεωπολιτική και την πολιτική φθορά

Οι δημόσιες διαβεβαιώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027 παραμένουν αμετάβλητες. Στο παρασκήνιο, ωστόσο, η πολιτική συζήτηση αποκτά διαφορετικά χαρακτηριστικά. Δεν αφορά πλέον το αν εξετάζεται το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, αλλά υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ένα τέτοιο σχέδιο.

Το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες λογικές. Από τη μία, η ανάγκη διατήρησης της θεσμικής αξιοπιστίας μέσω της εξάντλησης της κυβερνητικής θητείας. Από την άλλη, η διαπίστωση ότι το διεθνές και οικονομικό περιβάλλον γίνεται ολοένα πιο απρόβλεπτο, γεγονός που μπορεί να μεταβάλει δραστικά τους πολιτικούς συσχετισμούς μέσα σε λίγους μήνες.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο νέος κύκλος περιοδειών του πρωθυπουργού, με αφετηρία τη Βόρεια Εύβοια. Επισήμως πρόκειται για επισκέψεις με επίκεντρο την παρακολούθηση κυβερνητικών έργων, όπως τα εγκαίνια του οδικού άξονα Ροβιές–Ήλια και οι παρεμβάσεις στις δομές Υγείας. Πολιτικά, όμως, δύσκολα περνά απαρατήρητο ότι η ένταση των εξορμήσεων παραπέμπει περισσότερο σε προεκλογικό σχεδιασμό παρά σε μια συνηθισμένη κυβερνητική δραστηριότητα.

Το “παράθυρο” του Σεπτεμβρίου

Η ημερομηνία της 27ης Σεπτεμβρίου συζητείται πλέον ανοιχτά στους πολιτικούς διαδρόμους, χωρίς φυσικά να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης θα αποκτούσε χαρακτήρα προεκλογικής πλατφόρμας, με τον πρωθυπουργό να παρουσιάζει όχι μόνο το οικονομικό πακέτο για το 2027 αλλά και το συνολικό κυβερνητικό σχέδιο για την επόμενη τετραετία, την αποκαλούμενη «Ατζέντα 2030».

Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η ΔΕΘ παραμένει διαχρονικά το σημαντικότερο πολιτικό βήμα για κάθε πρωθυπουργό. Εάν τελικά προηγηθούν εκλογές, τότε οι εξαγγελίες δεν θα αφορούν μόνο μέτρα ανακούφισης, αλλά θα αποτελέσουν ουσιαστικά το πρόγραμμα με το οποίο η Νέα Δημοκρατία θα ζητήσει νέα εντολή.

Η Συνταγματική Αναθεώρηση και τα πολιτικά μηνύματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης μέχρι τα τέλη Αυγούστου.

Οι δηλώσεις του Προέδρου της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ενίσχυσαν τις σχετικές συζητήσεις.

«Αυτό ένα πονηρό μυαλό – βάλτε το δικό μου – θα μπορούσε να σκεφτεί: γιατί πρέπει οπωσδήποτε να έχει ολοκληρωθεί η δεύτερη ψηφοφορία τον Αύγουστο, αν οι εκλογές γίνουν τον Μάιο ή τον Ιούνιο του 2027; Θα μπορούσε να γίνει και τον Σεπτέμβριο», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας για πρώτη φορά τόσο σαφή υπαινιγμό ότι το φθινόπωρο παραμένει πολιτικά ανοικτό.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η επισήμανσή του ότι:

«Τυπικά αν γίνουν οι εκλογές τον Οκτώβριο, είναι πρόωρες. Καμιά φορά το να γίνουν νωρίτερα μπορεί να είναι η θεραπεία στην πολιτική τοξικότητα.» 

Οι τοποθετήσεις αυτές δεν δεσμεύουν την κυβέρνηση. Ωστόσο αποκτούν ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς προέρχονται από τον δεύτερο τη τάξει θεσμικό παράγοντα της χώρας και αποτυπώνουν μια συζήτηση που μέχρι πρόσφατα περιοριζόταν αποκλειστικά στο παρασκήνιο.

Οι κάλπες δεν κρίνονται μόνο στην Αθήνα

Το βασικό ερώτημα που απασχολεί το κυβερνητικό επιτελείο δεν αφορά αποκλειστικά τις δημοσκοπήσεις.

Το πραγματικό δίλημμα σχετίζεται με το κατά πόσο το διεθνές περιβάλλον θα επιτρέψει στην ελληνική οικονομία να διατηρήσει τους σημερινούς ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι την άνοιξη του 2027.

Η Μέση Ανατολή παραμένει πηγή αβεβαιότητας για τις διεθνείς τιμές της ενέργειας. Η εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί νέες πιέσεις στις εξαγωγές και στις επενδύσεις, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξακολουθεί να διατηρεί περιοριστική νομισματική πολιτική. Παράλληλα, η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης πλησιάζει, περιορίζοντας σταδιακά το δημοσιονομικό περιθώριο για νέες παρεμβάσεις.

Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι το 2027 ενδέχεται να είναι μια χρονιά περισσότερο απαιτητική από το 2026. Εφόσον το διεθνές περιβάλλον επιβαρυνθεί περαιτέρω, η πολιτική διαχείριση θα γίνει σαφώς δυσκολότερη.

Με άλλα λόγια, η συζήτηση για πρόωρες εκλογές δεν αφορά μόνο την πολιτική συγκυρία, αλλά και την οικονομική πρόβλεψη για τους επόμενους δεκαοκτώ μήνες.

Τα επιχειρήματα υπέρ της εξάντλησης της τετραετίας

Υπάρχουν όμως εξίσου ισχυροί λόγοι που συνηγορούν υπέρ της παραμονής της κυβέρνησης μέχρι την άνοιξη του 2027.

Πρώτον, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στη θέση ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να ολοκληρώνουν τη συνταγματική τους θητεία.

Δεύτερον, αρκετές σημαντικές κυβερνητικές παρεμβάσεις θα αρχίσουν να αποδίδουν μετρήσιμο αποτέλεσμα μόλις από τις αρχές του 2027. Σε αυτές περιλαμβάνονται η εφαρμογή των μέτρων που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ, η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού προς τον στόχο των 950 ευρώ, καθώς και η ολοκλήρωση σημαντικών αμυντικών και ενεργειακών έργων, όπως η παραλαβή της δεύτερης φρεγάτας Belharra και η πρώτη ερευνητική γεώτρηση υδρογονανθράκων.

Η κυβερνητική λογική είναι ότι αυτά τα γεγονότα μπορούν να ενισχύσουν το αφήγημα περί οικονομικής σταθερότητας, αμυντικής θωράκισης και ενεργειακής αναβάθμισης της χώρας.

Το πολιτικό ρίσκο του χρόνου

Η Ιστορία δείχνει ότι οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν χάνουν επειδή αιφνιδιάζονται από την αντιπολίτευση, αλλά επειδή αιφνιδιάζονται από τις εξελίξεις.

Το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει ότι η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και αδυνατεί μέχρι στιγμής να διαμορφώσει πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ωστόσο, γνωρίζει επίσης ότι η πολιτική φθορά σπάνια εξελίσσεται γραμμικά. Ένα νέο κύμα ακρίβειας, μια διεθνής ενεργειακή κρίση ή μια γεωπολιτική αναταραχή μπορούν να μεταβάλουν το πολιτικό κλίμα πολύ ταχύτερα από όσο δείχνουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις.

Γι’ αυτό και η συζήτηση περί πρόωρων εκλογών δεν αφορά αποκλειστικά τις εσωτερικές ισορροπίες της Νέας Δημοκρατίας. Αφορά κυρίως τον συγχρονισμό της κάλπης με έναν χρόνο που η κυβέρνηση θεωρεί πολιτικά και οικονομικά διαχειρίσιμο.

Το πραγματικό δίλημμα του Μαξίμου

Η κυβέρνηση καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές στρατηγικές.

Η πρώτη είναι να εξαντλήσει την τετραετία, διατηρώντας τη θεσμική συνέπεια και προσδοκώντας ότι τα οικονομικά οφέλη των επόμενων μηνών θα αποτυπωθούν στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Η δεύτερη είναι να αξιοποιήσει ένα πολιτικά ευνοϊκότερο παράθυρο πριν από την πλήρη εκδήλωση των διεθνών οικονομικών κινδύνων.

Επισήμως, η απάντηση παραμένει η ίδια: εκλογές την άνοιξη του 2027.

Στο πολιτικό παρασκήνιο, όμως, ολοένα και περισσότεροι συνομιλητές του Μεγάρου Μαξίμου αντιμετωπίζουν το φθινόπωρο όχι ως φημολογία, αλλά ως ένα απολύτως υπαρκτό πολιτικό ενδεχόμενο, εφόσον οι συνθήκες το καταστήσουν στρατηγικά συμφέρον.

Πηγή: pagenews.gr