ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι 9 βγήκαν «καθαροί»,οι 4 πάνε δικαστήριο–Ο Μητσοτάκης ζητά τώρα λογαριασμό από την αντιπολίτευση

Εννέα πολιτικά πρόσωπα βγαίνουν από το κάδρο της συγκεκριμένης έρευνας, τέσσερις βουλευτές παραπέμπονται για πλημμεληματικές πράξεις και η κυβέρνηση περνά στην αντεπίθεση. Η υπόθεση, ωστόσο, δεν τελειώνει: οι ποινικές ευθύνες εξατομικεύονται, ενώ η πολιτική σύγκρουση για τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη διαχείριση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων μόλις αλλάζει επίπεδο.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ περνά σε μια νέα και πολιτικά εκρηκτική φάση. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε ποινικές διώξεις πλημμεληματικού χαρακτήρα σε τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και σε ακόμη 18 πρόσωπα, ενώ οι υποθέσεις επτά εν ενεργεία και δύο πρώην βουλευτών τέθηκαν στο αρχείο.

Η εξέλιξη προσφέρει στην κυβέρνηση ισχυρό επιχείρημα απέναντι στη γενικευμένη στοχοποίηση που είχε προηγηθεί. Δεν εξαφανίζει, όμως, το σκάνδαλο ούτε μετατρέπει αυτομάτως τις αρχειοθετήσεις σε συνολική πολιτική αθώωση του συστήματος διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων.

Αυτό ακριβώς είναι το νέο πεδίο της σύγκρουσης: άλλο η ατομική ποινική ευθύνη και άλλο η πολιτική ευθύνη για έναν οργανισμό που ερευνάται για εκτεταμένες παρατυπίες και οργανωμένες απάτες.

Ο Μητσοτάκης περνά στην αντεπίθεση

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να αξιοποιήσει άμεσα τις αρχειοθετήσεις, υποστηρίζοντας ότι αποκαταστάθηκε η πραγματική διάσταση της υπόθεσης.

«Δεκατρείς υπουργοί και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας βρέθηκαν στο στόχαστρο. Οι εννέα αποδεικνύονται απολύτως αθώοι και τέσσερα ακόμη στελέχη μας θα εξεταστούν περαιτέρω για απλά πλημμελήματα», ανέφερε κατά τη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής.

Ο πρωθυπουργός έκανε ειδική αναφορά στα στελέχη που είχαν αποχωρήσει από την κυβέρνηση για λόγους πολιτικής ευθιξίας:

«Έντιμοι πολιτικοί επί εβδομάδες διασύρθηκαν, καθώς κάποιοι μας αποκαλούσαν “κυβέρνηση υποδίκων”. Ποιος θα ζητήσει τώρα συγγνώμη;»

Η παρέμβασή του δεν είχε μόνο αμυντικό χαρακτήρα. Αποτέλεσε προσπάθεια αντιστροφής του πολιτικού φορτίου: από την κυβέρνηση που απολογούνταν για ένα σκάνδαλο, στην κυβέρνηση που κατηγορεί την αντιπολίτευση για δημόσια καταδίκη προσώπων πριν μιλήσει η Δικαιοσύνη.

Αρχειοθέτηση δεν σημαίνει δικαστική αθώωση

Σε νομικό επίπεδο χρειάζεται μία κρίσιμη διευκρίνιση.

Οι εννέα δεν «αθωώθηκαν» ύστερα από δίκη. Οι υποθέσεις τους τέθηκαν στο αρχείο επειδή, στο συγκεκριμένο στάδιο της έρευνας, δεν εντοπίστηκαν επαρκείς ενδείξεις για άσκηση δίωξης.

Η διαφορά δεν είναι λεκτική λεπτομέρεια. Η αθώωση αποτελεί δικαστική κρίση μετά από ποινική διαδικασία. Η αρχειοθέτηση σημαίνει ότι η εισαγγελική έρευνα δεν οδήγησε σε κατηγορία για τα συγκεκριμένα πρόσωπα.

Πολιτικά, πάντως, η συνέπεια είναι ισχυρή: όσοι παρουσιάστηκαν περίπου ως ήδη ένοχοι δεν αντιμετωπίζουν πλέον κατηγορία στη συγκεκριμένη δικογραφία.

Οι επτά βουλευτές που βγαίνουν από το κάδρο

Στο αρχείο τέθηκαν οι υποθέσεις των:

• Γιάννη Κεφαλογιάννη
• Κώστα Τσιάρα
• Νότη Μηταράκη
• Κώστα Καραμανλή
• Δημήτρη Βαρτζόπουλου
• Θεόφιλου Λεονταρίδη
• Βασίλη Βασιλειάδη

Για δύο ακόμη πρώην βουλευτές η έρευνα επίσης ολοκληρώθηκε χωρίς δίωξη, ενώ για άλλους πρώην πολιτικούς η διαδικασία φέρεται να συνεχίζεται.

Οι αρχειοθετήσεις επιβεβαιώνουν ότι η μαζική πολιτική εμπλοκή προσώπων δεν συνεπάγεται και μαζική ποινική ευθύνη. Η Δικαιοσύνη οφείλει να εξετάζει κάθε περίπτωση ξεχωριστά και όχι να λειτουργεί με κομματικές ή συλλογικές ταμπέλες.

Οι τέσσερις που οδηγούνται στη Δικαιοσύνη

Ποινική δίωξη ασκήθηκε στους εν ενεργεία βουλευτές:

• Κώστα Σκρέκα
• Κατερίνα Παπακώστα
• Χρήστο Μπουκώρο
• Μάξιμο Σενετάκη

Οι κατηγορίες είναι πλημμεληματικού χαρακτήρα και αφορούν, ανά περίπτωση, πράξεις όπως ηθική αυτουργία σε απιστία, παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, ψευδή βεβαίωση και απόπειρα απάτης μέσω υπολογιστή. Μαζί τους διώκονται ακόμη 18 μη πολιτικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων πρώην στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ και πρόσωπα που φέρονται να συνδέονται με παράνομες επιδοτήσεις.

Οι τέσσερις αρνούνται τις κατηγορίες και δηλώνουν ότι θα αποδείξουν την αθωότητά τους στο ακροατήριο.

Η υπόθεση, συνεπώς, δεν έχει κλείσει. Για τους συγκεκριμένους βουλευτές τώρα αρχίζει η ουσιαστική δικαστική κρίση.

Η αντιπολίτευση αρνείται να υποχωρήσει

Το ΠΑΣΟΚ απάντησε ότι η άσκηση διώξεων σε τέσσερις βουλευτές και 18 ακόμη πρόσωπα επιβεβαιώνει τον οργανωμένο χαρακτήρα της υπόθεσης.

Ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα:

«Πιάστηκαν με τη γίδα στην πλάτη και μας ζητούν να ζητήσουμε συγγνώμη», υποστηρίζοντας ότι οι διώξεις αποδεικνύουν πως το σκάνδαλο είχε σαφές κυβερνητικό και κομματικό χρώμα.

Η θέση της αντιπολίτευσης βασίζεται σε μια διαφορετική ανάγνωση: ακόμη και αν δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες για όλους όσοι ελέγχθηκαν, η ύπαρξη διώξεων κατά βουλευτών, στελεχών του οργανισμού και άλλων εμπλεκομένων δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρουσιάζει την εξέλιξη ως συνολική δικαίωση.

Η επικίνδυνη αιχμή προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Ο πρωθυπουργός άφησε αιχμές και κατά της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, λέγοντας ότι «φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό».

Η αναφορά είναι πολιτικά βαριά. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί ανεξάρτητο ευρωπαϊκό θεσμό με αρμοδιότητα στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Ήταν η ίδια αρχή που ερεύνησε τα πρόσωπα, έθεσε εννέα υποθέσεις στο αρχείο και άσκησε διώξεις στους υπόλοιπους.

Η κυβέρνηση, επομένως, δεν μπορεί να επικαλείται την αξιοπιστία της EPPO όταν αρχειοθετεί υποθέσεις και να την αμφισβητεί όταν διώκει άλλα στελέχη. Αντίστοιχα, η αντιπολίτευση δεν μπορεί να θεωρεί κάθε ελεγχόμενο ένοχο πριν ολοκληρωθεί η έρευνα και μετά να υποβαθμίζει τις αρχειοθετήσεις.

Η θεσμικά συνεπής θέση είναι μία: οι αποφάσεις αξιολογούνται με τα ίδια κριτήρια, είτε πολιτικά βολεύουν είτε όχι.

Το τεκμήριο αθωότητας δεν μπορεί να είναι επιλεκτικό

Η υπόθεση αναδεικνύει ξανά μια βαθιά παθογένεια της ελληνικής πολιτικής ζωής: τη μετατροπή της ποινικής διερεύνησης σε πολιτική καταδίκη.

Η άρση ασυλίας, η κλήση για εξηγήσεις ή η αναφορά ενός ονόματος σε μια δικογραφία δεν ισοδυναμούν με ενοχή. Το ίδιο ισχύει τώρα και για τους τέσσερις διωκόμενους βουλευτές. Η άσκηση δίωξης δεν προκαθορίζει την απόφαση του δικαστηρίου.

Το τεκμήριο αθωότητας δεν μπορεί να εφαρμόζεται μόνο στους πολιτικούς φίλους και να εξαφανίζεται για τους αντιπάλους.

Σε αυτό το σημείο η κριτική Μητσοτάκη έχει βάση: η δημόσια διαπόμπευση προσώπων πριν υπάρξει εισαγγελική ή δικαστική κρίση μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη.

Η πολιτική ευθύνη, όμως, παραμένει

Η κυβέρνηση δεν μπορεί να θεωρήσει ότι οι αρχειοθετήσεις κλείνουν συνολικά την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ανακοινώσει έρευνες για οργανωμένα σχήματα απάτης, ψευδείς δηλώσεις αγροτικής δραστηριότητας και καταχρηστική λήψη ευρωπαϊκών ενισχύσεων κατά την περίοδο 2019-2022. Σε άλλη επιχείρηση είχαν συλληφθεί δεκάδες ύποπτοι για μεγάλης κλίμακας αγροτική απάτη και νομιμοποίηση εσόδων.

Ακόμη, λοιπόν, και αν αρκετά πολιτικά πρόσωπα δεν έχουν ποινική εμπλοκή, παραμένουν τα ερωτήματα:

Πώς λειτούργησε ο οργανισμός;

Ποιος επέτρεψε να δημιουργηθούν τα περιθώρια παρατυπιών;

Γιατί οι μηχανισμοί ελέγχου δεν απέτρεψαν εγκαίρως τις καταχρήσεις;

Ποια διοικητική και πολιτική ευθύνη αναλογεί στις διαδοχικές ηγεσίες;

Η ποινική αθωότητα συγκεκριμένων προσώπων δεν αναιρεί την υποχρέωση θεσμικής λογοδοσίας για τη λειτουργία του συστήματος.

Fast track δίκες πριν από την παραγραφή

Οι δικαστικές διαδικασίες αναμένεται να κινηθούν γρήγορα, καθώς τα αποδιδόμενα αδικήματα αντιμετωπίζουν ζήτημα παραγραφής τον Σεπτέμβριο.

Τα κλητήρια θεσπίσματα θα πρέπει να επιδοθούν εγκαίρως, ενώ η δίκη θα προσδιοριστεί ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου. Η νέα διαδικασία ταχείας εκδίκασης για υποθέσεις πολιτικών προσώπων στοχεύει να αποτρέψει το ενδεχόμενο να κλείσει η υπόθεση λόγω παρέλευσης του χρόνου.

Αυτό είναι κρίσιμο και για τις δύο πλευρές. Οι κατηγορούμενοι δικαιούνται γρήγορη εκκαθάριση των κατηγοριών. Η κοινωνία δικαιούται δικαστική απάντηση και όχι μια ακόμη υπόθεση που θα χαθεί σε δικονομικές καθυστερήσεις.

Η κυβέρνηση κέρδισε μια μάχη, όχι όλο τον πόλεμο

Οι εννέα αρχειοθετήσεις αποτελούν αναμφίβολα πολιτική ανάσα για τη Νέα Δημοκρατία και προσωπική αποκατάσταση για όσους βρέθηκαν χωρίς επαρκή στοιχεία στο επίκεντρο μιας σκληρής δημόσιας διαμάχης.

Οι τέσσερις διώξεις, όμως, αποτρέπουν την κυβέρνηση από το να μιλά για πλήρη κατάρρευση της υπόθεσης. Αντίστοιχα, η αντιπολίτευση δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει συλλήβδην δεκατρία πρόσωπα ως ενιαίο σώμα κατηγορουμένων.

Η νέα πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: εννέα υποθέσεις αρχειοθετήθηκαν, τέσσερις οδηγούνται σε δικαστική κρίση και το ευρύτερο θεσμικό πρόβλημα του ΟΠΕΚΕΠΕ παραμένει ανοικτό.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δικαιούται να ζητά απαντήσεις για τον διασυρμό όσων δεν διώκονται. Δεν δικαιούται, όμως, να θεωρήσει ότι η αρχειοθέτηση των δικών τους φακέλων αθωώνει συνολικά ένα σύστημα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό βαριά δικαστική και πολιτική διερεύνηση.

Και η αντιπολίτευση δικαιούται να επιμένει στην πολιτική ευθύνη. Δεν δικαιούται να υποκαθιστά τα δικαστήρια.

Αυτή είναι πλέον η πραγματική δοκιμασία της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ: όχι μόνο ποιοι θα καταδικαστούν ή θα αθωωθούν, αλλά αν η πολιτική ζωή μπορεί επιτέλους να διαχωρίσει την ουσιαστική λογοδοσία από τον δημόσιο κανιβαλισμό.

Πηγή: pagenews.gr