Η αισιόδοξη εικόνα κρύβει νέους κινδύνους
Για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια αλλεπάλληλων κρίσεων, η παγκόσμια κοινότητα καταγράφει μια θετική εξέλιξη στο μέτωπο της πείνας.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση «State of Food Security and Nutrition in the World», που συντάχθηκε από πέντε οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών, περίπου 645 εκατομμύρια άνθρωποι, ή το 7,8% του παγκόσμιου πληθυσμού, βρέθηκαν αντιμέτωποι με χρόνιο υποσιτισμό το 2025, έναντι 8,1% το 2024 και 8,6% το 2022.
Η σταδιακή αποκλιμάκωση αποτελεί σαφώς θετική εξέλιξη.
Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς αναδύεται μια νέα πραγματικότητα: η επισιτιστική ασφάλεια εξαρτάται πλέον όσο ποτέ άλλοτε από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις ενεργειακές αγορές.
Η ενέργεια γίνεται ο καθοριστικός παράγοντας των τιμών τροφίμων
Οι αναλυτές του ΟΗΕ επισημαίνουν ότι η μεγαλύτερη απειλή για τη διατήρηση της προόδου δεν προέρχεται αποκλειστικά από τη γεωργία.
Προέρχεται από την ενέργεια.
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και οι συνεχείς απειλές κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος μεταφοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων.
Το αποτέλεσμα είναι άμεσο:
- αυξάνεται το κόστος παραγωγής,
- ακριβαίνουν οι μεταφορές,
- επιβαρύνονται οι τιμές των τροφίμων σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η σχέση μεταξύ ενέργειας και επισιτιστικής ασφάλειας γίνεται πλέον ολοένα και πιο στενή.
Η Μέση Ανατολή επηρεάζει το πιάτο δισεκατομμυρίων ανθρώπων
Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ιράν, Ισραήλ και των περιφερειακών συμμάχων τους δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις πολύ πέρα από τα πεδία των μαχών.
Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές και οι αυξημένες ασφαλιστικές δαπάνες επηρεάζουν ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Τα λιπάσματα, τα γεωργικά καύσιμα, οι ζωοτροφές και τα τρόφιμα μεταφέρονται πλέον με υψηλότερο κόστος, γεγονός που μετακυλίεται στους καταναλωτές.
Έτσι, μια περιφερειακή στρατιωτική κρίση μετατρέπεται γρήγορα σε παγκόσμια πληθωριστική πίεση.
Η Ινδία αποδεικνύει ότι η πολιτική μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Σημαντικό μέρος της παγκόσμιας βελτίωσης αποδίδεται στην Ινδία.
Η χώρα, που φιλοξενεί σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού, κατάφερε να μειώσει αισθητά τα ποσοστά πείνας μέσω:
- εκτεταμένων κοινωνικών προγραμμάτων,
- επενδύσεων στη γεωργία,
- αύξησης της παραγωγικότητας,
- καλύτερης διανομής τροφίμων.
Το παράδειγμα της Ινδίας δείχνει ότι η οικονομική ανάπτυξη, όταν συνοδεύεται από στοχευμένες δημόσιες πολιτικές, μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τους δείκτες επισιτιστικής ασφάλειας ακόμη και σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς.
Η Αφρική εξακολουθεί να αποτελεί το πιο ευάλωτο μέτωπο
Παρά τη βελτίωση που καταγράφηκε σε χώρες όπως:
- η Αιθιοπία,
- η Τανζανία,
- η Ζάμπια,
- η Ζιμπάμπουε,
- η Σενεγάλη,
η αφρικανική ήπειρος εξακολουθεί να συγκεντρώνει τα υψηλότερα ποσοστά χρόνιου υποσιτισμού.
Περίπου 309 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια.
Παράλληλα, περισσότερο από το 66% του πληθυσμού δεν έχει οικονομική δυνατότητα να ακολουθήσει μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.
Οι ανεπαρκείς μεταφορικές υποδομές, οι περιορισμένες εγκαταστάσεις ψύξης και οι αδύναμες περιφερειακές εμπορικές συνδέσεις συνεχίζουν να αυξάνουν το κόστος των θρεπτικών τροφίμων.
Η κλιματική αλλαγή απειλεί να ανατρέψει την πρόοδο
Στην ήδη δύσκολη εξίσωση προστίθεται η κλιματική αβεβαιότητα.
Οι επιστήμονες παρακολουθούν την πιθανή ανάπτυξη ενός ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο μπορεί να προκαλέσει:
- εκτεταμένες ξηρασίες,
- καταστροφικές πλημμύρες,
- ακραία κύματα καύσωνα,
- σημαντική μείωση της αγροτικής παραγωγής.
Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί πλέον ως πολλαπλασιαστής των γεωπολιτικών κινδύνων, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη τη διατήρηση σταθερών τιμών στα τρόφιμα.
Η νέα πρόκληση δεν είναι μόνο η πείνα αλλά η ποιοτική διατροφή
Η έκθεση του ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι η μείωση της πείνας δεν σημαίνει αυτόματα και καλύτερη διατροφή.
Περίπου 2,69 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην μπορούν να αντέξουν οικονομικά μια υγιεινή καθημερινή διατροφή.
Την ίδια στιγμή:
- η παιδική υποσιτιστική καθυστέρηση παραμένει υψηλή,
- η αναιμία στις γυναίκες αυξάνεται,
- η παχυσαρκία επεκτείνεται ακόμη και σε αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Το φαινόμενο αυτό αποκαλύπτει τις βαθιές ανισορροπίες του παγκόσμιου διατροφικού συστήματος, όπου οι φθηνές θερμίδες είναι συχνά πιο προσβάσιμες από τα ποιοτικά τρόφιμα.
Η γεωπολιτική της ενέργειας γίνεται γεωπολιτική της διατροφής
Η νέα έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αποκαλύπτει ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν καθορίζεται πλέον μόνο από τις αποδόσεις των καλλιεργειών ή τις καιρικές συνθήκες. Οι ενεργειακές κρίσεις, οι θαλάσσιες εμπορικές οδοί, οι στρατιωτικές συγκρούσεις και οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής και διανομής των τροφίμων. Η διατήρηση της πτωτικής πορείας της παγκόσμιας πείνας θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Σε έναν κόσμο όπου η ενέργεια, το εμπόριο και η γεωπολιτική αλληλεπιδρούν περισσότερο από ποτέ, η μάχη κατά της πείνας μετατρέπεται σταδιακά σε μια μάχη για τη σταθερότητα της διεθνούς τάξης.
Πηγή: pagenews.gr