Η Τουρκία κοιτάζει την Ασία: Γιατί το εμπόριο με την ASEAN σκοντάφτει πέρα από τους δασμούς

Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει τη Νοτιοανατολική Ασία σε νέο πυλώνα της εξαγωγικής της στρατηγικής. Όμως οι πραγματικοί φραγμοί δεν είναι οι τελωνειακοί δασμοί, αλλά οι κανόνες, η πιστοποίηση, η χρηματοδότηση και η γεωοικονομική πολυπλοκότητα της περιοχής.

Η νέα γεωοικονομική σκακιέρα της Τουρκίας βρίσκεται στην Ασία

Καθώς οι εμπορικές σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση δοκιμάζονται από πολιτικές εντάσεις, δασμούς και ανακατατάξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, η Άγκυρα επιχειρεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο προς τη Νοτιοανατολική Ασία.

Η ASEAN, με τις δέκα ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες της και περισσότερους από 680 εκατομμύρια κατοίκους, εξελίσσεται σε στρατηγικό στόχο της τουρκικής οικονομικής διπλωματίας.

Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές ανακοινώσεις για νέες εμπορικές συμφωνίες, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη.

Οι αριθμοί δείχνουν ανάπτυξη, αλλά όχι ισορροπία

Οι οικονομικές σχέσεις ενισχύονται σταθερά.

Το διμερές εμπόριο Τουρκίας–ASEAN αυξήθηκε:

• από 13,02 δισ. δολάρια το 2023
• σε 13,84 δισ. δολάρια το 2024.

Παράλληλα, οι τουρκικές επενδύσεις στην ASEAN σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, φθάνοντας τα 410,4 εκατ. δολάρια.

Παρά τη θετική εικόνα, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια σημαντική ανισορροπία.

Στην περίπτωση της Μαλαισίας, όπου ήδη ισχύει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, το συνολικό διμερές εμπόριο ανήλθε στα 5,66 δισ. δολάρια το 2025, όμως οι τουρκικές εξαγωγές περιορίστηκαν μόλις στα 629 εκατ. δολάρια, ενώ οι εισαγωγές από τη Μαλαισία ξεπέρασαν τα 5 δισ. δολάρια.

Το συμπέρασμα είναι σαφές:

Οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου από μόνες τους δεν αρκούν.

Το πραγματικό εμπόδιο δεν είναι οι δασμοί

Η παραδοσιακή οικονομική διπλωματία εξακολουθεί να δίνει έμφαση:

• στις εμπορικές συμφωνίες,
• στους μειωμένους δασμούς,
• στα επιχειρηματικά φόρουμ.

Στην πράξη όμως, οι μεγαλύτερες δυσκολίες βρίσκονται αλλού.

Ένας Τούρκος εξαγωγέας μπορεί να χρειαστεί:

• νέα πιστοποίηση προϊόντος,
• διαφορετική επισήμανση,
• πρόσθετες εργαστηριακές δοκιμές,
• νέο τοπικό αντιπρόσωπο,
• τεχνική υποστήριξη,
• τραπεζικές εγγυήσεις,
• διαφορετικές διαδικασίες σε κάθε κράτος της ASEAN.

Το κόστος συμμόρφωσης συχνά αποδεικνύεται μεγαλύτερο από το όφελος που προσφέρει η μείωση ενός δασμού.

 Η ASEAN δεν είναι μία αγορά

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν πολλές ευρωπαϊκές και τουρκικές επιχειρήσεις είναι ότι αντιμετωπίζουν την ASEAN ως ενιαία αγορά.

Στην πραγματικότητα, κάθε χώρα διατηρεί:

• διαφορετικούς τελωνειακούς κανόνες,
• διαφορετικές υπηρεσίες πιστοποίησης,
• ξεχωριστό φορολογικό πλαίσιο,
• ιδιαίτερες απαιτήσεις αδειοδότησης.

Ένα βιομηχανικό προϊόν που εγκρίνεται στη Μαλαισία δεν σημαίνει ότι μπορεί να πωληθεί αυτομάτως στο Βιετνάμ ή στην Ταϊλάνδη, ενώ ένας διανομέας στις Φιλιππίνες δεν εξασφαλίζει πρόσβαση στην Καμπότζη ή στη Λαϊκή Δημοκρατία του Λάος.

Ο διάλογος που συνοψίζει το πρόβλημα

Τούρκος εξαγωγέας:

“Ο πελάτης θέλει να αγοράσει.”

Τοπικός εισαγωγέας:

“Χρειάζομαι διαφορετική πιστοποίηση.”

Η τράπεζα:

“Θέλουμε μεγαλύτερες εγγυήσεις.”

Οι τελωνειακές αρχές:

“Η διαδικασία εδώ είναι διαφορετική.”

Κάπως έτσι, πολλές συμφωνίες δεν ολοκληρώνονται ποτέ.

Η νέα γεωοικονομία βασίζεται στις αλυσίδες αξίας

Η εμπειρία δείχνει ότι οι επιτυχημένες εξαγωγές δεν εξαρτώνται μόνο από την τιμή.

Εξαρτώνται από:

• αξιόπιστη εφοδιαστική αλυσίδα,
• ψηφιακά τελωνεία,
• αναγνώριση πιστοποιητικών,
• τοπικά δίκτυα τεχνικής υποστήριξης,
• ασφαλή χρηματοδότηση των συναλλαγών.

Η ASEAN έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά μέσω του ASEAN Single Window, ενός ψηφιακού συστήματος ανταλλαγής τελωνειακών εγγράφων που έχει μειώσει τον χρόνο και το κόστος των διαδικασιών για τις επιχειρήσεις των κρατών-μελών. Ωστόσο, οι τουρκικές εταιρείες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός αυτού του πλαισίου και καλούνται να διαχειρίζονται πολλαπλές διαδικασίες και διαφορετικά πρότυπα ανά χώρα.

Η γεωπολιτική διάσταση της οικονομίας

Για την Άγκυρα, η ενίσχυση των δεσμών με την ASEAN δεν αποτελεί μόνο οικονομική επιλογή.

Αποτελεί στρατηγική διαφοροποίησης.

Η Τουρκία επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ευρωπαϊκές αγορές, να αποκτήσει μεγαλύτερη παρουσία στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη περιφέρεια του κόσμου και να αξιοποιήσει τη θέση της ως κόμβος μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.

Ωστόσο, η επιτυχία αυτής της στρατηγικής δεν θα κριθεί από τον αριθμό των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, αλλά από την ικανότητα δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πρόσβασης στις αγορές: κοινά πρότυπα πιστοποίησης, διασύνδεση τελωνείων, αποτελεσματική εμπορική χρηματοδότηση και ισχυρά δίκτυα υποστήριξης για τις επιχειρήσεις.

Η νέα μάχη δεν δίνεται στους δασμούς

Η διεθνής οικονομία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το ύψος των δασμών, αλλά από την ικανότητα των κρατών να μειώνουν το διοικητικό κόστος, να επιταχύνουν τις διαδικασίες και να ενισχύουν την εμπιστοσύνη στις διασυνοριακές συναλλαγές.

Για την Τουρκία, η ASEAN προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες. Όμως η πραγματική πρόκληση είναι να μετατρέψει το αυξανόμενο πολιτικό ενδιαφέρον σε βιώσιμες εμπορικές σχέσεις. Στη σύγχρονη γεωοικονομία, η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με την υπογραφή μιας συμφωνίας, αλλά με το πόσες επιχειρήσεις καταφέρνουν να πραγματοποιήσουν όχι μόνο την πρώτη, αλλά και τη δεύτερη και τρίτη εξαγωγή τους.

Πηγή: pagenews.gr