Η νέα «κούρσα του Ήλιου»: Η σύντηξη γίνεται το επόμενο γεωπολιτικό στοίχημα ΗΠΑ–Κίνας

Η τεχνολογία που υπόσχεται απεριόριστη καθαρή ενέργεια περνά από τα εργαστήρια στη βιομηχανία. Όμως, η πραγματική μάχη δεν είναι πλέον μόνο επιστημονική· είναι πολιτική, οικονομική και γεωστρατηγική. Το ερώτημα δεν είναι αν η πυρηνική σύντηξη θα λειτουργήσει, αλλά ποια υπερδύναμη θα την εμπορευματοποιήσει πρώτη.

Η επόμενη ενεργειακή επανάσταση ίσως να έχει ήδη ξεκινήσει

Για περισσότερα από εβδομήντα χρόνια, η πυρηνική σύντηξη αντιμετωπιζόταν ως το «ιερό δισκοπότηρο» της ενέργειας. Μια τεχνολογία που υποσχόταν σχεδόν απεριόριστη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς εκπομπές άνθρακα και με πολύ μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από τα σημερινά πυρηνικά εργοστάσια.

Σήμερα, όμως, το αφήγημα αλλάζει.

Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της σύντηξης υποστηρίζουν ότι το μεγάλο επιστημονικό εμπόδιο έχει σχεδόν ξεπεραστεί. Η πραγματική πρόκληση βρίσκεται πλέον αλλού: στην πολιτική βούληση, στη χρηματοδότηση και στον διεθνή ανταγωνισμό.

Η τεχνολογία μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής ισχύος.

Η Αμερική φοβάται ότι μπορεί να χάσει το επόμενο μεγάλο τεχνολογικό άλμα

Στη Μασαχουσέτη, η Commonwealth Fusion Systems, εταιρεία που δημιουργήθηκε από ερευνητές του MIT και έχει προσελκύσει επενδύσεις άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων από επενδυτές όπως ο Bill Gates και η Google, κατασκευάζει τον αντιδραστήρα SPARC.

Στόχος της είναι μέσα στο επόμενο διάστημα να αποδείξει ότι μια ιδιωτική εταιρεία μπορεί να παράγει περισσότερη ενέργεια από αυτήν που καταναλώνει για να επιτύχει τη σύντηξη των ατόμων — ένα ιστορικό ορόσημο που μέχρι σήμερα παρέμενε στόχος μόνο κρατικών ερευνητικών προγραμμάτων.

Αν το εγχείρημα επιτύχει, η παραγωγή εμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας από σύντηξη θα μπορούσε να ξεκινήσει ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Το πραγματικό εμπόδιο δεν είναι η φυσική, αλλά η Ουάσιγκτον

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, οι επικεφαλής του κλάδου εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη δυσκολία πλέον δεν βρίσκεται μέσα στους αντιδραστήρες.

Βρίσκεται στο Κογκρέσο, στον Λευκό Οίκο και στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Οι αμερικανικές εταιρείες ζητούν από την κυβέρνηση Τραμπ ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης ύψους περίπου 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε βάθος δεκαετίας, ώστε να δημιουργηθούν πιλοτικοί σταθμοί παραγωγής και η απαραίτητη βιομηχανική αλυσίδα εφοδιασμού.

Το επιχείρημά τους είναι σαφές:

Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κινηθούν τώρα, η Κίνα θα προηγηθεί.

Η Κίνα μετατρέπει την ενέργεια σε γεωπολιτικό όπλο

Η αγωνία της αμερικανικής βιομηχανίας δεν αφορά μόνο την ενεργειακή αγορά.

Αφορά την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.

Το Πεκίνο επενδύει ήδη δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε προηγμένες ενεργειακές τεχνολογίες, από φωτοβολταϊκά και μπαταρίες μέχρι πυρηνική σύντηξη.

Όπως συνέβη με τα ηλεκτρικά οχήματα, τις μπαταρίες λιθίου και τα κρίσιμα ορυκτά, η Κίνα επιδιώκει να αποκτήσει στρατηγικό πλεονέκτημα και στον επόμενο μεγάλο ενεργειακό κύκλο.

Εάν η πρώτη εμπορική τεχνολογία σύντηξης αναπτυχθεί υπό κινεζική ηγεσία, το Πεκίνο θα μπορούσε να αποκτήσει σημαντική επιρροή στις παγκόσμιες ενεργειακές υποδομές για πολλές δεκαετίες.

Η νέα προτεραιότητα του Τραμπ δεν είναι η σύντηξη

Το πρόβλημα για τον αμερικανικό κλάδο είναι ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει διαφορετικές προτεραιότητες.

Σύμφωνα με στελέχη της βιομηχανίας, ο Λευκός Οίκος δίνει σήμερα μεγαλύτερη έμφαση:

• στην Τεχνητή Νοημοσύνη,
• στην κβαντική υπολογιστική,
• στις αμυντικές τεχνολογίες,
• στην κυβερνοασφάλεια.

Η σύντηξη, παρότι αναγνωρίζεται ως στρατηγική τεχνολογία, δεν βρίσκεται στην κορυφή της λίστας χρηματοδότησης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ιδιωτικές εταιρείες δηλώνουν πως έχουν φτάσει στα όρια όσων μπορεί να χρηματοδοτήσει το ιδιωτικό κεφάλαιο.

Η νέα “διαστημική κούρσα” της ενέργειας

Οι επικεφαλής της Commonwealth Fusion Systems συγκρίνουν συχνά τη σημερινή συγκυρία με το διαστημικό πρόγραμμα της NASA που οδήγησε αργότερα στη δημιουργία της SpaceX.

Υποστηρίζουν ότι χρειάζεται ένα αντίστοιχο μοντέλο συνεργασίας κράτους και ιδιωτικού τομέα.

Χωρίς κρατική συμμετοχή, εκτιμούν ότι η εμπορική αξιοποίηση της σύντηξης θα καθυστερήσει σημαντικά.

Η συζήτηση αυτή θυμίζει έντονα τις πρώτες δεκαετίες της διαστημικής κούρσας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Σοβιετικής Ένωσης.

Μόνο που αυτή τη φορά το έπαθλο δεν είναι η Σελήνη.

Είναι η παγκόσμια αγορά ενέργειας του 21ου αιώνα.

Η σύντηξη αλλάζει την παγκόσμια οικονομία πριν ακόμη λειτουργήσει

Ακόμη και χωρίς εμπορικούς αντιδραστήρες, η σύντηξη επηρεάζει ήδη τις αγορές.

Επενδυτικά κεφάλαια, κρατικά ταμεία και μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους στον κλάδο, θεωρώντας ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές ευκαιρίες των επόμενων δεκαετιών.

Ταυτόχρονα, οι ενεργειακές εταιρείες προετοιμάζονται για ένα μέλλον όπου η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers θα απαιτεί τεράστιες ποσότητες σταθερής ηλεκτρικής ενέργειας — κάτι που η σύντηξη υπόσχεται να προσφέρει χωρίς τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των ορυκτών καυσίμων.

Η επόμενη παγκόσμια υπερδύναμη ίσως κριθεί και από την ενέργεια

Η ιστορία δείχνει ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση μεταβάλλει και τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Η ατμομηχανή, το πετρέλαιο, η πυρηνική σχάση, το διαδίκτυο και η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμόρφωσαν την παγκόσμια κατανομή ισχύος.

Η πυρηνική σύντηξη ενδέχεται να αποτελέσει τον επόμενο κρίσιμο σταθμό. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για μια επιστημονική ανακάλυψη, αλλά για μια στρατηγική τεχνολογία που μπορεί να καθορίσει ποιος θα ελέγχει τις ενεργειακές υποδομές, τη βιομηχανική παραγωγή και την τεχνολογική υπεροχή του 21ου αιώνα.

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι πλέον αν η σύντηξη θα γίνει πραγματικότητα. Είναι ποια χώρα θα καταφέρει να τη μετατρέψει πρώτη σε παγκόσμιο οικονομικό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα.

Πηγή:  pagenews.gr