Από τη ναυτιλιακή υπερδύναμη στη ναυπηγική επιστροφή
Ένα νέο κεφάλαιο στη γεωπολιτική και βιομηχανική στρατηγική της Ελλάδας επιχειρεί να ανοίξει η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα στον τομέα των ναυπηγείων.
Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, έδωσε από τη Νότια Κορέα σαφές πολιτικό και οικονομικό στίγμα, μιλώντας για τη δυνατότητα κινητοποίησης επενδύσεων ύψους 1,35 δισ. δολαρίων και δημιουργίας έως 10.000 θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Η τοποθέτησή της έγινε στα ναυπηγεία της Samsung Heavy Industries στο Geoje, κατά την τελετή ονοματοδοσίας του νεότευκτου DP2 Suezmax shuttle tanker «Anfield DP» της Tsakos Energy Navigation.
Το πραγματικό μήνυμα, ωστόσο, ξεπερνούσε κατά πολύ την παράδοση ενός ακόμη προηγμένου εμπορικού πλοίου.
Αφορούσε την προοπτική να ξαναχτίσει η Ελλάδα παραγωγική ικανότητα στον ναυπηγικό τομέα και να μετατραπεί από χώρα με τεράστιο εμπορικό στόλο σε χώρα που μπορεί επίσης να κατασκευάζει, να συντηρεί και να υποστηρίζει σύνθετες ναυτικές πλατφόρμες.
«Η στρατηγική επένδυση στη ναυπηγική είναι επένδυση στην ασφάλεια»
Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ συνέδεσε ευθέως τη βιομηχανική αναγέννηση των ελληνικών ναυπηγείων με τη θαλάσσια ασφάλεια και την άμυνα.
«Η στρατηγική επένδυση στη ναυπηγική είναι επένδυση στην ίδια την ασφάλεια», ήταν το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής της.
Η φράση αυτή αποτυπώνει τη νέα αμερικανική ανάγνωση για τα ναυπηγεία: δεν αποτελούν απλώς παραγωγικές μονάδες ούτε μία ακόμη κατηγορία επενδύσεων. Είναι υποδομές εθνικής ισχύος, στρατιωτικής ετοιμότητας και οικονομικής κυριαρχίας.
Στο νέο διεθνές περιβάλλον, όποια χώρα δεν διαθέτει δυνατότητες ναυπήγησης και επισκευής εξαρτάται από τρίτους όχι μόνο για το εμπόριο, αλλά και για την άμυνά της.
Η Ουάσιγκτον επιστρέφει στη βιομηχανική γεωπολιτική
Η τοποθέτηση της Αμερικανίδας πρέσβεως εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή της αμερικανικής στρατηγικής.
Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον τη ναυπηγική βιομηχανία ως κρίσιμο πεδίο ανταγωνισμού απέναντι στην Κίνα, η οποία έχει αναπτύξει τεράστια παραγωγική υπεροχή τόσο στην εμπορική όσο και στη στρατιωτική ναυπήγηση.
Η συνεργασία με τη Νότια Κορέα προσφέρει στην Ουάσιγκτον πρόσβαση σε ένα από τα πιο προηγμένα ναυπηγικά οικοσυστήματα του κόσμου.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, προσφέρει:
- στρατηγική γεωγραφική θέση,
- άμεση πρόσβαση στη Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα,
- ισχυρή ναυτιλιακή παράδοση,
- ναυπηγικές εγκαταστάσεις που μπορούν να αναβαθμιστούν,
- ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού και των συμμαχικών δυνάμεων.
Η τριμερής συνεργασία δεν αποτελεί, επομένως, μια τυπική επιχειρηματική συμφωνία. Είναι τμήμα της προσπάθειας συγκρότησης ενός φιλικού βιομηχανικού δικτύου που θα μειώνει την εξάρτηση της Δύσης από ασιατικές αλυσίδες εφοδιασμού εκτός του συμμαχικού πλαισίου.
Το Project Trident και τα τρία στάδια της επένδυσης
Η βάση της συνεργασίας είναι το σχέδιο Project Trident, το οποίο παρουσιάστηκε στην Αθήνα στα τέλη Μαΐου μέσω της στρατηγικής συμφωνίας ανάμεσα στην ελληνική ONEX και τη νοτιοκορεατική Hanwha Ocean.
Το επενδυτικό πρόγραμμα, το οποίο στις αρχικές ανακοινώσεις αποτιμήθηκε σε 1,35 δισ. ευρώ, προβλέπει τη μετατροπή της Ελευσίνας σε περιφερειακό κόμβο ναυπήγησης, επισκευής, logistics και αμυντικής παραγωγής.
Το σχέδιο αναπτύσσεται σε τρεις φάσεις:
- 150 εκατ. ευρώ για νέες δεξαμενές, εγκαταστάσεις επισκευής και συντήρησης,
- 200 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση λιμενικών υποδομών και σύγχρονα δίκτυα logistics,
- 1 δισ. ευρώ για προηγμένο εξοπλισμό, αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής και εξειδικευμένες υποδομές που θα μπορούν να υποστηρίξουν ακόμη και προγράμματα υποβρυχίων.
Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει έως 10.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, ενώ έχει τεθεί ως στόχος η ελληνική εγχώρια προστιθέμενη αξία να φτάσει έως και το 70% στα προγράμματα που θα αναπτυχθούν.
Φρεγάτες, κορβέτες και υποβρύχια: Η αμυντική διάσταση
Η σημαντικότερη πλευρά της παρέμβασης Γκιλφόιλ ήταν η σαφής αναφορά σε στρατιωτικά πλοία.
Η Αμερικανίδα πρέσβης μίλησε για δυνατότητα κατασκευής:
- φρεγατών,
- κορβετών,
- υποβρυχίων.
Η δραστηριότητα αυτή δεν προορίζεται μόνο για την κάλυψη των αναγκών του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Σύμφωνα με τη στρατηγική που περιέγραψε, οι ελληνικές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να υποστηρίζουν τον 6ο Στόλο των ΗΠΑ, καθώς και συμμάχους του ΝΑΤΟ που επιχειρούν στη Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι η Ελευσίνα δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ελληνικό βιομηχανικό έργο, αλλά ως πιθανός κρίκος της συνολικής δυτικής αμυντικής υποδομής.
Η Ελευσίνα ως κόμβος για τρεις γεωπολιτικές ζώνες
Η γεωγραφία είναι αυτή που δίνει στο σχέδιο τη βαθύτερη στρατηγική του αξία.
Από την Ελευσίνα μπορούν να υποστηριχθούν αποστολές και στόλοι σε τρεις κρίσιμες περιοχές:
- Στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου τέμνονται οι ενεργειακοί ανταγωνισμοί, οι θαλάσσιες ζώνες και η ελληνοτουρκική ισορροπία.
- Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου το ΝΑΤΟ ενισχύει τις υποδομές του.
- Στη Μαύρη Θάλασσα, όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει τη σημασία της ναυτικής υποστήριξης και της επισκευαστικής βάσης.
Το Project Trident φιλοδοξεί να μετατρέψει την Ελευσίνα σε κέντρο τεχνικής υποστήριξης για όλα αυτά τα μέτωπα.
Η κορεατική τεχνογνωσία, η αμερικανική ισχύς και η ελληνική ναυτιλία
Η Γκιλφόιλ παρουσίασε την τριμερή συνεργασία ως συνάντηση τριών διαφορετικών αλλά συμπληρωματικών πλεονεκτημάτων:
«Η κορεατική ναυπηγική αριστεία, η αμερικανική βιομηχανική ισχύς και η ελληνική ναυτιλιακή ηγεσία συγκλίνουν για να αναζωογονήσουν τα ναυπηγεία.»
Η Νότια Κορέα διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη τεχνογνωσία στη μαζική και προηγμένη ναυπήγηση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρουν χρηματοδοτική, τεχνολογική και αμυντική ισχύ.
Η Ελλάδα ελέγχει έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως και διαθέτει γεωγραφική θέση με άμεση στρατηγική αξία.
Η ένωση αυτών των τριών στοιχείων μπορεί να δημιουργήσει κάτι που έλειπε από την Ελλάδα επί δεκαετίες: ένα σταθερό βιομηχανικό οικοσύστημα με παραγγελίες, τεχνογνωσία, εξαγωγικές δυνατότητες και στρατιωτικό αντικείμενο.
Η Αθήνα θέλει αυτονομία, όχι απλώς επισκευές
Η αναφορά της Γκιλφόιλ στην «αποκατάσταση της ελληνικής αυτονομίας στον ναυπηγικό τομέα» είναι πολιτικά βαρύνουσα.
Η αυτονομία δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα κατασκευάζει μόνη της κάθε σύστημα ή κάθε πλοίο.
Σημαίνει, όμως, ότι θα διαθέτει την ικανότητα:
- να συντηρεί τον στόλο της χωρίς μακρές εξαρτήσεις,
- να πραγματοποιεί εκτεταμένες αναβαθμίσεις,
- να συμμετέχει ουσιαστικά στην παραγωγή,
- να κρατά τεχνογνωσία και θέσεις εργασίας στο εσωτερικό,
- να υποστηρίζει συμμαχικές ναυτικές δυνάμεις,
- να αποκτά διαπραγματευτικό βάρος στα εξοπλιστικά προγράμματα.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Μια χώρα που αγοράζει πλοία παραμένει πελάτης. Μια χώρα που μπορεί να τα ναυπηγεί και να τα υποστηρίζει γίνεται στρατηγικός εταίρος.
10.000 θέσεις εργασίας και επιστροφή των τεχνικών επαγγελμάτων
Η οικονομική διάσταση της επένδυσης δεν περιορίζεται στον συνολικό αριθμό των θέσεων εργασίας.
Η ναυπηγική βιομηχανία δημιουργεί ένα ευρύ δίκτυο επαγγελμάτων υψηλής και μεσαίας εξειδίκευσης:
- ναυπηγούς και μηχανολόγους,
- ηλεκτρολόγους και συγκολλητές,
- τεχνικούς συστημάτων,
- ειδικούς αυτοματισμών,
- στελέχη logistics,
- μηχανικούς λογισμικού,
- εργαζομένους στην αμυντική βιομηχανία,
- επιχειρήσεις της ελληνικής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η δημιουργία έως 10.000 άμεσων και έμμεσων θέσεων μπορεί να επαναφέρει στην αγορά εργασίας ειδικότητες που αποδυναμώθηκαν κατά τις δεκαετίες παρακμής των ελληνικών ναυπηγείων.
Παράλληλα, η πρόβλεψη για εγχώρια προστιθέμενη αξία έως 70% μπορεί να επιτρέψει στα ελληνικά χρήματα των εξοπλιστικών προγραμμάτων να επιστρέφουν σε ελληνικές επιχειρήσεις, μισθούς και φορολογικά έσοδα.
Το «Anfield DP» ως σύμβολο μιας νέας συμμαχίας
Το νεότευκτο «Anfield DP» χρησιμοποιήθηκε από την Κίμπερλι Γκιλφόιλ ως ζωντανό παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει η συνεργασία της ελληνικής ναυτιλίας με την κορεατική τεχνολογία.
Η πρέσβης εξήρε την οικογένεια Τσάκου για τη μακρά παρουσία της στην παγκόσμια ναυτιλία και χαρακτήρισε το πλοίο απόδειξη του αποτελέσματος που προκύπτει όταν η κορεατική μηχανική αριστεία συναντά την ελληνική ναυτιλιακή φιλοδοξία.
Η αναφορά στην ExxonMobil πρόσθεσε και την ενεργειακή διάσταση, καθώς το πλοίο εντάσσεται σε έναν στόλο που συνδέει ηπείρους και υποστηρίζει τη διεθνή διακίνηση ενέργειας και εμπορευμάτων.
Το πλοίο γίνεται έτσι κάτι περισσότερο από ένα νέο περιουσιακό στοιχείο μιας ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας.
Μετατρέπεται σε σύμβολο της σύνδεσης ανάμεσα σε:
- ναυτιλία,
- ναυπηγική,
- ενέργεια,
- άμυνα,
- διεθνείς συμμαχίες.
Η ναυπηγική στο επίκεντρο της πολιτικής Τραμπ
Η Γκιλφόιλ τοποθέτησε την τριμερή συνεργασία μέσα στο πλαίσιο της πολιτικής της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με την αμερικανική προσέγγιση, η θαλάσσια ισχύς και η ενεργειακή αφθονία αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.
Η ναυπηγική βιομηχανία συνδέεται ταυτόχρονα με:
- την ανανέωση του αμερικανικού και συμμαχικού στόλου,
- την ασφάλεια των εμπορικών διαδρομών,
- την προστασία των ενεργειακών ροών,
- την αντιμετώπιση της κινεζικής βιομηχανικής υπεροχής,
- την ενίσχυση της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει κεντρική θέση σε αυτή τη στρατηγική, ακριβώς επειδή συνδυάζει ναυτιλιακή ισχύ, γεωγραφία και συμμαχική αξιοπιστία.
Τα ελληνικά ναυπηγεία μπαίνουν στον χάρτη της αποτροπής
Το μεγαλύτερο πολιτικό κέρδος για την Ελλάδα δεν είναι μόνο τα 1,35 δισ. και οι 10.000 θέσεις.
Είναι η πιθανότητα να μετατραπούν τα ναυπηγεία της σε υποδομή που οι ΗΠΑ, η Νότια Κορέα και το ΝΑΤΟ θα θεωρούν αναγκαία για τη λειτουργία τους στην περιοχή.
Όταν μια εγκατάσταση αποκτά τέτοια σημασία:
- προσελκύει διαρκείς επενδύσεις,
- εξασφαλίζει μακροχρόνιες συμβάσεις,
- ενισχύει την πολιτική προστασία της χώρας,
- αυξάνει τη στρατηγική αξία της Ελλάδας,
- δημιουργεί νέες δυνατότητες αμυντικής συνεργασίας.
Η Ελευσίνα μπορεί να πάψει να είναι απλώς ένα ναυπηγείο που περιμένει παραγγελίες και να γίνει κόμβος γύρω από τον οποίο οργανώνεται η ναυτική παρουσία της Δύσης στην ευρύτερη περιοχή.
Η μεγάλη ευκαιρία και το δύσκολο στοίχημα
Το σχέδιο είναι φιλόδοξο, αλλά η επιτυχία του δεν είναι αυτόματη.
Θα απαιτηθούν:
- σταθερή χρηματοδότηση,
- σαφείς κυβερνητικές αποφάσεις,
- συγκεκριμένες παραγγελίες,
- μεταφορά τεχνογνωσίας,
- εκπαίδευση προσωπικού,
- συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας,
- αυστηρά χρονοδιαγράμματα,
- προστασία από γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Η Ελλάδα έχει γνωρίσει στο παρελθόν μεγάλα ναυπηγικά σχέδια που έμειναν στη μέση ή εγκλωβίστηκαν σε οικονομικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Αυτή τη φορά, όμως, η διεθνής συγκυρία δημιουργεί διαφορετικές προϋποθέσεις.
Η επανεξοπλιστική ανάγκη του ΝΑΤΟ, η κρίση της δυτικής ναυπηγικής ικανότητας και η στρατηγική άνοδος της Νότιας Κορέας προσφέρουν στην Αθήνα ένα παράθυρο που δύσκολα θα παραμείνει ανοικτό επ’ αόριστον.
Η Ελλάδα μπορεί να ξαναχτίσει πλοία – και μαζί τη γεωπολιτική της ισχύ
Η παρέμβαση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από τη Νότια Κορέα έστειλε ένα μήνυμα που ξεπερνά τα οικονομικά μεγέθη.
Η Ελλάδα διαθέτει την ευκαιρία να ενώσει τρεις ταυτότητες που για χρόνια παρέμεναν ασύνδετες:
- τη ναυτιλιακή υπερδύναμη,
- το κράτος-πυλώνα του ΝΑΤΟ,
- τη χώρα με δυνατότητα προηγμένης βιομηχανικής παραγωγής.
Η επένδυση στα ναυπηγεία μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας και να αναζωογονήσει την Ελευσίνα.
Μπορεί, όμως, να πετύχει κάτι ακόμη μεγαλύτερο: να προσφέρει στην Ελλάδα την παραγωγική βάση που απαιτείται ώστε να μην περιορίζεται στον ρόλο του αγοραστή και του γεωγραφικού οικοδεσπότη.
Η πραγματική ναυτική ισχύς δεν μετριέται μόνο στα πλοία που διαθέτει μια χώρα.
Μετριέται και στα πλοία που μπορεί να κατασκευάζει, να επισκευάζει και να κρατά επιχειρησιακά.
Και αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη υπόσχεση της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, ΗΠΑ και Νότιας Κορέας.
Πηγή: pagenews.gr