Σε μετωπική πολιτική σύγκρουση εξελίσσεται η αντιπαράθεση κυβέρνησης και ΠΑΣΟΚ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, μετά την απόφαση της Χαριλάου Τρικούπη να μην υπερψηφίσει τις κυβερνητικές προτάσεις και να επιλέξει το «παρών» ή το «όχι» σε κρίσιμα άρθρα.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απάντησε με ιδιαίτερα υψηλούς τόνους στον Νίκο Ανδρουλάκη, κατηγορώντας τον ότι εγκατέλειψε την παράδοση του μεταρρυθμιστικού ΠΑΣΟΚ και επέλεξε μια στρατηγική συνολικής άρνησης απέναντι σε αλλαγές που αφορούν την Παιδεία, τη Δικαιοσύνη, τη δημόσια διοίκηση, τη στέγη, τη φορολογική σταθερότητα και τη λογοδοσία των υπουργών.
«Μετέτρεψε το ΠΑΣΟΚ σε ένα κόμμα διαμαρτυρίας, στείρας άρνησης και οπισθοδρόμησης», ήταν η κεντρική πολιτική αιχμή του κυβερνητικού εκπροσώπου.
Η παρέμβαση Μαρινάκη δεν περιορίζεται σε μια γενική πολιτική επίθεση. Επιχειρεί να φέρει τη συζήτηση στο πεδίο των συγκεκριμένων άρθρων, καλώντας τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να εξηγήσει γιατί δεν στήριξε αλλαγές που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα μπορούσαν να αποτελέσουν κοινό τόπο για τις μεταρρυθμιστικές δυνάμεις.
Μαρινάκης: Ο Ανδρουλάκης προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα
Ο Παύλος Μαρινάκης υποστηρίζει ότι η στάση του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από διαδικαστικά ή θεσμικά επιχειρήματα.
Στην ανακοίνωσή του σημειώνει:
«Όσο κι αν ο κ. Ανδρουλάκης προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, η ιστορία από σήμερα θα γράφει ότι επί των ημερών του το ΠΑΣΟΚ αρκέστηκε σε ένα αμήχανο “παρών” ή καταψήφισε την αναθεώρηση» σειράς σημαντικών συνταγματικών διατάξεων.
Το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να μετατρέψει μια κορυφαία θεσμική διαδικασία σε πεδίο μικροκομματικής αντιπαράθεσης, αποφεύγοντας να τοποθετηθεί θετικά ακόμη και σε προτάσεις που επικαλείται διαχρονικά στον δημόσιο λόγο του.
Η βασική κυβερνητική θέση είναι πως άλλο πράγμα αποτελεί η διαφωνία για την τελική διατύπωση ενός άρθρου και άλλο η άρνηση να ανοίξει η αναθεωρητική διαδικασία.
Το άρθρο 16 και η μάχη για τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Πρώτο στη λίστα του Παύλου Μαρινάκη βρίσκεται το άρθρο 16, που αφορά τη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, υπό κρατική εποπτεία και αυστηρές προϋποθέσεις ποιότητας.
Η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει επίσης την προστασία της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας, ωστόσο το πολιτικό βάρος πέφτει αναμφίβολα στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι απέφυγε να στηρίξει μια αλλαγή η οποία θα μπορούσε:
- να περιορίσει τη φυγή φοιτητών στο εξωτερικό,
- να προσελκύσει ξένα πανεπιστήμια,
- να δημιουργήσει νέες ακαδημαϊκές και οικονομικές ευκαιρίες,
- να ενισχύσει τον διεθνή εκπαιδευτικό ρόλο της χώρας.
Για την κυβέρνηση, η στάση της Χαριλάου Τρικούπη είναι ακόμη πιο δύσκολο να εξηγηθεί, καθώς στελέχη του ΠΑΣΟΚ έχουν κατά καιρούς ταχθεί υπέρ μιας οργανωμένης και αυστηρά ελεγχόμενης μη κρατικής ανώτατης εκπαίδευσης.
Το Μέγαρο Μαξίμου εκτιμά ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε να μην προσφέρει ούτε μία θετική ψήφο στην κυβέρνηση, ακόμη και σε ένα πεδίο όπου υπάρχουν εμφανείς ιδεολογικές και προγραμματικές συγκλίσεις.
Προσιτή στέγη και διαγενεακή δικαιοσύνη
Ο Παύλος Μαρινάκης αναφέρεται επίσης στο άρθρο 21, που προβλέπει συνταγματική κατοχύρωση της κρατικής μέριμνας για προσιτή στέγη και εισάγει την αρχή της διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά επίκαιρη αλλαγή, καθώς η στεγαστική κρίση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σοβαρότερα κοινωνικά προβλήματα για νέους, οικογένειες και εργαζομένους.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θέτουν το ερώτημα: πώς μπορεί ένα κόμμα που επικαλείται την κοινωνική δικαιοσύνη να μην στηρίζει τη συνταγματική αναγνώριση της ανάγκης για προσιτή κατοικία;
Η πολιτική στόχευση του Μαρινάκη είναι σαφής. Επιχειρεί να αποδομήσει το κοινωνικό προφίλ του ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζοντάς το ως κόμμα που καταγγέλλει την ακρίβεια και τη στεγαστική πίεση, αλλά δεν στηρίζει τη θεσμική θωράκιση της σχετικής κρατικής υποχρέωσης.
Κλιματική κρίση: «Παρών» σε μια αλλαγή με ορίζοντα δεκαετιών
Στη λίστα περιλαμβάνεται και το άρθρο 24, το οποίο προβλέπει ισχυρότερη συνταγματική αναφορά:
- στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής,
- στη διαχείριση των υδάτινων πόρων,
- στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,
- στο περιβαλλοντικό ισοζύγιο,
- στην προστασία των ζώων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια θεσμική προσαρμογή του Συντάγματος στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής.
Ο Μαρινάκης επιδιώκει να αναδείξει την αντίφαση ανάμεσα στην πράσινη ρητορική του ΠΑΣΟΚ και στην άρνησή του να στηρίξει μια διευρυμένη περιβαλλοντική συνταγματική προστασία.
Κατά την κυβερνητική ανάγνωση, η επιλογή του «παρών» δεν αποτελεί ουδέτερη στάση. Σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ αρνήθηκε να συμβάλει ώστε η συγκεκριμένη διάταξη να προχωρήσει με ισχυρότερη πλειοψηφία και μεγαλύτερη θεσμική νομιμοποίηση.
Επιστολική ψήφος και εντός της χώρας
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατηγορεί επίσης τον Νίκο Ανδρουλάκη για τη στάση του ΠΑΣΟΚ στο άρθρο 51, που αφορά τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για εκλογείς που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει την αλλαγή ως μέτρο διεύρυνσης της πολιτικής συμμετοχής, ιδιαίτερα για:
- ηλικιωμένους,
- ασθενείς,
- πολίτες με αναπηρία,
- εργαζομένους με δυσκολία μετακίνησης,
- κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η επιστολική ψήφος δεν αποτελεί κομματικό εργαλείο, αλλά διευκόλυνση της καθολικότητας της ψήφου.
Συνεπώς, η άρνηση του ΠΑΣΟΚ παρουσιάζεται ως ακόμη ένα παράδειγμα όπου η αντιπολιτευτική στρατηγική υπερίσχυσε της ουσίας.
Αναδρομική φορολογία και σταθερότητα για τις επενδύσεις
Σημαντική θέση στην ανακοίνωση Μαρινάκη έχει και το άρθρο 78, το οποίο προβλέπει απαγόρευση της αναδρομικής φορολόγησης και δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συνταγματική προστασία απέναντι σε αιφνιδιαστικές και αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις αποτελεί βασικό στοιχείο ενός σοβαρού κράτους δικαίου.
Παράλληλα, η σταθερότητα του φορολογικού περιβάλλοντος θεωρείται αναγκαία για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της διεθνούς αξιοπιστίας της οικονομίας.
Ο Παύλος Μαρινάκης επιχειρεί να παρουσιάσει τη στάση του ΠΑΣΟΚ ως απόρριψη μιας κοινής ευρωπαϊκής λογικής: κανένας επενδυτής και κανένας φορολογούμενος δεν πρέπει να βρίσκεται αντιμέτωπος με αναδρομικές και απρόβλεπτες επιβαρύνσεις.
Δημοσιονομική σταθερότητα ή επιστροφή στα δανεικά
Ακόμη πιο αιχμηρή είναι η αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου στο άρθρο 79, το οποίο προβλέπει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός πρέπει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία.
Ο Μαρινάκης συνδέει ευθέως τη διάταξη με την ανάγκη να μην επιστρέψει η χώρα σε πολιτικές ανεξέλεγκτου δανεισμού:
«Να θωρακιστεί η πατρίδα μας από όσους έχουν σκοπό να κάνουν στο μέλλον πολιτική με δανεικά από τις επόμενες γενιές.»
Η φράση αυτή αποτελεί ξεκάθαρη πολιτική επίθεση προς το σύνολο της αντιπολίτευσης, αλλά κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ, το οποίο η κυβέρνηση καλεί να επιλέξει ανάμεσα στη δημοσιονομική υπευθυνότητα και στη λογική παροχών χωρίς κοστολόγηση.
Το κυβερνητικό αφήγημα είναι ότι η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αποτελεί λογιστική εμμονή, αλλά προϋπόθεση εθνικής κυριαρχίας, κοινωνικής προστασίας και αντοχής απέναντι σε νέες κρίσεις.
Άρθρο 86: Γιατί δεν στήριξε το ΠΑΣΟΚ την απομάκρυνση της Βουλής από τις υπουργικές έρευνες;
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα έχει η αναφορά στο άρθρο 86, που αφορά την ποινική ευθύνη των υπουργών.
Η πρόταση της ΝΔ περιορίζει τον ρόλο της Βουλής στη διερεύνηση πιθανών ποινικών αδικημάτων κυβερνητικών στελεχών και μεταφέρει την προκαταρκτική έρευνα σε δικαστικά όργανα.
Για την κυβέρνηση, αυτή η αλλαγή αποτελεί απάντηση σε μία από τις βαθύτερες απαιτήσεις της κοινωνίας: να πάψουν οι πολιτικοί να εμφανίζονται ότι ερευνούν και κρίνουν άλλους πολιτικούς μέσα από επιτροπές που λειτουργούν με κομματικούς συσχετισμούς.
Ο Μαρινάκης θέτει εμμέσως το ερώτημα γιατί το ΠΑΣΟΚ, που έχει κατηγορήσει επανειλημμένα την κυβέρνηση για έλλειψη λογοδοσίας, δεν στήριξε την αποκομματικοποίηση της ποινικής διερεύνησης των υπουργικών υποθέσεων.
Είναι ένα από τα σημεία όπου η κυβερνητική κριτική θεωρείται ισχυρή, επειδή το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί επί της αρχής ότι το σημερινό σύστημα χρειάζεται αλλαγή, αλλά επέλεξε να μη δώσει θετική ψήφο στην παρούσα φάση.
Ηγεσία της Δικαιοσύνης χωρίς κυβερνητική παρέμβαση
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το άρθρο 90, για την επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει συμμετοχή ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής και επιλογή από κατάλογο δικαστών που θα προτείνουν οι ολομέλειες των ίδιων των ανώτατων δικαστηρίων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο σύστημα περιορίζει την απευθείας επιρροή της εκτελεστικής εξουσίας και ενισχύει τη θεσμική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Ο Παύλος Μαρινάκης κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι, ενώ εγκαλεί συστηματικά την κυβέρνηση για τους θεσμούς, δεν στήριξε μια πρόταση που απομακρύνει την επιλογή της δικαστικής ηγεσίας από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι η Χαριλάου Τρικούπη προτίμησε να καταγγείλει την κυβέρνηση αντί να συμμετάσχει σε μια υπαρκτή θεσμική αλλαγή.
Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων: Η μεγάλη ιδεολογική σύγκρουση
Το άρθρο 103 αποτελεί ίσως το πιο καθαρό πεδίο πολιτικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης.
Η πρόταση προβλέπει συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων με κριτήρια:
- αμεροληψίας,
- επαγγελματικής ικανότητας,
- ουδετερότητας,
- αποδοτικότητας.
Περιλαμβάνει επίσης αμφίδρομη αξιολόγηση, επιβράβευση των ικανών υπαλλήλων και δυνατότητα συνεπειών για ακραίες περιπτώσεις ανεπάρκειας, με εγγυήσεις και αποφάσεις υπηρεσιακών συμβουλίων.
Ο Μαρινάκης παρουσιάζει την άρνηση του ΠΑΣΟΚ ως επιλογή υπέρ της ακινησίας και εναντίον ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού Δημοσίου.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι η αξιολόγηση δεν συνιστά τιμωρία των υπαλλήλων. Αντιθέτως, αποτελεί μηχανισμό ανάδειξης των ικανών, βελτίωσης των υπηρεσιών και προστασίας των πολιτών από τη διοικητική αδιαφορία.
Η κριτική προς τον Ανδρουλάκη είναι πως το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ιστορικά συνέδεσε το όνομά του με μεγάλες μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης, σήμερα εμφανίζεται να φοβάται ακόμη και τη θεσμική κατοχύρωση της αξιολόγησης.
Η ανάρτηση Ανδρουλάκη και το άρθρο 110
Η αντίδραση Μαρινάκη ήρθε μετά την ανάρτηση του Νίκου Ανδρουλάκη, με την οποία ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι μετέτρεψε τη Συνταγματική Αναθεώρηση σε επικοινωνιακό παιχνίδι.
Ο κ. Ανδρουλάκης εστίασε στο άρθρο 110, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται ισχυρότερες δικλίδες συναίνεσης όχι μόνο για την επιλογή των αναθεωρητέων άρθρων αλλά και για το τελικό περιεχόμενό τους.
Κατηγόρησε επίσης τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι, ενώ το 2018 είχε συνυπογράψει πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 110, σήμερα ως πρωθυπουργός αρνείται να το θέσει προς αλλαγή.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «πολιτική υποκρισία» και υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιθυμεί ένα Σύνταγμα που θα αφήνει όσο το δυνατόν πιο ανεξέλεγκτη την εκτελεστική εξουσία.
Η κυβερνητική απάντηση, ωστόσο, είναι ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης χρησιμοποιεί τη συζήτηση για το άρθρο 110 ως άλλοθι, ώστε να αποφύγει να εξηγήσει τη στάση του στα υπόλοιπα άρθρα.
Η κυβερνητική γραμμή: Η συναίνεση δεν μπορεί να σημαίνει βέτο
Στο Μέγαρο Μαξίμου απορρίπτουν την κατηγορία ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει συναίνεση.
Υποστηρίζουν ότι η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις, έδωσε τη δυνατότητα στα κόμματα να τοποθετηθούν και άνοιξε θεσμικά ζητήματα τα οποία απασχολούν τη χώρα επί δεκαετίες.
Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η συναίνεση δεν μπορεί να σημαίνει ότι ένα κόμμα θα αξιώνει την πλήρη υιοθέτηση των δικών του προτάσεων ως προϋπόθεση για να υπερψηφίσει οποιαδήποτε αλλαγή.
Η κυβέρνηση κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ ότι χρησιμοποιεί την απαίτηση των 180 ψήφων ως εργαλείο πολιτικού ελέγχου της επόμενης Βουλής και όχι ως γνήσια επιδίωξη θεσμικής συνεννόησης.
Ο Παύλος Μαρινάκης ουσιαστικά αντιστρέφει την επιχειρηματολογία Ανδρουλάκη: δεν είναι η κυβέρνηση που εργαλειοποιεί τη διαδικασία, αλλά το ΠΑΣΟΚ που μπλοκάρει τις αλλαγές για να διατηρήσει ρυθμιστικό ρόλο μετά τις εκλογές.
Από το μεταρρυθμιστικό ΠΑΣΟΚ στο «κόμμα του παρών»
Η πιο βαριά πολιτική κατηγορία του κυβερνητικού εκπροσώπου αφορά την ιδεολογική μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ.
Ο Μαρινάκης υποστηρίζει ότι υπό την ηγεσία Ανδρουλάκη το κόμμα έχει πάψει να λειτουργεί ως δύναμη προοδευτικών αλλαγών και μετατρέπεται σταδιακά σε μια παράταξη που ορίζεται αποκλειστικά από την αντίθεσή της προς τη Νέα Δημοκρατία.
«Η σημερινή στάση του κ. Ανδρουλάκη, σε συνέχεια πολλών προγενέστερων αποφάσεων, συνιστά το αποκορύφωμα της συνειδητής επιλογής του ίδιου να μετατρέψει το κόμμα του σε ένα κόμμα διαμαρτυρίας, στείρας άρνησης και οπισθοδρόμησης.»
Η φράση αυτή δεν αφορά μόνο τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Εντάσσεται στην ευρύτερη κυβερνητική στρατηγική να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα που δυσκολεύεται να καταθέσει σαφή κυβερνητική πρόταση και περιορίζεται σε αρνητικές τοποθετήσεις.
Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να καταλάβει τον χώρο του μεταρρυθμιστικού Κέντρου, εμφανίζοντας τον Νίκο Ανδρουλάκη παγιδευμένο ανάμεσα στην πίεση της αριστερής αντιπολίτευσης και στην ανάγκη να διαφοροποιηθεί από την κυβέρνηση.
Το δίλημμα που θέτει ο Μαρινάκης
Η πολιτική γραμμή του κυβερνητικού εκπροσώπου συμπυκνώνεται σε ένα σαφές δίλημμα:
Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται ως δύναμη κυβερνητικής ευθύνης όταν αρνείται να στηρίξει αλλαγές για τα πανεπιστήμια, τη Δικαιοσύνη, τη λογοδοσία, τη φορολογική ασφάλεια και την αξιολόγηση;
Η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει το «παρών» του ΠΑΣΟΚ από θεσμικό ελιγμό σε πολιτικό βάρος.
Για το Μέγαρο Μαξίμου, η συγκεκριμένη ψηφοφορία προσφέρει την ευκαιρία να αναδειχθεί η αντίθεση ανάμεσα σε μια κυβέρνηση που προτείνει αλλαγές και σε μια αξιωματική αντιπολίτευση που αποφεύγει να τις στηρίξει, ακόμη και όταν συμφωνεί με μέρος του περιεχομένου τους.
Οι πολίτες θα κρίνουν την ουσία και όχι τις δικαιολογίες
Ο Παύλος Μαρινάκης κλείνει την ανακοίνωσή του με μια φράση που μεταφέρει ευθέως τη σύγκρουση στο εκλογικό σώμα:
«Τελικοί κριτές θα είναι οι πολίτες.»
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση η Συνταγματική Αναθεώρηση θα αποτελέσει ένα από τα κεντρικά πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η Νέα Δημοκρατία θα παρουσιάσει τις προτάσεις της ως σχέδιο θεσμικού εκσυγχρονισμού της χώρας. Το ΠΑΣΟΚ θα υποστηρίξει ότι απαιτούνται ισχυρότερες συναινέσεις και εγγυήσεις απέναντι στην κυβερνητική πλειοψηφία.
Όμως, μετά τη σκληρή παρέμβαση Μαρινάκη, η Χαριλάου Τρικούπη καλείται πλέον να απαντήσει όχι μόνο για το άρθρο 110, αλλά για κάθε μία από τις αλλαγές που δεν υπερψήφισε.
Γιατί πίσω από τη διαδικαστική συζήτηση υπάρχει μια απλή πολιτική πραγματικότητα: η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν κρίνεται μόνο από τις πλειοψηφίες της Βουλής. Κρίνεται και από το κατά πόσο κάθε κόμμα είναι έτοιμο να αναλάβει το κόστος μιας θετικής απόφασης, αντί να αναζητεί την ασφάλεια του «παρών».
Πηγή: pagenews.gr