Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή με ανταλλαγή πυραυλικών και αεροπορικών πληγμάτων. Το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους κατά αμερικανικών δυνάμεων στην Ιορδανία, ενώ Ηνωμένες Πολιτείες και Σαουδική Αραβία απάντησαν με κοινές επιδρομές εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ. Η εύθραυστη προσπάθεια επανέναρξης των διαπραγματεύσεων απειλείται με κατάρρευση.
Νέα στρατιωτική αναμέτρηση στον άξονα Ουάσιγκτον – Τεχεράνη
Η εύθραυστη ισορροπία που είχε διαμορφωθεί τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή διαλύθηκε μέσα σε λίγες ώρες, καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισήλθε σε νέα φάση στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εξαπέλυσαν βαλλιστική επίθεση κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία, ενώ λίγο αργότερα οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συντονισμό με τη Σαουδική Αραβία, πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει τον φόβο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης σε μια περίοδο όπου διεθνείς μεσολαβητές επιχειρούσαν να επαναφέρουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Βαλλιστικοί πύραυλοι κατά αμερικανικών βάσεων
Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), η επίθεση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης εκτόξευσαν πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους από το ιρανικό έδαφος προς αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία.
Στόχος αποτέλεσε κυρίως η Αεροπορική Βάση Muwaffaq Salti, όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις.
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι όλα τα εισερχόμενα βλήματα αναχαιτίστηκαν επιτυχώς από τα συστήματα αεράμυνας και ότι δεν υπήρξαν απώλειες ή ζημιές στις αμερικανικές εγκαταστάσεις.
Από την άλλη πλευρά, ιρανικά μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης αμφισβήτησαν τον ισχυρισμό περί πλήρους αναχαίτισης, χωρίς όμως να παρουσιάσουν αποδεικτικά στοιχεία.
Κοινή επιχείρηση ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας
Η απάντηση ήρθε λίγες ώρες αργότερα.
Οι κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν συντονισμένες αεροπορικές επιδρομές εναντίον φιλοϊρανικών ένοπλων οργανώσεων στο ανατολικό Ιράκ.
Σύμφωνα με τις δύο πλευρές, οι συγκεκριμένες πολιτοφυλακές είχαν εξαπολύσει περίπου 30 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά στόχων στη Σαουδική Αραβία μέσα σε διάστημα μόλις τριών ημερών, ενεργώντας –όπως υποστηρίζουν– κατόπιν εντολών της Τεχεράνης.
Το Ριάντ ξεκαθάρισε ότι δεν επιδιώκει γενικευμένη σύγκρουση, προειδοποιώντας όμως πως θα συνεχίσει να απαντά στρατιωτικά σε κάθε επίθεση που απειλεί την εθνική του ασφάλεια.
Η Ιορδανία ξανά στο επίκεντρο
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ιορδανία μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η ίδια αεροπορική βάση είχε δεχθεί πυραυλικά πλήγματα, με αποτέλεσμα τον θάνατο τριών Αμερικανών στρατιωτών και τον τραυματισμό αρκετών ακόμη.
Η επανάληψη της επίθεσης επιβεβαιώνει ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να θεωρεί τις αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία κρίσιμο στρατηγικό στόχο.
Το Ορμούζ παραμένει ο μεγάλος καταλύτης
Η νέα κρίση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη σχετική αποκλιμάκωση που είχε ακολουθήσει την προσωρινή αναστολή των αμερικανικών επιθέσεων εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Εκείνη η απόφαση είχε οδηγήσει και στη μείωση των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, δίνοντας ελπίδες ότι θα μπορούσε να ανοίξει ένας νέος κύκλος διπλωματικών επαφών.
Ωστόσο, οι τελευταίες στρατιωτικές ενέργειες επαναφέρουν τον κίνδυνο νέας αποσταθεροποίησης της σημαντικότερης ενεργειακής θαλάσσιας οδού του κόσμου, από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η διπλωματία δοκιμάζεται
Την ίδια στιγμή, το Ομάν εξακολουθεί να διαδραματίζει ρόλο βασικού διαμεσολαβητή, επιχειρώντας να δημιουργήσει προϋποθέσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές επιθέσεις, όμως, δυσκολεύουν σημαντικά κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης και αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια πολύ ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη.
Η επόμενη ημέρα
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων δείχνει ότι η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες για πολιτική διαχείριση της κρίσης, οι στρατιωτικές κινήσεις στο πεδίο εξακολουθούν να υπαγορεύουν τον ρυθμό των εξελίξεων.
Το μεγάλο ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο αν οι δύο πλευρές θα επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις, αλλά αν θα καταφέρουν να αποτρέψουν ένα νέο επεισόδιο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη σύρραξη, με επιπτώσεις όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή αλλά και για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και τη διεθνή οικονομία.