Στο τελικό στάδιο βρίσκονται, σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν για τη διαμόρφωση μιας νέας θαλάσσιας διαδρομής στα Στενά του Ορμούζ.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα και η στρατιωτική ένταση στην περιοχή έχουν προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση για τη διέλευση των πλοίων. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η πιθανή συμφωνία με το Ομάν δεν συνεπάγεται αυτομάτως το πλήρες άνοιγμα των Στενών.
Η συγκεκριμένη διευκρίνιση είναι καθοριστική, καθώς η Τεχεράνη διαχωρίζει τη συμφωνία για μια νέα διαδρομή από την απαίτηση των ΗΠΑ για πλήρη και ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα.
Η νέα διαδρομή που εξετάζουν Ιράν και Ομάν
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η προτεινόμενη λύση δεν θα ακολουθεί αποκλειστικά ούτε τη βόρεια διαδρομή, κοντά στις ιρανικές ακτές, ούτε τη νότια, η οποία περνά πλησιέστερα στα χωρικά ύδατα του Ομάν.
Αντίθετα, οι συνομιλίες επικεντρώνονται σε μια νέα χάραξη που θα θεωρείται αποδεκτή και από τις δύο χώρες, θα προστατεύει τα εθνικά συμφέροντα και την ασφάλειά τους και θα σέβεται τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.
Ιράν και Ομάν αποτελούν τα δύο παράκτια κράτη των Στενών του Ορμούζ. Σε κοινό ανακοινωθέν της 23ης Ιουνίου είχαν δεσμευτεί να συνεχίσουν τον διάλογο μέσω κοινής ομάδας εργασίας για τη μελλοντική διαχείριση της ναυσιπλοΐας, τις παρεχόμενες υπηρεσίες και το σχετικό κόστος.
Η διαπραγμάτευση δεν αφορά μόνο τη γεωγραφική χάραξη μιας διαδρομής, αλλά ένα ευρύτερο καθεστώς ελέγχου και διαχείρισης ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο.
Δεν σημαίνει πλήρες άνοιγμα των Στενών
Η Τεχεράνη επιμένει ότι μια διμερής συνεννόηση με το Ομάν δεν πρέπει να ερμηνευτεί ως αποδοχή της αμερικανικής απαίτησης για άμεσο και πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Πριν από τη στρατιωτική σύγκρουση, η διέλευση των εμπορικών πλοίων πραγματοποιούνταν χωρίς τους σημερινούς περιορισμούς. Το Ιράν, όμως, πλέον διεκδικεί αυξημένο έλεγχο της ναυσιπλοΐας, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε νέα ρύθμιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες ασφαλείας του.
Η διαφορά αυτή παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες. Οι ΗΠΑ ζητούν την πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ενώ το Ιράν συνδέει το καθεστώς των Στενών με τις συνολικότερες διαπραγματεύσεις για την ασφάλεια, τις κυρώσεις και το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Η προσωρινή αναστολή των αμερικανικών πληγμάτων
Η ανακοίνωση της Τεχεράνης έγινε λίγες ώρες μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα αναστείλουν προσωρινά νέα πλήγματα εναντίον του Ιράν, ώστε να δοθεί χρόνος στη διπλωματία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι έχουν διαμορφωθεί τα βασικά περιγράμματα μιας πιθανής συμφωνίας. Από την πλευρά τους, ιρανικά μέσα ενημέρωσης απέρριψαν τον ισχυρισμό ότι η Τεχεράνη ζήτησε από την Ουάσιγκτον να μην πραγματοποιήσει τις επιθέσεις.
Παράλληλα, ο Ιρανός βουλευτής και εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Κοινοβουλίου, Χασάν Γκασγκαβί, ανέφερε ότι οι μεσολαβητές επιχειρούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο ως βάση για ευρύτερες συνομιλίες.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμα
Τα Στενά του Ορμούζ συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και αποτελούν κομβική θαλάσσια δίοδο για τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Κάθε περιορισμός ή στρατιωτικό επεισόδιο στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει άμεσα το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα των πλοίων και τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Η κυκλοφορία μέσω των Στενών έχει ήδη υποχωρήσει σημαντικά, εντείνοντας τις πιέσεις στις ενεργειακές αγορές.
Το Ομάν διατηρεί παραδοσιακά ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στο Ιράν και τις δυτικές χώρες, επιχειρώντας να εξασφαλίσει έναν συμβιβασμό που θα αποτρέψει νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι συνομιλίες φαίνεται να έχουν προχωρήσει, αλλά ο πυρήνας της διαφωνίας παραμένει: άλλο η συμφωνία για μια κοινά αποδεκτή διαδρομή και άλλο το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ που απαιτεί η Ουάσιγκτον.
Πηγή: Pagenews.gr