Συμφωνία για τα Στενά Ορμούζ ή νέα γεωπολιτική παγίδα; Ιράν, Ομάν και Τραμπ παίζουν με τις αγορές πετρελαίου

Διπλωματικό θρίλερ με παγκόσμιες συνέπειες – Η Τεχεράνη διαψεύδει την αμερικανική εκδοχή, ο Νετανιάχου απορρίπτει το σχέδιο και οι Χούθι ανεβάζουν ξανά το θερμόμετρο στη Μέση Ανατολή

Σε μία από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών εξελίσσεται η προσπάθεια διαμόρφωσης συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο. Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι η συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά με το Ομάν, χωρίς αμερικανική συμμετοχή, ενώ το Ισραήλ δηλώνει ήδη ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία ενισχύει έμμεσα το Ιράν.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας σύνθετης διπλωματικής σκακιέρας, όπου οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για τη ναυσιπλοΐα συνυπάρχουν με στρατιωτικές απειλές, αντικρουόμενες αφηγήσεις και έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ο Τραμπ βλέπει συμφωνία μέσα σε 48 ώρες

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι οι συνομιλίες «προχωρούν πολύ καλά» και ότι συμφωνία μπορεί να ανακοινωθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες 48 ώρες.

«Θα μπορούσε να συμβεί αύριο ή μεθαύριο. Θα γνωρίζουμε σύντομα», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως αποτέλεσμα της αμερικανικής διπλωματικής πίεσης.

Παράλληλα όμως προειδοποίησε ότι, αν οι συνομιλίες αποτύχουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να προχωρήσουν ακόμη και σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις, επαναφέροντας το δίλημμα «συμφωνία ή σύγκρουση».

Η Τεχεράνη διαψεύδει την Ουάσιγκτον

Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση.

Ιρανικές κυβερνητικές πηγές, μέσω της κρατικής τηλεόρασης IRIB, υποστήριξαν ότι δεν υπάρχει καμία διαπραγμάτευση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά με το Ομάν και αφορούν μόνο τεχνικές διαδικασίες ασφαλούς ναυσιπλοΐας.

Το Ιράν επιμένει επίσης ότι ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία για τους θαλάσσιους διαδρόμους, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα επαναλειτουργία των Στενών.

Η πλήρης επαναφορά της κυκλοφορίας, υποστηρίζει η Τεχεράνη, εξαρτάται από:

• αλλαγή της αμερικανικής στάσης,
• παύση των στρατιωτικών πιέσεων,
• εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις,
• σεβασμό των ιρανικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Το σχέδιο των 60 ημερών

Σύμφωνα με πληροφορίες διεθνών μέσων, εξετάζεται προσωρινή συμφωνία διάρκειας 60 ημερών.

Το σχέδιο προβλέπει:

• δημιουργία ειδικών διαδρόμων ασφαλούς ναυσιπλοΐας,
• συντονισμό Ιράν και Ομάν για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων,
• απομάκρυνση ναρκών από θαλάσσιες περιοχές,
• σταδιακή αποκατάσταση της εμπορικής κυκλοφορίας.

Το Ιράν όμως εμφανίζεται να απορρίπτει την ύπαρξη δύο διαφορετικών διαδρόμων που προτείνει το Ομάν, επιδιώκοντας ουσιαστικά να διατηρήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Ο Νετανιάχου βάζει «φρένο»

Νέο εμπόδιο δημιουργεί και η στάση του Ισραήλ.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία η οποία περιορίζεται μόνο στη ναυσιπλοΐα και δεν αντιμετωπίζει το πυρηνικό πρόγραμμα και τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν δεν είναι αποδεκτή.

Η ισραηλινή κυβέρνηση θεωρεί ότι μία τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προσφέρει οικονομική και στρατηγική ανάσα στην Τεχεράνη χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.

Οι Χούθι ανεβάζουν ξανά την ένταση

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις νέες επιθέσεις των Χούθι.

Το φιλοϊρανικό κίνημα ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει να στοχοποιεί σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία που κινούνται προς τη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα, υπενθυμίζοντας ότι η επιρροή της Τεχεράνης εκτείνεται πολύ πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.

Η εξέλιξη αυτή περιόρισε άμεσα τη θετική αντίδραση των αγορών πετρελαίου.

Οι αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα

Η πιθανότητα συμφωνίας είχε αρχικά οδηγήσει σε αισθητή αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

Ωστόσο, οι νέες απειλές των Χούθι και η αβεβαιότητα γύρω από την τελική μορφή της συμφωνίας επανέφεραν νευρικότητα στις αγορές, με το Brent να σταθεροποιείται πάνω από τα 80 δολάρια ανά βαρέλι.

Οι επενδυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί, καθώς ακόμη και αν υπάρξει τεχνική συμφωνία, η πολιτική και στρατιωτική εφαρμογή της παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη.

Η γεωπολιτική διάσταση

Το Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου.

Για τον λόγο αυτό, ακόμη και μια περιορισμένη συμφωνία θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τον γεωπολιτικό κίνδυνο και να σταθεροποιήσει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές.

Ωστόσο, οι διαφορετικές αφηγήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι ισραηλινές αντιρρήσεις και η συνεχιζόμενη δράση των Χούθι αποδεικνύουν ότι η τεχνική συνεννόηση απέχει ακόμη από μια ολοκληρωμένη πολιτική συμφωνία.

Το επόμενο 48ωρο αναμένεται να είναι καθοριστικό όχι μόνο για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ αλλά και για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και των παγκόσμιων αγορών ενέργειας.

Πηγή: pagenews.gr