Σε μια εξέλιξη με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ήδη επιστρέψει περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές επιχειρήσεις, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομο μεγάλο μέρος των πρόσθετων δασμών που είχε επιβάλει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 60% των 165 δισ. δολαρίων που είχαν εισπραχθεί από τους λεγόμενους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης», μία από τις πιο επιθετικές εμπορικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Τραμπ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε το σχέδιο Τραμπ
Η μεγάλη ανατροπή ήρθε όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε ότι σημαντικό μέρος των πρόσθετων δασμών δεν στηριζόταν επαρκώς στο ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η απόφαση υποχρέωσε την αμερικανική κυβέρνηση όχι μόνο να σταματήσει την εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων, αλλά και να επιστρέψει τα ποσά που είχαν ήδη καταβάλει οι επιχειρήσεις.
Οι τελωνειακές αρχές ενημέρωσαν το Court of International Trade (CIT) ότι οι επιστροφές έχουν ήδη φτάσει περίπου τα 100 δισ. δολάρια, με τη διαδικασία να συνεχίζεται.
Η στρατηγική των δασμών
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρουσιάσει τους δασμούς ως βασικό εργαλείο της οικονομικής του πολιτικής.
Η φιλοσοφία του βασιζόταν σε τρεις άξονες:
- προστασία της αμερικανικής βιομηχανίας,
- πίεση προς εμπορικούς εταίρους για νέες συμφωνίες,
- αύξηση των κρατικών εσόδων και περιορισμός του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Ωστόσο, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι το αποτέλεσμα δεν ήταν το αναμενόμενο.
Αυξήθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα
Παρά τα αυξημένα έσοδα από τους δασμούς, το ομοσπονδιακό δημοσιονομικό έλλειμμα συνέχισε να διευρύνεται.
Στους πρώτους εννέα μήνες του οικονομικού έτους διαμορφώθηκε στα 1,37 τρισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση περίπου 2% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η εξέλιξη αυτή χρησιμοποιείται ήδη από τους επικριτές της πολιτικής Τραμπ ως επιχείρημα ότι οι δασμοί δεν πέτυχαν τον βασικό δημοσιονομικό τους στόχο.
Νέο κύμα δασμών σε περισσότερες από 80 χώρες
Παρά τη δικαστική ήττα, η κυβέρνηση Τραμπ δεν εγκατέλειψε την εμπορική της στρατηγική.
Τον προηγούμενο μήνα επέβαλε νέο πακέτο δασμών σε περισσότερες από 80 χώρες, αντικαθιστώντας τον προσωρινό ενιαίο δασμό 10%.
Οι νέοι συντελεστές κυμαίνονται από 10% έως 12,5% και αφορούν μεταξύ άλλων:
- την Ευρωπαϊκή Ένωση,
- την Κίνα,
- τον Καναδά,
- το Μεξικό,
- την Ινδία,
- την Αυστραλία,
- το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι νέοι δασμοί βασίζονται στο άρθρο 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, το οποίο επιτρέπει εμπορικά αντίμετρα απέναντι σε χώρες που εφαρμόζουν πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού ή παραβιάζουν διεθνείς εμπορικούς κανόνες.
Νέα δικαστική προσφυγή από 25 πολιτείες
Η νέα αυτή στρατηγική βρίσκεται ήδη ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Συνασπισμός 25 αμερικανικών πολιτειών κατέθεσε προσφυγή στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το άρθρο 301 ως τρόπο να επαναφέρει ουσιαστικά δασμούς που είχαν ήδη ακυρωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι πολιτείες ζητούν:
- την άμεση αναστολή εφαρμογής των νέων δασμών,
- να κηρυχθούν παράνομοι,
- την επιστροφή όλων των ποσών που έχουν ήδη εισπραχθεί.
Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις
Η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας εσωτερικής δικαστικής διαμάχης.
Οι εμπορικοί δασμοί αποτελούν βασικό εργαλείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Κίνα αλλά και σε σημαντικούς εμπορικούς εταίρους της Ουάσιγκτον.
Εάν τα αμερικανικά δικαστήρια συνεχίσουν να περιορίζουν τις δυνατότητες της κυβέρνησης να επιβάλλει μονομερείς εμπορικούς φραγμούς, ενδέχεται να αλλάξει συνολικά η στρατηγική των ΗΠΑ στις διεθνείς εμπορικές διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, καθώς επιχειρήσεις και επενδυτές παρακολουθούν στενά τις δικαστικές εξελίξεις που θα καθορίσουν εάν οι νέοι δασμοί θα παραμείνουν σε ισχύ ή θα ακολουθήσουν την τύχη του προηγούμενου πακέτου.
Η νέα δικαστική μάχη αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές υποθέσεις της χρονιάς στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πιθανές συνέπειες όχι μόνο για την αμερικανική οικονομία αλλά και για το παγκόσμιο εμπόριο και τις γεωοικονομικές ισορροπίες.
Πηγή: pagenews.gr