Ένας κοινός τραπεζικός λογαριασμός μπορεί να μοιάζει απολύτως αθώος.
Γονείς και παιδιά. Σύζυγοι. Αδέλφια. Συγγενείς που έχουν από κοινού πρόσβαση σε καταθέσεις.
Όμως για την ΑΑΔΕ, το γεγονός ότι κάποιος εμφανίζεται ως συνδικαιούχος ενός λογαριασμού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι και πραγματικός οικονομικός κύριος όλων των χρημάτων που βρίσκονται σε αυτόν.
Και εκεί αρχίζει η φορολογική παγίδα.
Εάν ένας συνδικαιούχος μεταφέρει ή αναλάβει χρήματα που στην πραγματικότητα προέρχονται από άλλον και δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση για την αιτία της μετακίνησης, η φορολογική διοίκηση μπορεί, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, να εξετάσει εάν έχει πραγματοποιηθεί δωρεά χρηματικού ποσού.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι από πλήρης φορολογική κάλυψη μέχρι φόρος 10%, 20% ή ακόμη και 40%.
Το λάθος που κάνουν πολλοί: «Αφού είμαι συνδικαιούχος, είναι και δικά μου»
Από τραπεζικής πλευράς, ένας συνδικαιούχος μπορεί να έχει δικαίωμα ανάληψης χρημάτων από κοινό λογαριασμό.
Φορολογικά όμως το ερώτημα είναι διαφορετικό:
ποιος δημιούργησε πραγματικά το χρηματικό υπόλοιπο;
Εάν, για παράδειγμα, ένας πατέρας έχει καταθέσει ουσιαστικά όλα τα χρήματα σε κοινό λογαριασμό με το παιδί του και το παιδί μεταφέρει μεγάλο ποσό σε προσωπικό του λογαριασμό, η ύπαρξη της συνδικαιούχου ιδιότητας δεν αρκεί κατ’ ανάγκην από μόνη της για να εξηγήσει την οικονομική μεταβολή.
Η φορολογική αρχή μπορεί να αναζητήσει:
την προέλευση των χρημάτων,
την οικονομική δυνατότητα κάθε συνδικαιούχου,
την πορεία της συναλλαγής,
τον τελικό δικαιούχο,
και τον πραγματικό σκοπό της μεταφοράς.
Αν προκύπτει χαριστική παροχή, τότε ενεργοποιούνται οι κανόνες φορολογίας δωρεών.
Το αφορολόγητο των €800.000 υπάρχει – αλλά έχει όρους
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη λεπτομέρεια.
Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον η μεταφορά πραγματοποιείται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Μετά τα €800.000, εφαρμόζεται συντελεστής 10%.
Στην Α΄ κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, σύζυγοι ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, παιδιά, εγγόνια και γονείς.
Το κρίσιμο όμως είναι ότι το αφορολόγητο δεν σημαίνει “μεταφέρω τα χρήματα όπως θέλω και είμαι καλυμμένος”.
Η συναλλαγή πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί και να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη φορολογική διαδικασία, με τη σχετική δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής μέσω του myPROPERTY όπου προβλέπεται.
Παγίδα Νο1: τα μετρητά μπορούν να κοστίσουν ακριβά
Η πιο κλασική παγίδα είναι η μεταβίβαση εκτός τραπεζικού συστήματος.
Αν μια χρηματική δωρεά προς πρόσωπο Α΄ κατηγορίας δεν πραγματοποιηθεί με τον τρόπο που απαιτεί ο νόμος για να ενεργοποιηθεί το αφορολόγητο, τότε μπορεί να φορολογηθεί αυτοτελώς με 10%.
Άρα:
€100.000 που μεταφέρονται σωστά μέσω τράπεζας και δηλώνονται μπορεί να μην έχουν φόρο.
Το ίδιο ποσό, αν αντιμετωπιστεί ως χρηματική δωρεά χωρίς τις προϋποθέσεις του αφορολόγητου, μπορεί θεωρητικά να δημιουργήσει φόρο €10.000.
Η διαφορά δεν είναι καθόλου μικρή.
Παγίδα Νο2: αδέλφια και πιο μακρινοί συγγενείς δεν έχουν το ίδιο προνόμιο
Το αφορολόγητο των €800.000 δεν εφαρμόζεται σε όλες τις συγγενικές σχέσεις.
Για χρηματικές δωρεές προς δικαιούχους της Β΄ κατηγορίας, ο φόρος είναι αυτοτελώς 20%, ενώ για τη Γ΄ κατηγορίαανέρχεται στο 40%.
Αυτό δημιουργεί τεράστιες διαφορές.
Μια μεταφορά €50.000 που αναγνωρίζεται ως χρηματική δωρεά μπορεί να σημαίνει:
€10.000 φόρο με συντελεστή 20%
ή ακόμη
€20.000 φόρο με συντελεστή 40%.
Γι’ αυτό και στους κοινούς λογαριασμούς με αδέλφια, ανίψια, θείους ή τρίτους χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσοχή.
Παγίδα Νο3: το «πέρασέ τα πρώτα από εμένα»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι αλυσιδωτές μεταφορές.
Πατέρας προς παιδί.
Παιδί προς αδελφό.
Ή χρήματα που περνούν από δύο και τρεις διαφορετικούς λογαριασμούς πριν φτάσουν στον πραγματικό ωφελούμενο.
Η τραπεζική διαδρομή δεν αλλάζει απαραίτητα την πραγματική οικονομική ουσία.
Εάν η ΑΑΔΕ θεωρήσει ότι ένα ενδιάμεσο πρόσωπο χρησιμοποιήθηκε απλώς για να αποκρύψει τον πραγματικό δωρητή ή για να επιτευχθεί ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση, μπορεί να εξετάσει το σύνολο των συναλλαγών.
Και τότε το ερώτημα γίνεται:
ποιος έδωσε πραγματικά τα χρήματα σε ποιον;
Όχι από ποιο IBAN πέρασαν.
Παγίδα Νο4: ο κοινός λογαριασμός με τρίτο δεν είναι φορολογικό “safe house”
Η προσθήκη ενός προσώπου ως συνδικαιούχου δεν μετατρέπει αυτομάτως τις καταθέσεις σε δικά του περιουσιακά στοιχεία για κάθε φορολογικό σκοπό.
Αν μεγάλο ποσό μετακινηθεί προς αποκλειστικό λογαριασμό του και δεν υπάρχει:
τεκμηριωμένη συμμετοχή του στη δημιουργία της κατάθεσης,
δάνειο,
επιστροφή χρημάτων,
εξόφληση υποχρέωσης,
ή άλλη αποδεδειγμένη αιτία,
τότε μπορεί να τεθεί ζήτημα δωρεάς.
Η ουσία είναι απλή:
η ΑΑΔΕ δεν κοιτά μόνο το όνομα που είναι γραμμένο στον λογαριασμό. Κοιτά ποιος έγινε οικονομικά πλουσιότερος από τη συναλλαγή και γιατί.
Και τι γίνεται με το IRIS και τα καθημερινά έξοδα;
Δεν σημαίνει βέβαια ότι κάθε μεταφορά €20 ή €50 από γονέα σε παιδί θα μετατρέπεται σε φορολογικό έλεγχο δωρεάς.
Οι καθημερινές οικογενειακές συναλλαγές πρέπει να αξιολογούνται σύμφωνα με τη φύση, το ύψος και τις πραγματικές περιστάσεις τους.
Άλλο είναι ένα μικρό ποσό για καθημερινές ανάγκες.
Και άλλο επαναλαμβανόμενες ή μεγάλες μεταφορές που οδηγούν σε σημαντική αύξηση της περιουσίας ενός προσώπου.
Το ύψος και η συχνότητα των συναλλαγών είναι επομένως καθοριστικά.
Γιατί η ΑΑΔΕ μπορεί πλέον να βλέπει πολύ περισσότερα
Η ιστορία αυτή αποκτά άλλη διάσταση εξαιτίας της ψηφιοποίησης του φορολογικού συστήματος.
Οι τραπεζικές κινήσεις αφήνουν αποτύπωμα.
Οι φορολογικές δηλώσεις είναι ψηφιακές.
Οι δηλώσεις δωρεών και γονικών παροχών περνούν μέσω myPROPERTY.
Και η φορολογική διοίκηση διαθέτει πλέον πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα διασταύρωσης τραπεζικών και φορολογικών πληροφοριών.
Αυτό σημαίνει ότι μια συναλλαγή που παλαιότερα μπορούσε να χαθεί μέσα σε έναν μεγάλο όγκο δεδομένων είναι σήμερα πολύ ευκολότερο να εντοπιστεί και να συγκριθεί με:
δηλωθέντα εισοδήματα,
περιουσιακή κατάσταση,
αγορές ακινήτων,
αποπληρωμές δανείων,
επενδύσεις,
και άλλες οικονομικές κινήσεις.
Παράδειγμα: πατέρας, παιδί και €200.000
Ας υποθέσουμε ότι πατέρας και παιδί είναι συνδικαιούχοι σε λογαριασμό με €200.000.
Τα χρήματα όμως προέρχονται αποκλειστικά από εισοδήματα και αποταμιεύσεις του πατέρα.
Το παιδί μεταφέρει τα €200.000 σε ατομικό του λογαριασμό για να αγοράσει ακίνητο.
Ο κοινός λογαριασμός δεν σημαίνει από μόνος του ότι η φορολογική υπόθεση τελείωσε.
Εφόσον η οικονομική ουσία είναι ότι ο πατέρας παρέχει €200.000 στο παιδί, πρέπει να εξεταστεί ως γονική παροχή χρημάτων και να ακολουθηθεί η νόμιμη διαδικασία.
Επειδή πρόκειται για Α΄ κατηγορία και το ποσό βρίσκεται κάτω από το όριο των €800.000, μπορεί να καλυφθεί από το αφορολόγητο, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το:
«ήμουν συνδικαιούχος, άρα απλώς τα πήρα».
Και αν είναι δύο αδέλφια;
Εδώ η εικόνα αλλάζει δραστικά.
Εάν αποδειχθεί ότι τα χρήματα ανήκαν ουσιαστικά στον έναν αδελφό και μεταβιβάστηκαν χαριστικά στον άλλο, δεν υπάρχει το αφορολόγητο των €800.000 της Α΄ κατηγορίας.
Για χρηματικές δωρεές της Β΄ κατηγορίας εφαρμόζεται συντελεστής 20%.
Άρα σε δωρεά €100.000, ο φόρος μπορεί να φτάσει τις €20.000.
Ξαφνικά ένας κοινός λογαριασμός που δημιουργήθηκε για «ευκολία» μπορεί να εξελιχθεί σε πολύ ακριβή φορολογική ιστορία.
Το μεγάλο λάθος: να εξηγείται η συναλλαγή μετά τον έλεγχο
Οι φορολογούμενοι συνήθως αντιμετωπίζουν το θέμα ανάποδα.
Μεταφέρουν πρώτα τα χρήματα.
Και όταν κάποια στιγμή ζητηθούν εξηγήσεις, αναζητούν έγγραφα που θα αποδείξουν τι είχε συμβεί.
Αυτό είναι το χειρότερο σενάριο.
Για μεγάλα ποσά, η σωστή σειρά είναι:
πρώτα προσδιορίζεται η πραγματική αιτία της μεταφοράς, μετά ακολουθείται η νόμιμη διαδικασία και στο τέλος μετακινούνται τα χρήματα με πλήρη τραπεζική τεκμηρίωση.
Δεν φορολογείται κάθε μεταφορά – φορολογείται η πραγματική δωρεά
Αυτό είναι και το σημαντικότερο σημείο ώστε να μη δημιουργείται πανικός.
Η ΑΑΔΕ δεν επιβάλλει φόρο επειδή κάποιος απλώς μετέφερε χρήματα μεταξύ δύο λογαριασμών.
Για να υπάρξει φόρος δωρεάς, πρέπει τα πραγματικά περιστατικά να συνιστούν δωρεά ή γονική παροχή.
Μια μεταφορά μπορεί να αφορά, για παράδειγμα:
επιστροφή δανείου,
κοινά έξοδα,
επιστροφή χρημάτων,
αγορά για λογαριασμό άλλου,
διανομή κοινής περιουσίας,
ή διαφορετική νόμιμη αιτία.
Αρκεί αυτή να μπορεί να αποδειχθεί.
Η νέα φορολογική πραγματικότητα χωρά σε μία φράση
Κοινός λογαριασμός δεν σημαίνει κοινή φορολογική ιδιοκτησία χωρίς ερωτήσεις.
Το αφορολόγητο των €800.000 προσφέρει πολύ μεγάλη προστασία στις μεταβιβάσεις μέσα στην άμεση οικογένεια, αλλά μόνο όταν η συναλλαγή πραγματοποιείται και δηλώνεται με τον τρόπο που προβλέπει ο νόμος.
Για όλους τους υπόλοιπους, οι συντελεστές μπορούν να γίνουν εξαιρετικά βαρείς.
Και σε μια εποχή όπου κάθε τραπεζική κίνηση αφήνει ψηφιακό ίχνος, το ακριβότερο λάθος μπορεί να είναι να θεωρήσει κάποιος ότι επειδή είχε πρόσβαση στα χρήματα, η Εφορία θα θεωρήσει αυτομάτως ότι του ανήκαν.
Πηγή: pagenews.gr