Συναγερμός έχει σημάνει στον Περσικό Κόλπο και στα νερά ανοικτά του Ομάν, καθώς μια τεράστια πετρελαϊκή ρύπανση απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρή περιβαλλοντική καταστροφή.
Δορυφορικές εικόνες και οπτικό υλικό που επαληθεύτηκαν από το Reuters δείχνουν δύο νέες κηλίδες στα ιρανικά ύδατα, την ώρα που μια πολύ μεγαλύτερη διαρροή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη έξω από τα Στενά του Ορμούζ, ανοικτά του Ομάν.
Η κατάσταση προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία, καθώς οι στρατιωτικές συγκρούσεις στην περιοχή δεν απειλούν πλέον μόνο τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές, αλλά δημιουργούν και σοβαρό κίνδυνο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Πετρελαιοκηλίδα που εκτιμάται στα 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα καταγράφεται ανοικτά του Ομάν.
Εκεί βρίσκεται προσαραγμένο το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, το οποίο μεταφέρει ρωσικό αργό πετρέλαιο και παρουσιάζει διαρροή σε προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters, η πετρελαιοκηλίδα που έχει δημιουργηθεί μπορεί να καλύπτει έκταση περίπου 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Οι διαστάσεις της διαρροής δημιουργούν φόβους ότι η περιοχή βρίσκεται ήδη μπροστά σε μία μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντική κρίση.
Το περιστατικό ανοικτά του Ομάν δεν συνδέεται με τον πόλεμο
Υπάρχει ωστόσο μία κρίσιμη διάκριση.
Το περιστατικό με το Caroline Bezengi δεν έχει συνδεθεί με τον πόλεμο του Ιράν, σύμφωνα με το Reuters.
Αντίθετα, οι δύο νεότερες κηλίδες που εντοπίστηκαν μέσα στον Κόλπο εμφανίζονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και άλλα εμπορικά πλοία έχουν αυξηθεί εξαιτίας της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτό περιπλέκει σημαντικά την εικόνα.
Πολλαπλά περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης εμφανίζονται ταυτόχρονα σε μια από τις πιο ευαίσθητες και στρατηγικά σημαντικές θαλάσσιες περιοχές του πλανήτη.
This satellite image released by European Space Agency shows oil leaking from a grounded U.K.-sanctioned tanker near Qibliyah Island off the coast of Oman, Tuesday, July 28, 2026. (European Space Agency via AP)
Νέα μεγάλη κηλίδα κοντά στο νησί Κεσμ
Μία από τις δύο νέες κηλίδες εμφανίστηκε στο νότιο άκρο του νησιού Κεσμ, του μεγάλου ιρανικού νησιού που βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ.
Η κηλίδα καταγράφηκε από τους δορυφόρους Sentinel-2 του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus.
Οι εικόνες δείχνουν εκτεταμένη ρύπανση στη θάλασσα.
Ο Wim Zwijnenburg, ερευνητής της ολλανδικής οργάνωσης PAX, εκτίμησε ότι το σκούρο χρώμα σε τμήματα της κηλίδας αποτελεί ένδειξη βαρέος μαζούτ, ενώ ένα πιο αραιό τμήμα της ρύπανσης εκτεινόταν περίπου 160 χιλιόμετρα.
Μαύρο υγρό έφτασε στις ακτές
Η ρύπανση δεν περιορίζεται πλέον στην ανοιχτή θάλασσα.
Βίντεο που αναρτήθηκε στις 11 Αυγούστου και επαληθεύτηκε από το Reuters έδειξε σκούρο υγρό να ξεβράζεται στις παραλίες της Suza στο Κεσμ.
Η εικόνα του μαύρου υγρού πάνω στις ακτές και στα γαλαζοπράσινα νερά αποτυπώνει τον άμεσο κίνδυνο για το τοπικό οικοσύστημα.
Από τη στιγμή που το πετρέλαιο φτάνει στην ακτογραμμή, η επιχείρηση καθαρισμού γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
«Μεγάλο περιστατικό»
Ο John Amos, επικεφαλής της SkyTruth, η οποία χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες για τον εντοπισμό πετρελαιοκηλίδων, χαρακτήρισε την κατάσταση «μεγάλο περιστατικό».
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για τη μεγαλύτερη τέτοια κηλίδα που έχει παρατηρήσει τους τελευταίους μήνες, από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση ενισχύει τις ανησυχίες ότι η ρύπανση δεν αποτελεί ένα περιορισμένο ναυτικό συμβάν, αλλά πρόβλημα με ευρύτερες περιβαλλοντικές συνέπειες.
Και δεύτερη κηλίδα κοντά στο νησί Σίρι
Οι δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν και δεύτερη πετρελαιοκηλίδα, αυτή τη φορά κοντά στο μικρότερο νησί Σίρι.
Το νησί βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα του Κόλπου, περίπου 100 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Κεσμ, και φιλοξενεί ιρανικές υπεράκτιες εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι εικόνες για το Κεσμ ελήφθησαν στις 10 Αυγούστου, ενώ εκείνες για το Σίρι στις 13 Αυγούστου.
Η εμφάνιση δύο διαφορετικών κηλίδων σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία.
Στο επίκεντρο το Minoan Pioneer
Σύμφωνα με τον Samir Madani, συνιδρυτή της υπηρεσίας παρακολούθησης TankerTrackers, η κηλίδα κοντά στο Κεσμ πιθανότατα προήλθε από διαρροή του Minoan Pioneer, ενός φορτηγού πλοίου ξηρού φορτίου με σημαία Λιβερίας.
Το συγκεκριμένο πλοίο είχε δεχθεί χτύπημα από άγνωστο βλήμα κοντά στις ακτές του Ομάν στις 3 Αυγούστου, ενώ διέσχιζε τα Στενά του Ορμούζ.
Ναυτιλιακές πηγές ασφαλείας είχαν κάνει λόγο για ύποπτη ιρανική επίθεση.
Από το περιστατικό ένας ναυτικός αγνοείται.
Πιθανή σύνδεση της διαρροής με το Κεσμ
Μία ναυτιλιακή πηγή ασφαλείας δήλωσε επίσης στο Reuters ότι η ίδια διαρροή από το Minoan Pioneer πιθανότατα επηρέασε και το νησί Κεσμ.
Η Τεχεράνη από την πλευρά της έχει αναγνωρίσει ότι πετρελαϊκή ρύπανση από τον Κόλπο έφτασε στις ακτές του νησιού.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Esmaeil Baqaei, ανέφερε ότι τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ως πιθανή πηγή της ρύπανσης ξένο φορτηγό πλοίο.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί οριστικά η αιτία
Παρά τις ενδείξεις, υπάρχουν ακόμη σημαντικά ερωτήματα.
Το Reuters διευκρινίζει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την αιτία των δύο κηλίδων ούτε να ταυτοποιήσει με βεβαιότητα τις ουσίες που περιέχουν.
Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε πολεμικές συνθήκες και η ανεξάρτητη πρόσβαση για επιτόπιες έρευνες είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Οι δορυφορικές εικόνες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες, αλλά δεν μπορούν από μόνες τους να απαντήσουν σε όλα τα ερωτήματα.
Ο πόλεμος μπλοκάρει ακόμη και τις επιχειρήσεις διάσωσης
Η στρατιωτική ένταση δημιουργεί ένα επιπλέον πρόβλημα: δυσκολεύει την πρόσβαση στα πλοία και στις περιοχές της ρύπανσης.
Πηγή που συμμετέχει στην επιχείρηση διάσωσης του Minoan Pioneer ανέφερε στο Reuters ότι ρυμουλκό που στάλθηκε για να ασφαλίσει το προσαραγμένο πλοίο δεν κατάφερε να το προσεγγίσει λόγω ζητημάτων που σχετίζονταν με την εξασφάλιση άδειας από τις ιρανικές αρχές.
Κάθε τέτοια καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη.
Όσο περισσότερο πετρέλαιο παραμένει στη θάλασσα, τόσο μεγαλύτερη περιοχή μπορεί να επηρεαστεί.
Ο χρόνος λειτουργεί εναντίον του οικοσυστήματος
Ο Brian Barnes, δορυφορικός ωκεανογράφος και ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο συνεχίζεται μια διαρροή τόσο περισσότερο μπορεί να εξαπλωθεί η ρύπανση.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στο ανοιχτό πέλαγος.
Μπορούν να επηρεαστούν παράκτια οικοσυστήματα, θαλάσσια ζωή και ακτογραμμές σε πολύ μεγαλύτερη έκταση.
Τα Στενά του Ορμούζ σε εξαιρετικά ευαίσθητη θέση
Η γεωγραφία κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Μέσα από αυτή τη σχετικά στενή θαλάσσια δίοδο περνά σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η μεγάλη πυκνότητα εμπορικών πλοίων, δεξαμενόπλοιων και ενεργειακών εγκαταστάσεων σημαίνει ότι κάθε στρατιωτικό επεισόδιο μπορεί να αποκτήσει όχι μόνο γεωπολιτικές και οικονομικές, αλλά και σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες.
Ένας νέος κίνδυνος μέσα στη σύγκρουση
Μέχρι σήμερα, η διεθνής προσοχή γύρω από τις επιθέσεις σε πλοία επικεντρωνόταν κυρίως στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, στις τιμές του πετρελαίου και στον κίνδυνο διακοπής των ενεργειακών ροών.
Οι τελευταίες εικόνες προσθέτουν μία ακόμη διάσταση:
την περιβαλλοντική καταστροφή.
Ένα χτυπημένο πλοίο που μεταφέρει καύσιμα ή πετρέλαιο μπορεί να μετατραπεί σε πηγή ρύπανσης για δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Και σε συνθήκες πολέμου, η αντιμετώπιση της διαρροής γίνεται πολύ δυσκολότερη.
Φόβοι για καταστροφή ανοικτά του Ομάν
Η μεγαλύτερη ανησυχία παραμένει αυτή τη στιγμή η κατάσταση με το Caroline Bezengi ανοικτά του Ομάν.
Το πλοίο διαρρέει ρωσικό αργό σε προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή και η έκταση της κηλίδας εκτιμάται από ορισμένες πηγές στα 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Την ίδια στιγμή, οι δύο νέες κηλίδες στα ιρανικά ύδατα δείχνουν ότι η περιβαλλοντική πίεση στον ευρύτερο Κόλπο αυξάνεται.
Η πραγματική έκταση των ζημιών δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Όμως τα στοιχεία που υπάρχουν ήδη είναι αρκετά για να προκαλέσουν σοβαρή ανησυχία.
Μια περιβαλλοντική κρίση μέσα σε μια γεωπολιτική κρίση
Ο Περσικός Κόλπος βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με έναν επικίνδυνο συνδυασμό.
Στρατιωτικές επιθέσεις.
Προσαραγμένα και χτυπημένα πλοία.
Διαρροές καυσίμων.
Περιορισμένη πρόσβαση στις πληγείσες περιοχές.
Και τεράστια δυσκολία στην πραγματοποίηση άμεσων επιχειρήσεων καθαρισμού.
Οι δορυφορικές εικόνες από το Κεσμ και το Σίρι αποτελούν μία πρώτη σαφή προειδοποίηση.
Αν οι διαρροές συνεχιστούν ή υπάρξουν νέα περιστατικά σε δεξαμενόπλοια, η περιοχή μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με περιβαλλοντική κρίση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.
Και στην περίπτωση του Ομάν, όπου η πετρελαιοκηλίδα έχει ήδη αποκτήσει τεράστιες διαστάσεις, ο χρόνος για αποτελεσματική παρέμβαση γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμος.
Πηγή: pagenews.gr