Γεωπολιτική Ενέργεια

Τραμπ–Ιράν: Πόλεμος αντοχής με ομήρους πετρέλαιο και Κόλπο – Κανείς δεν κάνει το πρώτο βήμα

Τραμπ–Ιράν: Πόλεμος αντοχής με ομήρους πετρέλαιο και Κόλπο – Κανείς δεν κάνει το πρώτο βήμα

Πηγή Φωτογραφίας: US President Donald Trump is deploying an economic squeeze and playing a waiting game against Iran. File picture: Reuters/Aaron Schwartz

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Ουάσιγκτον ποντάρει στον οικονομικό αποκλεισμό, η Τεχεράνη στις πολιτικές απώλειες των αντιπάλων της. Το πυρηνικό αδιέξοδο και ο φόβος αντιποίνων στις ενεργειακές υποδομές απειλούν τις προσπάθειες συμφωνίας.

Ύστερα από σχεδόν εννέα μήνες πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν εγκλωβιστεί σε ένα επικίνδυνο στοίχημα: κάθε πλευρά πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την άλλη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ περιμένει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός και η οικονομική πίεση θα αναγκάσουν την Τεχεράνη να υποχωρήσει. Η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι οι πολιτικές δυσκολίες του Αμερικανού προέδρου και του Μπενιαμίν Νετανιάχου αυξάνουν τα δικά της περιθώρια διαπραγμάτευσης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα αδιέξοδο στο οποίο οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά οι απαιτήσεις παραμένουν ασύμβατες. Ο κίνδυνος είναι η νέα κλιμάκωση να έρθει πριν από τον συμβιβασμό.

Η στρατηγική Τραμπ: Πίεση μέχρι να υποχωρήσει η Τεχεράνη

Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος προκρίνει την οικονομική εξάντληση του Ιράν αντί ενός νέου γύρου εκτεταμένων βομβαρδισμών.

Η εκτίμηση στην Ουάσιγκτον είναι ότι μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση μπορεί να μην αλλάξει αποφασιστικά την κατάσταση, ενώ θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Κόλπο.

Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει παύση των επιμέρους πληγμάτων ή εγκατάλειψη της στρατιωτικής πίεσης. Σημαίνει ότι ο αποκλεισμός και οι κυρώσεις αντιμετωπίζονται ως βασικό εργαλείο εξαναγκασμού σε παραχωρήσεις, κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο Μάρκο Ρούμπιο υποστηρίζει ότι υπάρχει δυνατότητα παρατεταμένης οικονομικής πίεσης μέχρι να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για μια ισορροπημένη συμφωνία. Η στρατιωτική επιλογή παραμένει διαθέσιμη.

Το αντίθετο στοίχημα του Ιράν

Η Τεχεράνη διαβάζει διαφορετικά τον πολιτικό χρόνο.

Οι πρόσφατες εκλογικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών και του Νετανιάχου ενισχύουν, κατά το ρεπορτάζ, την πεποίθηση της ιρανικής ηγεσίας ότι οι αντίπαλοί της χρειάζονται περισσότερο μια διέξοδο.

Έτσι, ενώ συνεχίζει τις επαφές με μεσολαβητές από το Ομάν και το Κατάρ, απαιτεί από την Ουάσιγκτον να κινηθεί πρώτη.

Ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, Ντένις Ρος, περιγράφει το πρόβλημα:

«Ο Τραμπ δεν έχει καλές επιλογές και οι Ιρανοί δεν έχουν καλές επιλογές».

Οι όροι που θέτει κάθε πλευρά για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από την άλλη.

Το αδιέξοδο αρχίζει από τη σειρά των κινήσεων

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα ποιος κάνει τι και πότε.

Η ιρανική πλευρά ζητά άρση του αποκλεισμού και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων πριν αρχίσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν αμοιβαίες δεσμεύσεις, ώστε η χαλάρωση της πίεσης να συνοδεύεται από συγκεκριμένα βήματα της Τεχεράνης.

Για το Ιράν, η διαπραγμάτευση υπό αποκλεισμό ισοδυναμεί με προσπάθεια επιβολής υποταγής. Για την Ουάσιγκτον, η εκ των προτέρων άρση της πίεσης κινδυνεύει να στερήσει το βασικό της διαπραγματευτικό μέσο.

Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει άλυτο

Η αβεβαιότητα γύρω από τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου βαραίνει τη συζήτηση.

Το Reuters μεταφέρει εκτιμήσεις αξιωματούχων, βασισμένες σε πληροφορίες υπηρεσιών, ότι σημαντικό μέρος του αποθέματος μπορεί να βρίσκεται βαθιά σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Η πληροφορία αυτή δεν αποτελεί δημόσια επιβεβαιωμένη απογραφή.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πρόγραμμά της έχει ειρηνικό χαρακτήρα και αρνείται την επιστροφή πυρηνικών επιθεωρητών όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν την ανησυχία ότι η στρατιωτική εκστρατεία ενίσχυσε τους σκληροπυρηνικούς και δυσκόλεψε την επίλυση του πυρηνικού προβλήματος. Πρόκειται για αξιολόγηση των πηγών, η οποία αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στην καταστροφή στόχων και στην εξασφάλιση μιας επαληθεύσιμης συμφωνίας.

Ο Κόλπος φοβάται ότι θα πληρώσει την κλιμάκωση

Οι χώρες του Κόλπου έχουν προειδοποιήσει ότι μια νέα μεγάλη αμερικανική επίθεση μπορεί να προκαλέσει αντίποινα στις δικές τους υποδομές.

Για τις κυβερνήσεις της περιοχής, το διακύβευμα αφορά πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, λιμάνια, εξαγωγές και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Αυτό εξηγεί την πίεσή τους υπέρ της διπλωματικής οδού. Η στρατιωτική αναμέτρηση ΗΠΑ–Ιράν μεταφέρει άμεσα οικονομικό και επιχειρησιακό κίνδυνο σε γειτονικά κράτη.

Οι ίδιες χώρες θα μπορούσαν να συμβάλουν και στη γεφύρωση των διαφορών, μέσα από μια περιφερειακή συμφωνία που θα επέτρεπε αμοιβαίες παραχωρήσεις χωρίς να εμφανίζονται ως μονομερής υποχώρηση.

Οι σκληροπυρηνικοί περιορίζουν τα περιθώρια συμφωνίας

Η εσωτερική πολιτική του Ιράν αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο.

Όσοι θεωρούν ότι η χώρα άντεξε στρατιωτικά έχουν περιορισμένο κίνητρο να αποδεχθούν συμβιβασμό. Οι διαπραγματευτές, αντίθετα, κινδυνεύουν να κατηγορηθούν ότι υποχώρησαν, εάν συμφωνήσουν σε παραχωρήσεις.

Αντίστοιχα, ο Τραμπ αναζητεί μια συμφωνία που θα μπορεί να παρουσιάσει ως επιτυχία της πίεσής του.

Η αναμονή δεν εγγυάται αποκλιμάκωση

Ο αποκλεισμός μπορεί να επιδεινώνει την οικονομική κατάσταση του Ιράν, αλλά η οικονομική δυσκολία δεν οδηγεί αυτομάτως σε συμφωνία. Μπορεί επίσης να ενισχύσει την επιλογή της κλιμάκωσης ως απόπειρας εξόδου από την πίεση.

Αυτό είναι το επικίνδυνο σημείο της σημερινής ισορροπίας: η Ουάσιγκτον περιμένει υποχώρηση και η Τεχεράνη περιμένει πολιτική εξάντληση των αντιπάλων της.

Όσο κανείς δεν αλλάζει υπολογισμό, οι μεσολαβητές καλούνται να κερδίσουν χρόνο απέναντι σε έναν πόλεμο που παραμένει ενεργός.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο