Οκτώβριος τρόμου για Τραμπ και Ιράν – Το σενάριο νέου πολέμου πριν από τις κάλπες
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Οκτώβριος τρόμου για Τραμπ και Ιράν – Το σενάριο νέου πολέμου πριν από τις κάλπες
Ο Οκτώβριος μπορεί να εξελιχθεί στον πιο επικίνδυνο μήνα της χρονιάς για τη Μέση Ανατολή.
Ένα ολοένα πιο έντονο σενάριο στους κύκλους στρατηγικής ανάλυσης θέλει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να εξετάζουν νέα μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση κατά του Ιράν πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026.
Δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη απόφαση για επίθεση στις αρχές Οκτωβρίου.
Υπάρχει όμως μια εξαιρετικά επικίνδυνη σύμπτωση στρατιωτικών και πολιτικών κινήτρων.
Η Ουάσιγκτον δεν θέλει να δεχθεί ένα μεγάλο ιρανικό χτύπημα λίγες ημέρες πριν από τις κάλπες. Η Τεχεράνη, από την άλλη, γνωρίζει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας, οι αμερικανικές απώλειες και η εικόνα ενός ατελείωτου πολέμου αποτελούν πολιτική αδυναμία για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Και όσο πλησιάζει ο Νοέμβριος, το κίνητρο και των δύο πλευρών να κινηθούν πρώτες μπορεί να μεγαλώνει.
Το μεγάλο πρόβλημα του Τραμπ λέγεται… κάλπες
Η σύγκρουση με το Ιράν έχει εξελιχθεί ήδη σε σοβαρό πολιτικό βάρος για τον Λευκό Οίκο.
Η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται περισσότερο προσηλωμένη στο κόστος ζωής, στις τιμές ενέργειας και στην οικονομία παρά σε μια μακροχρόνια στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή.
Αναλύσεις στις ΗΠΑ καταγράφουν ότι ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής και ότι το οικονομικό του κόστος αυξάνει τις πιθανότητες πολιτικών απωλειών για τους Ρεπουμπλικανούς στις midterms.
Για την Τεχεράνη, αυτό δημιουργεί έναν προφανή μοχλό πίεσης.
Όσο το Ορμούζ παραμένει περιορισμένο και το πετρέλαιο ακριβό, τόσο αυξάνεται το κόστος για τον Αμερικανό καταναλωτή.
Και όσο πλησιάζουν οι εκλογές, τόσο πιο ευαίσθητος γίνεται ο Τραμπ σε κάθε νέα αύξηση της βενζίνης.
Το Ορμούζ είναι το μεγάλο όπλο του Ιράν
Το μεγαλύτερο στρατηγικό χαρτί της Τεχεράνης δεν είναι οι βαλλιστικοί πύραυλοι.
Είναι τα Στενά του Ορμούζ.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών ροών περνούσε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία.
Η δυνατότητα του Ιράν να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα έχει δημιουργήσει ένα επίπεδο πίεσης το οποίο οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί μέχρι στιγμής δεν έχουν κατορθώσει να εξουδετερώσουν πλήρως.
Γι’ αυτό και το Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε πολιτικό όπλο.
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται απαραίτητα να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ.
Αρκεί να αυξήσει αρκετά το οικονομικό κόστος του πολέμου ώστε να μετατρέψει την ενεργειακή κρίση σε αμερικανικό εκλογικό πρόβλημα.
Ο φόβος του «χτυπήματος δύο εβδομάδες πριν»
Εδώ βρίσκεται το πιο επικίνδυνο σενάριο.
Εάν η Ουάσιγκτον εκτιμήσει ότι το Ιράν σχεδιάζει μια μεγάλη πυραυλική ή drone επίθεση κατά του Ισραήλ ή αμερικανικών βάσεων λίγο πριν από τις 3 Νοεμβρίου, μπορεί να θεωρήσει ότι έχει ισχυρό κίνητρο να επιτεθεί πρώτη.
Η λογική ενός τέτοιου προληπτικού χτυπήματος θα ήταν απλή:
να καταστραφεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των ιρανικών επιθετικών δυνατοτήτων πριν χρησιμοποιηθούν και να αφαιρεθεί από την Τεχεράνη η δυνατότητα να επιλέξει τον πολιτικά πιο ευαίσθητο χρόνο για την Ουάσιγκτον.
Αυτό όμως δημιουργεί την κλασική παγίδα της προληπτικής κλιμάκωσης.
Εάν και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι ο αντίπαλος ετοιμάζεται να χτυπήσει πρώτος, τότε και οι δύο αποκτούν ισχυρότερο κίνητρο να προλάβουν την επίθεση.
Ο «αμοιβαίος φόβος αιφνιδιασμού»
Στη στρατηγική θεωρία το φαινόμενο περιγράφεται ως reciprocal fear of surprise attack.
Δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος είναι αναπόφευκτος.
Σημαίνει όμως ότι όσο μικραίνει το χρονικό περιθώριο και μεγαλώνει το θεωρούμενο πλεονέκτημα του πρώτου χτυπήματος, τόσο πιο εύκολα μια λανθασμένη πληροφορία ή μια στρατιωτική κίνηση μπορεί να προκαλέσει κλιμάκωση.
Στην περίπτωση Ιράν–ΗΠΑ, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο επειδή πάνω στο στρατιωτικό ημερολόγιο έχει προστεθεί ένα πολιτικό deadline: οι αμερικανικές εκλογές.
Το Ιράν έχει χτυπηθεί, αλλά δεν έχει αφοπλιστεί
Οι αμερικανοϊσραηλινές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει μεγάλη φθορά στις ιρανικές στρατιωτικές υποδομές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν έχει χάσει τη δυνατότητα ανταπόδοσης.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους και σημαντικές δυνατότητες drones, ενώ η περιφερειακή της στρατηγική παραμένει ενεργή παρά τις βαριές απώλειες.
Η κρίσιμη διαφορά είναι η διάρκεια.
Ένα μαζικό κύμα εκτοξεύσεων απαιτεί τεράστιο απόθεμα πυραύλων, drones, κινητών εκτοξευτών και υποδομών διοίκησης.
Όσο αυτά καταστρέφονται, η δυνατότητα της Τεχεράνης να διατηρήσει πολύ υψηλή ένταση μειώνεται.
Αυτό ενισχύει το κίνητρο της Ουάσιγκτον να χτυπήσει προτού τα ιρανικά αποθέματα αναπληρωθούν.
Αλλά δημιουργεί επίσης κίνητρο στο Ιράν να χρησιμοποιήσει μέρος του οπλοστασίου του πριν πληγεί ξανά.
Ο Τραμπ φοβάται και τους νεκρούς Αμερικανούς
Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας.
Οι αμερικανικές απώλειες.
Η σύγκρουση έχει ήδη αποδειχθεί ακριβότερη και πιο επίπονη για τις αμερικανικές δυνάμεις από ό,τι αρχικά αναμενόταν, ενώ η μακρά ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή έχει αρχίσει να επιβαρύνει και επιχειρησιακά το Πεντάγωνο.
Ένα μεγάλο ιρανικό χτύπημα σε αμερικανική βάση λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές θα δημιουργούσε τεράστια πολιτική πίεση στον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ θα βρισκόταν αντιμέτωπος με δύο εξίσου δύσκολες επιλογές:
να απαντήσει μαζικά και να βυθιστεί ακόμη περισσότερο στον πόλεμο ή να απαντήσει περιορισμένα και να κατηγορηθεί ότι εμφανίζεται αδύναμος.
Το Ισραήλ έχει διαφορετικό υπολογισμό
Για το Ισραήλ, η εξίσωση είναι διαφορετική.
Η εξασθένηση του ιρανικού πυραυλικού και στρατιωτικού μηχανισμού παραμένει στρατηγικός στόχος.
Ωστόσο, το Ισραήλ αντιμετωπίζει ταυτόχρονα αυξημένη πίεση στους δικούς του αναχαιτιστές και γνωρίζει ότι κάθε νέο μεγάλο κύμα ιρανικών πυραύλων συνεπάγεται σοβαρό κόστος.
Αυτό περιορίζει την επιθυμία για άσκοπη κλιμάκωση.
Αλλά εάν η ισραηλινή ηγεσία εκτιμήσει ότι η Τεχεράνη έχει ανασυγκροτήσει σημαντικό μέρος των δυνατοτήτων της, η λογική ενός νέου προληπτικού πλήγματος μπορεί να επιστρέψει.
Η Κίνα μπορεί να πιέσει – αλλά μέχρι πότε;
Στην εξίσωση μπαίνει και το Πεκίνο.
Η Κίνα έχει ωφεληθεί γεωπολιτικά από την αμερικανική απορρόφηση στρατιωτικών και πολιτικών πόρων στη Μέση Ανατολή.
Όμως έχει και ισχυρό κίνητρο να διατηρήσει σταθερές τις ενεργειακές ροές από τον Κόλπο.
Όσο περισσότερο διαταράσσεται το Ορμούζ, τόσο περισσότερο αυξάνεται το ενεργειακό κόστος για την κινεζική οικονομία.
Αυτό σημαίνει ότι το Πεκίνο μπορεί να ανέχεται την πίεση του Ιράν μέχρι ενός σημείου.
Δεν έχει όμως απεριόριστο κίνητρο να στηρίζει μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.
Και η Ρωσία στο παρασκήνιο
Η Μόσχα έχει διαφορετικά συμφέροντα.
Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποσπά αμερικανικά στρατιωτικά μέσα και πολιτική προσοχή από την Ουκρανία.
Παράλληλα, υψηλότερες τιμές πετρελαίου μπορούν να λειτουργήσουν ευνοϊκά για τα ρωσικά ενεργειακά έσοδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ρωσία ελέγχει την ιρανική στρατηγική.
Σημαίνει όμως ότι η γεωπολιτική σύγκλιση συμφερόντων μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης αυξάνει την πολυπλοκότητα κάθε προσπάθειας αποκλιμάκωσης.
Το μεγάλο deadline των 60 ημερών έληξε
Το διπλωματικό περιθώριο έχει ήδη στενέψει.
Η προθεσμία 60 ημερών που είχε τεθεί για μια αμερικανοϊρανική συμφωνία έληξε χωρίς ουσιαστική πρόοδο, ενώ οι δύο πλευρές παραμένουν εγκλωβισμένες στις βασικές τους απαιτήσεις.
Το Ιράν ζητά έλεγχο στο Ορμούζ, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων, τερματισμό των περιορισμών και αποζημιώσεις.
Η Ουάσιγκτον αρνείται αυτές τις απαιτήσεις και συνεχίζει να χρησιμοποιεί στρατιωτική και οικονομική πίεση.
Με άλλα λόγια, το πολιτικό μονοπάτι προς συμφωνία στενεύει ακριβώς την ώρα που πλησιάζει το αμερικανικό εκλογικό deadline.
Τρία σενάρια για τον Τραμπ
Μπροστά στον Οκτώβριο, η Ουάσιγκτον έχει ουσιαστικά τρεις δρόμους.
Ο πρώτος είναι να προχωρήσει σε νέα μεγάλη επίθεση πριν θεωρήσει ότι το Ιράν είναι έτοιμο να χτυπήσει.
Το πλεονέκτημα είναι ότι επιλέγει η ίδια τον χρόνο και το εύρος της σύγκρουσης.
Το μειονέκτημα είναι ότι μπορεί να μετατρέψει ένα ήδη αντιδημοφιλές μέτωπο σε ακόμη μεγαλύτερο πόλεμο λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες.
Ο δεύτερος είναι να περιμένει.
Αυτό θα επέτρεπε στην Ουάσιγκτον να παρουσιάσει το Ιράν ως επιτιθέμενο εάν η Τεχεράνη έκανε την πρώτη κίνηση.
Αλλά θα άφηνε αμερικανικές και ισραηλινές εγκαταστάσεις εκτεθειμένες σε έναν ενδεχόμενο αιφνιδιασμό.
Ο τρίτος δρόμος είναι μια νέα διπλωματική συμφωνία.
Μέχρι στιγμής όμως οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν τόσο μακρινές ώστε μια ουσιαστική αποκλιμάκωση πριν από τον Οκτώβριο δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη.
Το πιο επικίνδυνο παράθυρο του 2026
Γι’ αυτό το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι γνωρίζουμε πως θα υπάρξει επίθεση τον Οκτώβριο.
Δεν το γνωρίζουμε.
Το πρόβλημα είναι ότι δημιουργούνται ταυτόχρονα αρκετοί λόγοι ώστε και οι δύο πλευρές να πιστέψουν πως ίσως πρέπει να κινηθούν πρώτες.
Το Ιράν γνωρίζει ότι ο Τραμπ είναι πολιτικά πιο ευάλωτος πριν από τις midterms.
Ο Τραμπ γνωρίζει ότι το Ιράν γνωρίζει αυτή την ευπάθεια.
Το Ισραήλ γνωρίζει ότι το ιρανικό οπλοστάσιο ανασυγκροτείται.
Και όλες οι πλευρές γνωρίζουν ότι το Ορμούζ παραμένει η μεγαλύτερη ενεργειακή βόμβα της παγκόσμιας οικονομίας.
Αυτό είναι που κάνει τον Οκτώβριο επικίνδυνο.
Όχι μια προκαθορισμένη ημερομηνία πολέμου.
Αλλά ο φόβος ότι, όσο πλησιάζουν οι κάλπες της 3ης Νοεμβρίου, κάποιος μπορεί να αποφασίσει ότι το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι να χτυπήσει πρώτος.
Είναι να χτυπήσει δεύτερος.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
