Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει μια εικόνα σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα. Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ υποστηρίζει ότι οι ροές μέσω του Ορμούζ έχουν φτάσει περίπου τα 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι οι ΗΠΑ έχουν πλέον τον έλεγχο των Στενών.
Τα δεδομένα των εταιρειών που παρακολουθούν τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων, όμως, δίνουν πολύ πιο σύνθετη εικόνα.
Αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι οι πραγματικές ροές βρίσκονται πιθανότερα κοντά στα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και, ακόμη στις καλύτερες ημέρες, δύσκολα ξεπερνούν τα 7 εκατ.
Η διαφορά είναι τεράστια. Και δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διαφωνία για τα δεδομένα της ναυσιπλοΐας. Αφορά τις τιμές του πετρελαίου, τη βενζίνη στις ΗΠΑ, τον πληθωρισμό και τελικά ένα από τα πιο ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα για τον Τραμπ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
Τραμπ: «Τα Στενά είναι ανοικτά»
Ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε τη Δευτέρα ότι η αμερικανική στρατηγική λειτουργεί.
«Τα Στενά είναι ανοικτά και οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν και θα συνεχίσουν να πέφτουν, εκτός εάν αποφασίσουμε να κάνουμε κάτι πιο δραστικό από αυτό που κάνουμε μέχρι τώρα», δήλωσε.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο της περιοχής και ότι εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου βγαίνουν κάθε εβδομάδα από τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, τα στοιχεία της ναυτιλιακής κίνησης δεν επιβεβαιώνουν ακόμη επιστροφή στην προπολεμική κανονικότητα. Πρόσφατη ανάλυση της Wall Street Journal κατέγραψε επίσης δραματικά χαμηλότερη κίνηση σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο και επισήμανε ότι μεγάλο μέρος της εμπορικής ναυσιπλοΐας εξακολουθεί να αποφεύγει την περιοχή.
Ράιτ: Περνούν 9 εκατ. βαρέλια την ημέρα
Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ ανεβάζει ακόμη περισσότερο τον πήχη.
Η επίσημη αμερικανική εκτίμηση που παρουσίασε θέλει περίπου 9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου να περνούν καθημερινά από τα Στενά.
Ο Ράιτ υποστηρίζει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες παρακολούθησης υποεκτιμούν σημαντικά τις πραγματικές ροές, επειδή πολλά πλοία περνούν με απενεργοποιημένα συστήματα AIS.
«Οι δικοί μας αριθμοί δεν είναι εκτιμήσεις. Έχουμε τα πραγματικά δεδομένα», υποστήριξε.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας επιμένει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες δεν μπορούν να καταγράψουν όλα τα πλοία ακριβώς επειδή σημαντικό τμήμα της κίνησης πραγματοποιείται πλέον συγκεκαλυμμένα.
Και σε αυτό υπάρχει πράγματι μια βάση: η Windward έχει καταγράψει σημαντική δραστηριότητα «dark transits», δηλαδή διελεύσεις χωρίς ενεργό AIS, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δορυφορικές λήψεις αποκάλυψαν επιπλέον πλοία που δεν εμφανίζονταν στα συμβατικά δεδομένα παρακολούθησης.
Kpler: «Σαν να έβγαλε τον αριθμό από το μυαλό του»
Η Kpler αμφισβητεί έντονα την εκτίμηση των 9 εκατ. βαρελιών.
Ο Matt Smith, διευθυντής Commodity Research της εταιρείας, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στους αριθμούς της κυβέρνησης.
«Φαίνεται σαν να έβγαλε απλώς έναν αριθμό από το μυαλό του», δήλωσε για τον Ράιτ.
Και προχώρησε ακόμη περισσότερο:
«Η πραγματικότητα είναι ότι το Ιράν έχει τη μόχλευση, το Ιράν έχει τον έλεγχο. Τα μόνα δεξαμενόπλοια που ουσιαστικά περνούν από τα Στενά του Ορμούζ είναι εκείνα που κινούνται μέσω ιρανικών υδάτων».
Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο γεωπολιτικό στοιχείο της υπόθεσης.
Εάν ισχύει, τότε η εικόνα δεν είναι ότι η Ουάσιγκτον «άνοιξε» το Ορμούζ, αλλά ότι ένα περιορισμένο και δύσκολα μετρήσιμο εμπόριο εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες στις οποίες η Τεχεράνη διατηρεί σημαντική δυνατότητα παρέμβασης.
Η εικόνα συμβαδίζει με προηγούμενες καταγραφές της Windward, σύμφωνα με τις οποίες η εμπορική ναυσιπλοΐα έχει αναγκαστεί να χρησιμοποιεί περισσότερο τις βόρειες διαδρομές, ενώ οι επιθέσεις έχουν επηρεάσει ιδιαίτερα τις διαδρομές που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ.
5 εκατ., 7 εκατ. ή 9 εκατ. βαρέλια;
Ο Rory Johnston, ιδρυτής της Commodity Context, εκτιμά ότι οι ροές μπορεί στις καλύτερες περιπτώσεις να έχουν φτάσει περίπου τα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Ωστόσο, θεωρεί προβληματική την πολύ πιο αισιόδοξη εικόνα της κυβέρνησης Τραμπ.
Η Michelle Bockmann της Windward τοποθετεί την τάξη μεγέθους ακόμη χαμηλότερα, με τα διαθέσιμα στοιχεία να υποδεικνύουν περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε περιόδους του Ιουλίου.
Το βέβαιο είναι ότι έχει υπάρξει βελτίωση από τα χαμηλά της κρίσης.
Η Kpler είχε καταγράψει κατά τη διάρκεια του Ιουλίου μια εντυπωσιακά ασταθή εικόνα: από περίπου 33 διελεύσεις εμπορικών πλοίων ημερησίως σε προηγούμενη φάση αποκλιμάκωσης, η κίνηση έπεσε ακόμη και κάτω από τις πέντε μετά τις νέες ιρανικές επιθέσεις.
Η ανάκαμψη επομένως υπάρχει. Η «κανονικότητα» όμως είναι άλλο ζήτημα.
Από 140 πλοία την ημέρα… στα τρία
Οι αριθμοί που επικαλείται το Politico αποτυπώνουν το μέγεθος της απόστασης από την προπολεμική εποχή.
Πριν από τον πόλεμο, σχεδόν 140 πλοία κάθε είδους περνούσαν κατά μέσο όρο καθημερινά από τα Στενά, μεταφέροντας όχι μόνο πετρέλαιο αλλά LNG, λιπάσματα, αλουμίνιο, ήλιο και άλλα κρίσιμα εμπορεύματα.
Μέσω του Ορμούζ διακινούνταν περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Την Κυριακή, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Politico, πέρασαν μόλις τρία πλοία, ενώ συνολικά την προηγούμενη εβδομάδα καταγράφηκαν 95 διελεύσεις.
Ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη τα «σκοτεινά» πλοία, η απόσταση από την προπολεμική δραστηριότητα παραμένει τεράστια.
Το μεγάλο πρόβλημα: Τα «φαντάσματα» του Ορμούζ
Υπάρχει όμως ένας σοβαρός λόγος για τον οποίο κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα τον πραγματικό αριθμό.
Όλο και περισσότερα πλοία κλείνουν τους αναμεταδότες AIS ώστε να μειώσουν τον κίνδυνο εντοπισμού και επίθεσης.
Η Windward έχει καταγράψει περιόδους κατά τις οποίες περίπου το 40% της κίνησης πραγματοποιούνταν «στο σκοτάδι». Παράλληλα έχουν καταγραφεί ακόμη και πρακτικές AIS spoofing, δηλαδή μετάδοση παραπλανητικών δεδομένων για τη θέση ενός πλοίου.
Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες παρακολούθησης μπορεί πράγματι να χάνουν μέρος της πραγματικής κίνησης.
Δεν σημαίνει όμως αυτομάτως ότι η αμερικανική εκτίμηση των 9 εκατ. βαρελιών είναι σωστή.
Αυτό ακριβώς αποτελεί το επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Η αγορά δεν πίστεψε το αφήγημα
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα ήταν η αντίδραση των αγορών.
Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις της κυβέρνησης για τις μυστικές διελεύσεις, το πετρέλαιο δεν ακολούθησε την αναμενόμενη καθοδική πορεία.
Οι τιμές του αργού κινήθηκαν ανοδικά μετά τις σχετικές δηλώσεις του Ράιτ, σύμφωνα με το Politico, καθώς οι traders φαίνεται να απαιτούν πλέον πραγματικές και σταθερές ροές πριν προεξοφλήσουν επιστροφή στην κανονικότητα.
Η ίδια η Kpler είχε προειδοποιήσει ήδη στα τέλη Ιουλίου ότι η αγορά κινούνταν περισσότερο από γεωπολιτικές ειδήσεις και φήμες παρά από τα πραγματικά δεδομένα των ροών.
Η βενζίνη γίνεται πολιτική βόμβα για τον Τραμπ
Το πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο είναι ότι η διαμάχη για τα βαρέλια δεν μένει στον Περσικό Κόλπο.
Φτάνει κατευθείαν στις αντλίες των αμερικανικών πρατηρίων.
Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει κινηθεί γύρω στα 4,06-4,07 δολάρια το γαλόνι, επίπεδο-ρεκόρ για τον Αύγουστο, με τους Αμερικανούς καταναλωτές να πληρώνουν αισθητά περισσότερο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Και αυτό εξηγεί γιατί η μάχη για τον πραγματικό αριθμό των βαρελιών έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη πολιτική σημασία.
Περισσότερο πετρέλαιο από το Ορμούζ σημαίνει χαμηλότερες πιθανές τιμές ενέργειας, μικρότερη πίεση στον πληθωρισμό και ένα ισχυρό αφήγημα για τον Λευκό Οίκο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Λιγότερο πετρέλαιο σημαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Το «Ορμούζ του Schrödinger»
Την παράδοξη κατάσταση συνόψισε με μία φράση ο Mason Hamilton του American Petroleum Institute:
«Μπορούμε κάλλιστα να το μετονομάσουμε σε Στενά του Schrödinger…»
Η αναφορά στο γνωστό νοητικό πείραμα της κβαντικής μηχανικής είναι εύστοχη.
Το Ορμούζ εμφανίζεται ταυτόχρονα «ανοικτό» και «κλειστό», ανάλογα με το ποια δεδομένα εξετάζει κανείς. Πλοία περνούν, αλλά πολλά δεν εκπέμπουν. Οι ροές έχουν αυξηθεί, αλλά απέχουν από τα προπολεμικά επίπεδα. Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι έχει τον έλεγχο, ενώ οι εμπορικές εταιρείες εξακολουθούν να συμπεριφέρονται σαν η Τεχεράνη να μπορεί να κλείσει την κάνουλα ανά πάσα στιγμή.
Και τελικά η πιο σημαντική ετυμηγορία δεν θα δοθεί από τον Λευκό Οίκο ούτε από τις εταιρείες παρακολούθησης.
Θα δοθεί από την αγορά.
Όσο τα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να περνούν «σκοτεινά», οι ασφαλιστές τιμολογούν πολεμικό κίνδυνο και το Brent παραμένει υπό πίεση, ο ισχυρισμός ότι το Ορμούζ έχει επιστρέψει στην κανονικότητα θα παραμένει εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί.
Πηγή: pagenews.gr