Ο Πούτιν ανοίγει την πόρτα στους Χάφταρ: Η Ρωσία απλώνει ξανά το χέρι της στη Μεσόγειο

Η επίσκεψη του Σαντάμ Χάφταρ στο Κρεμλίνο έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τη Λιβύη, ενώ ΗΠΑ, Τουρκία και Ρωσία διεκδικούν ρόλο στην επόμενη ημέρα

Η συνάντηση στη Μόσχα μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερη από μια ακόμη διπλωματική επαφή.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε στο Κρεμλίνο τον Σαντάμ Χάφταρ, υπαρχηγό του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) και γιο του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χάφταρ, την ώρα που η Μόσχα επιχειρεί να εδραιώσει ακόμη περισσότερο την παρουσία της σε μία από τις στρατηγικότερες χώρες της Μεσογείου.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά εύθραυστη συγκυρία. Διαδηλώσεις, προβλήματα ηλεκτροδότησης, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και νέα περιστατικά βίας επαναφέρουν τους φόβους αποσταθεροποίησης μιας χώρας που, παρά την εκεχειρία του 2020, παραμένει ουσιαστικά διαιρεμένη.

Για τη Ρωσία, όμως, η Λιβύη είναι πλέον κάτι πολύ περισσότερο από ένα ακόμη πεδίο επιρροής στη Βόρεια Αφρική.

Το μήνυμα Πούτιν προς τον Χάφταρ

Σύμφωνα με τον LNA, ο Σαντάμ Χάφταρ υπογράμμισε στη συνάντησή του με τον Πούτιν το βάθος των σχέσεων των δύο πλευρών και τη βούληση για περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας.

«Δέσμευσή μας είναι η ενίσχυση της συνεργασίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία σε διάφορους τομείς», ήταν το μήνυμα που μετέφερε η πλευρά Χάφταρ.

Ο Πούτιν, από την πλευρά του, φέρεται να εξήρε τον ρόλο των δυνάμεων της ανατολικής Λιβύης στη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας, εκφράζοντας παράλληλα στήριξη στις προσπάθειες ενοποίησης των λιβυκών θεσμών και διατήρησης της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.

Μία ημέρα νωρίτερα, ο Σαντάμ Χάφταρ είχε συναντηθεί και με τον Ρώσο υπουργό Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ, με βασικό αντικείμενο την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Γιατί η Μόσχα «ποντάρει» στους Χάφταρ

Η σχέση Ρωσίας–Χάφταρ δεν είναι καινούργια.

Η Μόσχα υποστήριξε τις δυνάμεις του Χαλίφα Χάφταρ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ενώ μαχητές της Wagner είχαν αναπτυχθεί στο πλευρό του LNA.

Τα τελευταία χρόνια, η ρωσική παρουσία απέκτησε περισσότερο θεσμικά και στρατιωτικά χαρακτηριστικά, με προσωπικό και υποδομές σε βάσεις που βρίσκονται σε περιοχές υπό τον έλεγχο των δυνάμεων Χάφταρ.

Για το Κρεμλίνο, η Λιβύη προσφέρει τρία μεγάλα στρατηγικά πλεονεκτήματα:

• πρόσβαση στη Μεσόγειο και αυξημένη στρατηγική παρουσία στη νότια πτέρυγα της Ευρώπης,

• έναν κρίσιμο κόμβο για την επέκταση της ρωσικής στρατιωτικής και πολιτικής επιρροής στην Αφρική,

• πρόσβαση και επιρροή σε μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες της αφρικανικής ηπείρου.

Μετά τη Συρία, η Λιβύη αποκτά μεγαλύτερη αξία

Οι ανατροπές στη Συρία μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024 ανάγκασαν τη Ρωσία να επανεξετάσει τη στρατηγική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Για χρόνια, η Συρία αποτελούσε τον βασικό πυλώνα της ρωσικής στρατιωτικής προβολής στην περιοχή.

Η ανατολική Λιβύη μπορεί πλέον να λειτουργήσει συμπληρωματικά ως κρίσιμος στρατηγικός κόμβος, συνδέοντας τη Μεσόγειο με το συνεχώς διευρυνόμενο δίκτυο ρωσικών σχέσεων και επιχειρήσεων στην Αφρική.

Για την Ευρώπη, αυτή η προοπτική έχει ιδιαίτερη σημασία.

Μια ισχυρότερη ρωσική παρουσία στη Λιβύη φέρνει τη Μόσχα κοντά στη νότια Ευρώπη, στις ενεργειακές υποδομές της Μεσογείου, στις βασικές θαλάσσιες εμπορικές οδούς αλλά και στους μεταναστευτικούς διαδρόμους προς την ΕΕ.

Πετρέλαιο, μπλακ άουτ και νέα αστάθεια

Την ίδια στιγμή, η εσωτερική κατάσταση στη Λιβύη παραμένει εύφλεκτη.

Διαδηλώσεις ξέσπασαν στην Τρίπολη με αφορμή τις εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, ενώ επιθέσεις έχουν πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Στη Ζαουίγια, δυτικά της πρωτεύουσας, drone έπληξε υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ το κοίτασμα Sharara, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό πεδίο της χώρας, αναγκάστηκε προσωρινά να διακόψει τη λειτουργία του έπειτα από κινητοποιήσεις.

Το παράδοξο παραμένει εντυπωσιακό: μια χώρα με τεράστιο ενεργειακό πλούτο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και βασικών δημόσιων υπηρεσιών.

ΗΠΑ και Τουρκία μπαίνουν δυνατά στο παιχνίδι

Η κινητικότητα της Μόσχας συμπίπτει με προσπάθειες της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας να προωθήσουν την ενοποίηση των πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών της Λιβύης.

Η Τουρκία, η οποία υποστήριξε την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στον Χάφταρ κατά τον εμφύλιο, επιχειρεί πλέον να διατηρεί ανοικτούς διαύλους και με τις δύο πλευρές.

Η πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν τόσο στην Τρίπολη όσο και στη Βεγγάζη έδειξε ότι η Άγκυρα δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τον κεντρικό της ρόλο στην επόμενη ημέρα της χώρας.

Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμερικανική κινητικότητα.

Τον Ιούνιο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε υποδεχθεί τον Σαντάμ Χάφταρ για συνομιλίες σχετικά με πιθανούς δρόμους συνεργασίας για την προώθηση της ενότητας και της ειρήνης στη Λιβύη.

Έτσι, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο νεότερος Χάφταρ εμφανίζεται να συνομιλεί σε υψηλό επίπεδο τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με τη Μόσχα.

Η Λιβύη ξανά στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα

Εδώ βρίσκεται και η πραγματική σημασία της συνάντησης Πούτιν–Χάφταρ.

Η Ρωσία θέλει να εδραιώσει ένα στρατηγικό προγεφύρωμα που θα της προσφέρει πρόσβαση στη Μεσόγειο, επιρροή στη Βόρεια Αφρική και έναν διάδρομο προς το εσωτερικό της αφρικανικής ηπείρου.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια πολιτική διευθέτηση που θα μειώσει τον κατακερματισμό της Λιβύης και θα περιορίσει τα περιθώρια εξωτερικής παρέμβασης.

Η Τουρκία, από την πλευρά της, παίζει ένα ακόμη πιο σύνθετο παιχνίδι: διατηρεί τα ισχυρά ερείσματά της στη δυτική Λιβύη, ενώ ταυτόχρονα οικοδομεί σχέσεις με το στρατόπεδο Χάφταρ.

Η Λιβύη επιστρέφει έτσι στο επίκεντρο ενός ευρύτερου ανταγωνισμού Ρωσίας, ΗΠΑ και Τουρκίας.

Και πίσω από τις εικόνες του Κρεμλίνου βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα: ποιος θα έχει τον ισχυρότερο λόγο στην επόμενη ημέρα της Λιβύης και, κατ’ επέκταση, σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σταυροδρόμια μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Αφρικής.

Πηγή: pagenews.gr