Η Τουρκία απαντά στις απειλές Νετανιάχου αλλά αποφεύγει τη στρατιωτική κλιμάκωση – Τα ισραηλινά πλήγματα κοντά στα τουρκικά σύνορα παραλίγο να προκαλέσουν αντίδραση της Άγκυρας και η Ουάσιγκτον στήνει επειγόντως μηχανισμό αποτροπής σύγκρουσης Τουρκίας–Ισραήλ–Συρίας
Η σύγκρουση Τουρκίας και Ισραήλ για το ποιος θα διαμορφώσει την επόμενη ημέρα στη Συρία περνά σε πολύ πιο επικίνδυνη φάση. Η ρητορική μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ σκληραίνει, όμως η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στέλνει ταυτόχρονα ένα δεύτερο μήνυμα: δεν επιθυμεί να παρασυρθεί σε άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τα ισραηλινά πλήγματα στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur στη βορειοδυτική Συρία, περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα. Η Τουρκία δεν είχε προειδοποιηθεί για την επιχείρηση και, σύμφωνα με τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ, θα μπορούσε εύλογα να είχε προετοιμαστεί για στρατιωτική αντίδραση βλέποντας αεροσκάφη να κινούνται προς την κατεύθυνση του εδάφους της.
Το επεισόδιο αποκαλύπτει πόσο εύκολα ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός των δύο ισχυρών περιφερειακών δυνάμεων μπορεί πλέον να μετατραπεί σε πραγματική στρατιωτική κρίση.
Ερντογάν προς Νετανιάχου: «Δεν θα πέσουμε στα παιχνίδια σας»
Τη γραμμή της Άγκυρας αποκάλυψε ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Μπουρχανετίν Ντουράν.
Από τη μία πλευρά χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Από την άλλη, έδειξε ότι η Τουρκία θέλει να κρατήσει υπό έλεγχο την κλιμάκωση.
«Η Ιστορία έχει δείξει καθαρά και απερίφραστα ότι δεν υπάρχει τίποτα που δεν θα κάναμε για να προστατεύσουμε την ασφάλειά μας, την επιβίωση του κράτους μας και την ευημερία του έθνους μας», δήλωσε.
Και πρόσθεσε ότι η Τουρκία διαθέτει αρκετή εμπειρία ώστε να μην παρασυρθεί «στα παιχνίδια προσώπων όπως ο Νετανιάχου που υπονομεύουν την ειρήνη και τη σταθερότητα».
Η επιλογή των λέξεων έχει σημασία.
Η Άγκυρα προειδοποιεί ότι θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, αλλά αποφεύγει να απειλήσει με συγκεκριμένη στρατιωτική απάντηση. Αυτό αφήνει χώρο στην αμερικανική διπλωματία να επιχειρήσει αποκλιμάκωση.
Τα οκτώ πλήγματα που άλλαξαν το παιχνίδι
Η νέα κρίση ξέσπασε μετά την ισραηλινή επίθεση στην Abu al-Duhur.
Σύμφωνα με συριακές πηγές, πραγματοποιήθηκαν οκτώ πλήγματα στην πίστα και στις εγκαταστάσεις της βάσης, χωρίς να αναφερθούν θύματα. Η βάση βρίσκεται στην επαρχία Ιντλίμπ, κοντά στην περιοχή όπου η τουρκική στρατιωτική και πολιτική επιρροή είναι ιδιαίτερα ισχυρή.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η επιχείρηση συνδεόταν με πληροφορίες περί επικείμενης ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων στην εγκατάσταση.
Η Άγκυρα απέρριψε αυτή την εκδοχή.
Το γραφείο Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας χαρακτήρισε τους ισραηλινούς ισχυρισμούς προσχηματικούς και υποστήριξε ότι χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν πλήγματα κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας.
Η λεπτομέρεια που ανησύχησε την Ουάσιγκτον
Το σοβαρότερο στοιχείο της υπόθεσης βρίσκεται όμως σε όσα αποκάλυψε ο Τομ Μπάρακ.
Η Τουρκία δεν είχε ειδοποιηθεί εκ των προτέρων για τα ισραηλινά πλήγματα.
Αυτό σημαίνει ότι τουρκικά συστήματα αεράμυνας και στρατιωτικές μονάδες μπορούσαν να δουν αεροσκάφη να κινούνται βόρεια, προς μια περιοχή πολύ κοντά στα τουρκικά σύνορα, χωρίς να γνωρίζουν τον τελικό στόχο τους.
Ο Μπάρακ περιέγραψε ουσιαστικά τον κίνδυνο λανθασμένου υπολογισμού:
«Ευτυχώς, ψύχραιμες φωνές κατάφεραν να αποτρέψουν την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης».
Δείχνει ότι ΗΠΑ, Τουρκία και Ισραήλ αντιμετώπισαν έναν πραγματικό κίνδυνο στρατιωτικής παρεξήγησης.
Οι ΗΠΑ στήνουν «κόκκινο τηλέφωνο» Τουρκίας–Ισραήλ–Συρίας
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει έναν ισχυρότερο μηχανισμό deconfliction μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας.
Πρακτικά πρόκειται για ένα σύστημα άμεσης επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών, ώστε στρατιωτικές κινήσεις της μίας πλευράς να μην ερμηνεύονται ως επίθεση από κάποια άλλη.
«Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για έναν μηχανισμό αποκλιμάκωσης που θα περιλαμβάνει το Ισραήλ, τη Συρία και την Τουρκία», δήλωσε ο Μπάρακ, επιβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ εργάζονται ενεργά για τη δημιουργία του.
Η αμερικανική παρέμβαση είναι ενδεικτική του επιπέδου ανησυχίας.
Ο Μπάρακ χαρακτήρισε τα ισραηλινά πλήγματα «αχρείαστη κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα.
Η πραγματική μάχη: Ποιος θα ελέγχει τη νέα Συρία
Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση Ερντογάν–Νετανιάχου βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο στρατηγικό πρόβλημα.
Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ, η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της κυβέρνησης του Άχμεντ αλ Σαράα.
Η Άγκυρα εκπαιδεύει τον νέο συριακό στρατό, παρέχει στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη και βοηθά στην ανοικοδόμηση κρατικών θεσμών και υποδομών. Τουρκία και Συρία έχουν επίσης υπογράψει συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας.
Για το Ισραήλ αυτή η εξέλιξη δημιουργεί ένα διαφορετικό στρατηγικό τοπίο.
Επί δεκαετίες, η βασική ισραηλινή απειλή μέσα στη Συρία ήταν η ιρανική παρουσία και η μεταφορά όπλων προς τη Χεζμπολάχ.
Τώρα το Ισραήλ βλέπει να αναδύεται ένας διαφορετικός ισχυρός περιφερειακός παίκτης: η Τουρκία.
Και το Τελ Αβίβ δείχνει αποφασισμένο να εμποδίσει τη δημιουργία τουρκικών στρατιωτικών υποδομών που θεωρεί ότι μπορούν να αλλάξουν τη στρατηγική ισορροπία στη Συρία.
Το Ισραήλ φοβάται τουρκικό στρατιωτικό αποτύπωμα
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές που επικαλείται το Axios, το Ισραήλ ενημέρωσε την κυβέρνηση Τραμπ ότι το πλήγμα είχε στόχο να αποτρέψει μεταφορά προηγμένων τουρκικών οπλικών συστημάτων και ευρύτερη στρατιωτική ανάπτυξη στην Abu al-Duhur.
Η τουρκική πλευρά το διέψευσε, επιμένοντας ότι δεν υπήρχε τουρκική στρατιωτική παρουσία στη βάση.
Υπάρχει μάλιστα μια ακόμη κρίσιμη πληροφορία.
Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι δήλωσε ότι η Δαμασκός είχε ενημερώσει το Ισραήλ πως δεν σχεδιαζόταν μόνιμη τουρκική βάση στην Abu al-Duhur και ότι η εγκατάσταση θα παρέμενε υπό συριακή κυριαρχία. Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, η επίθεση πραγματοποιήθηκε.
Η Άγκυρα φρενάρει – αλλά δεν υποχωρεί από τη Συρία
Αυτό είναι και το ουσιαστικό μήνυμα της τελευταίας τουρκικής τοποθέτησης.
Η Τουρκία δεν θέλει να δώσει στον Νετανιάχου την αφορμή για μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Δεν σημαίνει όμως ότι εγκαταλείπει τη Συρία.
Ο Ντουράν ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει τη Δαμασκό απέναντι σε ενέργειες που θεωρεί αποσταθεροποιητικές.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επίσης καταδικάσει επίσημα την επίθεση στην Abu al-Duhur και δεσμεύεται ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υποστηρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.
Άρα η τακτική της Άγκυρας μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις λέξεις:
αποκλιμάκωση χωρίς υποχώρηση.
Το επικίνδυνο τρίγωνο Τουρκίας–Ισραήλ–Συρίας
Το πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις εταίρους των οποίων τα συμφέροντα αποκλίνουν.
Ο Τραμπ διατηρεί στενή σχέση με τον Ερντογάν. Το Ισραήλ παραμένει βασικός στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει επενδύσει πολιτικά στη σταθεροποίηση της νέας Συρίας.
Το ισραηλινό πλήγμα έφερε αυτά τα τρία κομμάτια της αμερικανικής στρατηγικής σε σύγκρουση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν μάλιστα ενοχλημένοι από την ισραηλινή επιχείρηση, καθώς θεωρούν ότι η νέα συριακή κυβέρνηση έχει επιδιώξει την αποκλιμάκωση αντί της αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.
Η Συρία γίνεται το νέο πεδίο ανταγωνισμού Τουρκίας–Ισραήλ
Η Άγκυρα αυτή τη στιγμή επιλέγει να μην σηκώσει στρατιωτικά το γάντι.
Αλλά το βαθύτερο πρόβλημα παραμένει.
Τουρκία και Ισραήλ έχουν πλέον διαφορετικά οράματα για το μέλλον της Συρίας. Η Τουρκία επιδιώκει μια ισχυρή, ενιαία κυβέρνηση στη Δαμασκό, στενά συνδεδεμένη μαζί της. Το Ισραήλ θέλει εγγυήσεις ότι η νέα Συρία δεν θα μετατραπεί σε στρατηγική πλατφόρμα εναντίον του — είτε από το Ιράν είτε από οποιαδήποτε άλλη περιφερειακή δύναμη.
Η Abu al-Duhur ήταν επομένως κάτι περισσότερο από ένα ακόμη ισραηλινό πλήγμα.
Ήταν μια προειδοποίηση για τα όρια που το Ισραήλ επιχειρεί να επιβάλει στην τουρκική στρατιωτική παρουσία.
Και η απάντηση της Άγκυρας είναι εξίσου σαφής: δεν επιδιώκει πόλεμο με το Ισραήλ, αλλά δεν πρόκειται να του παραχωρήσει τη Συρία.
Το ερώτημα είναι εάν ο μηχανισμός που επιχειρούν να στήσουν οι ΗΠΑ θα προλάβει το επόμενο περιστατικό.
Γιατί την προηγούμενη φορά, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο Αμερικανός απεσταλμένος, χρειάστηκαν «ψύχραιμα μυαλά» για να μην εξελιχθεί η κρίση σε κάτι πολύ σοβαρότερο.
Πηγή: pagenews.gr