Μήνυμα Καΐρου στην Άγκυρα: Ο Αμπντελατί ανοίγει ξανά τον φάκελο της ΑΟΖ με την Ελλάδα

Η δημόσια ανάρτηση του Αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών μετά την επικοινωνία με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, το διπλωματικό damage control μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου και η προοπτική επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας του 2020. Στο επίκεντρο Κρήτη, Λιβύη και οι νέες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ένα νέο διπλωματικό μήνυμα από το Κάιρο προς την Αθήνα, αλλά και προς την Άγκυρα, έρχεται να προστεθεί στις εξελίξεις που πυροδότησε η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, επιβεβαίωσε με προσωπική του ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ ότι συζήτησε με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το σημαντικότερο σημείο της τοποθέτησής του ήταν η συμφωνία για συνέχιση των διαβουλεύσεων σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.

Πρόκειται για μια κίνηση με σαφή γεωπολιτική σημασία, καθώς πραγματοποιείται μόλις δύο ημέρες μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής να εγκρίνει το μνημόνιο του 2019 με την Τουρκία.

Η Αθήνα και το Κάιρο επιχειρούν πλέον να διατηρήσουν ενεργό τον άξονα συνεργασίας τους, την ώρα που η Άγκυρα ενισχύει τις σχέσεις της με την ανατολική Λιβύη.

Η ανάρτηση Αμπντελατί: Η Αίγυπτος επιβεβαιώνει τις διαβουλεύσεις

Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών επέλεξε να δημοσιοποιήσει ο ίδιος το περιεχόμενο της επικοινωνίας του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Στην ανάρτησή του ανέφερε:

«Συζήτησα με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών τις στρατηγικές σχέσεις και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, και συμφωνήσαμε να συνεχίσουμε τις διαβουλεύσεις σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία για δύο λόγους.

Πρώτον, η αναφορά στις θαλάσσιες οριοθετήσεις γίνεται από την ίδια την αιγυπτιακή πλευρά και όχι μόνο από την ελληνική διπλωματία.

Δεύτερον, η επίκληση του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας παραπέμπει στο νομικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020.

Η ανάρτηση δεν ανακοινώνει νέα συμφωνία ούτε καθορίζει συγκεκριμένη γραμμή οριοθέτησης. Επιβεβαιώνει, όμως, ότι το θέμα παραμένει ενεργό στη διμερή διπλωματική ατζέντα.

بحثت مع وزير خارجية اليونان العلاقات الاستراتيجية والتطورات بالشرق الأوسط وشرق المتوسط، واتفقنا على مواصلة التشاور بشأن تعيين الحدود البحرية وفقاً للقانون الدولي واتفاقية الأمم المتحدة لقانون البحار.

— Badr Abdelatty (@EgyptForeignMin) October 22, 2026

Το ελληνικό ΥΠΕΞ προχωρά ένα βήμα παραπέρα

Λίγο αργότερα, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δημοσιοποίησε τη δική του ενημέρωση για την τηλεφωνική επικοινωνία.

Σύμφωνα με την Αθήνα, οι δύο υπουργοί επικεντρώθηκαν στη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας–Αιγύπτου και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, απέρριψαν την κύρωση του μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης του 2019 από τη λιβυκή Βουλή.

Η ελληνική ανακοίνωση προσδιόρισε ακόμη πιο συγκεκριμένα τον στόχο των διαβουλεύσεων: την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ.

Αυτή είναι η ουσιαστική είδηση.

Η συμφωνία του 2020 δεν κάλυπτε το σύνολο της δυνητικής θαλάσσιας οριοθέτησης Ελλάδας και Αιγύπτου. Επομένως, η προοπτική επέκτασής της μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις μελλοντικές ισορροπίες στην περιοχή.

Ωστόσο, η πορεία προς μια νέα συμφωνία προϋποθέτει διαπραγματεύσεις, αμοιβαίες παραχωρήσεις και συμφωνία επί συγκεκριμένων συντεταγμένων.

Damage control μετά τη λιβυκή απόφαση

Η νέα κινητικότητα Αθήνας–Καΐρου πραγματοποιείται σε μια δύσκολη διπλωματική συγκυρία.

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στην ανατολική χώρα, ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Η απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία επειδή η ανατολική Λιβύη είχε προηγουμένως απορρίψει τη συμφωνία που είχε υπογράψει η κυβέρνηση της Τρίπολης με την Τουρκία.

Η αλλαγή στάσης αντανακλά τη διπλωματική προσέγγιση της Άγκυρας με πολιτικούς παράγοντες της ανατολικής Λιβύης.

Για την Αθήνα, η εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα.

Η Ελλάδα είχε επενδύσει επί χρόνια στη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με τις λιβυκές πλευρές, υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.

Η πρόσφατη απόφαση δεν σημαίνει ότι η ελληνική νομική θέση έχει μεταβληθεί. Σημαίνει, όμως, ότι η Άγκυρα απέκτησε πρόσθετη πολιτική υποστήριξη εντός της Λιβύης για μια συμφωνία που αποτελεί σταθερή πηγή αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το περιβάλλον, η επανενεργοποίηση των συζητήσεων για την ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ μπορεί να θεωρηθεί μέρος της διπλωματικής απάντησης της Αθήνας.

Γιατί η Αίγυπτος είναι κρίσιμος παράγοντας

Η Αίγυπτος δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη συνομιλητή της Ελλάδας.

Είναι μια μεγάλη περιφερειακή δύναμη με στρατηγικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενεργειακές υποδομές, θαλάσσιες διεκδικήσεις και σημαντική επιρροή στις εξελίξεις στη Λιβύη.

Η συνεργασία Αθήνας–Καΐρου έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ που υπεγράφη στις 6 Αυγούστου 2020.

Τότε, ο Νίκος Δένδιας και ο Σάμεχ Σούκρι υπέγραψαν μια συμφωνία η οποία αποτέλεσε το βασικό διπλωματικό αντίβαρο της Ελλάδας απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η συμφωνία καθόρισε θαλάσσια όρια σε συγκεκριμένο τμήμα της περιοχής μεταξύ των δύο χωρών, αφήνοντας ανοικτή τη δυνατότητα περαιτέρω οριοθέτησης.

Σήμερα, αυτή ακριβώς η δυνατότητα επανέρχεται στο προσκήνιο.

Παράλληλα, το Κάιρο διατηρεί δικούς του διπλωματικούς διαύλους με την Άγκυρα. Επομένως, η στάση του δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως συνολική αντιπαράθεση με την Τουρκία, αλλά ως υπεράσπιση συγκεκριμένων αιγυπτιακών συμφερόντων και συμφωνημένων αρχών θαλάσσιας οριοθέτησης.

Γεραπετρίτης: «Με την Αίγυπτο μας συνδέει στρατηγική και αδελφική σχέση»

Η σημερινή εξέλιξη αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον εάν συνδυαστεί με όσα είχε δηλώσει μόλις μία ημέρα νωρίτερα ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Σε συνέντευξή του στον Παύλο Τσίμα, στο MEGA News 104,6, ο υπουργός Εξωτερικών είχε αναφερθεί στη σημασία της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας.

«Με την Αίγυπτο μας συνδέει στρατηγική και, θα μου επιτρέψετε να πω, αδελφική σχέση».

Και πρόσθεσε:

«Είναι μια σχέση, η οποία είναι χτισμένη όχι μόνο στη συμφωνία μερικής οριοθέτησης της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, είναι δομημένη στρατηγικά».

Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας εξέφρασε επίσης εμπιστοσύνη στην κοινή κατανόηση με την αιγυπτιακή πλευρά.

«Έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στη δική μας κοινή κατανόηση».

Η πιο χαρακτηριστική αναφορά του αφορούσε ακριβώς την προοπτική επέκτασης της συμφωνίας.

«Είναι προφανές ότι στο μέλλον θα συζητηθεί και το ζήτημα που έχει να κάνει με την επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας».

Η σημερινή επιβεβαίωση από το Κάιρο δίνει νέα πολιτική διάσταση σε αυτή τη δήλωση.

🇬🇷🇪🇬 Ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Badr Abdelatty. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη στρατηγική εταιρική σχέση 🇬🇷🇪🇬 και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. https://t.co/A4EHaWVGvh

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) October 22, 2026

Η Κρήτη στο επίκεντρο της θαλάσσιας αντιπαράθεσης

Η ουσία της διαφωνίας γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνονται τα θαλάσσια δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η τουρκολιβυκή οριοθέτηση παραβλέπει την παρουσία ελληνικών νησιών, ιδιαίτερα της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.

Η Τουρκία, από την πλευρά της, αμφισβητεί την ελληνική προσέγγιση για την επήρεια των νησιών στη θαλάσσια οριοθέτηση.

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη ενεργειακοί σχεδιασμοί και όπου η Αθήνα επιδιώκει να ασκήσει τα δικαιώματα που θεωρεί ότι απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Μια ενδεχόμενη επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμβατική οριοθέτηση στην περιοχή.

Δεν θα εξαφάνιζε, ωστόσο, αυτομάτως τις τουρκικές διεκδικήσεις ούτε θα έλυνε όλες τις διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η Αθήνα μεταφέρει το ζήτημα και στον ΟΗΕ

Η διπλωματική κινητοποίηση δεν περιορίζεται στις επαφές με το Κάιρο.

Η Ελλάδα έθεσε το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου και στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγλαΐα Μπάλτα, ενημέρωσε τα μέλη του Συμβουλίου για τις ελληνικές θέσεις, στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων.

Η ελληνική επιχειρηματολογία επικεντρώνεται στην ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και των δικαιωμάτων τρίτων κρατών.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια διεθνοποίησης της διαφοράς, ώστε το ζήτημα να μην αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως διμερής αντιπαράθεση Αθήνας–Άγκυρας.

Η ευρωπαϊκή διάσταση και η θέση της Αιγύπτου

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απορρίψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Αίγυπτος έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι η έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν δημιουργεί έννομες συνέπειες για την ίδια.

Οι τοποθετήσεις αυτές δεν αποτελούν ταυτόσημες διπλωματικές στρατηγικές. Συγκλίνουν, όμως, στην αντίθεση απέναντι στις θαλάσσιες αξιώσεις που αποτυπώνει η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης.

Για την Ελλάδα, αυτή η σύγκλιση έχει ιδιαίτερη αξία.

Επιτρέπει στην Αθήνα να στηρίζει τις θέσεις της όχι μόνο στη διμερή συνεργασία με την Αίγυπτο, αλλά και σε ευρύτερες ευρωπαϊκές και περιφερειακές τοποθετήσεις.

Η τριμερής Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου

Ένα ακόμη στοιχείο της διπλωματικής εξίσωσης είναι η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.

Στις επαφές των τελευταίων ημερώνων εξετάστηκαν και οι προετοιμασίες για την επόμενη τριμερή σύνοδο.

Ο συγκεκριμένος μηχανισμός αποτελεί σταθερό πεδίο συνεργασίας για την ενεργειακή ασφάλεια, την περιφερειακή σταθερότητα και τις υποδομές.

Η Κύπρος έχει επίσης απορρίψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, θεωρώντας ότι δεν συμβιβάζεται με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η τριμερής συνεργασία μπορεί επομένως να λειτουργήσει ως πρόσθετο διπλωματικό πλαίσιο συντονισμού, χωρίς να υποκαθιστά τις διμερείς διαπραγματεύσεις Ελλάδας–Αιγύπτου για την ΑΟΖ.

Τι σηματοδοτεί η ανάρτηση Αμπντελατί

Η ανάρτηση του Αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών δεν συνιστά ανακοίνωση νέας συμφωνίας.

Αποτελεί, όμως, δημόσια επιβεβαίωση ότι το Κάιρο παραμένει διατεθειμένο να συζητήσει με την Αθήνα την περαιτέρω θαλάσσια οριοθέτηση.

Η χρονική συγκυρία είναι αυτή που της προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.

Η Τουρκία έχει μόλις εξασφαλίσει την έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, ενώ Ελλάδα και Αίγυπτος επαναφέρουν στο τραπέζι τη δυνατότητα επέκτασης της δικής τους συμφωνίας.

Πρόκειται για δύο διαφορετικές διπλωματικές κινήσεις που αποτυπώνουν τις ανταγωνιστικές προσεγγίσεις στη διαμόρφωση των θαλάσσιων ορίων της Ανατολικής Μεσογείου.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι να διαπιστωθεί εάν οι διαβουλεύσεις Αθήνας–Καΐρου αποκτήσουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και καταλήξουν σε διαπραγμάτευση νέας γραμμής οριοθέτησης.

Η δημόσια παρέμβαση Αμπντελατί δείχνει ότι η ελληνοαιγυπτιακή συνεργασία παραμένει ενεργή. Το εάν θα εξελιχθεί σε νέα συμφωνία ΑΟΖ θα κριθεί στο διπλωματικό τραπέζι, εκεί όπου οι νομικές θέσεις, οι γεωγραφικές πραγματικότητες και οι περιφερειακές ισορροπίες συναντώνται.

Πηγή: pagenews.gr