Ελλάδα–Ιταλία κλειδώνουν τις FREMM: Δύο Bergamini στο Πολεμικό Ναυτικό–Υπογραφές στη Ρώμη στις 8 Σεπτεμβρίου

Η Ελλάδα περνά στο επόμενο μεγάλο βήμα της ναυτικής της ενίσχυσης.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026, στη Ρώμη, θα υπογραφεί η Εφαρμοστική Ρύθμιση μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας που ενεργοποιεί την απόκτηση των δύο πρώτων φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini από το Πολεμικό Ναυτικό, παρουσία του Νίκου Δένδια, του Ιταλού υπουργού Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο και των Αρχηγών Ναυτικού των δύο χωρών.

Η συμφωνία δεν αφορά απλώς δύο ακόμη πλοία.

Αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της «Ατζέντας 2030» για τη δημιουργία ενός διαφορετικού Πολεμικού Ναυτικού: τέσσερις FDI, δύο FREMM με δυνατότητα για άλλες δύο, εκσυγχρονισμένες MEKO και, στον σχεδιασμό του υπουργείου Άμυνας, δυνατότητα μεταφοράς στρατηγικών όπλων που επεκτείνουν την αποτροπή πολύ πέρα από τα στενά όρια του Αιγαίου.

Οι δύο φρεγάτες έχουν ήδη όνομα και ημερομηνία

Η επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΘΑ δίνει πλέον σαφές χρονοδιάγραμμα.

Η πρώτη φρεγάτα είναι η Carlo Bergamini (F-590) και προβλέπεται να πωληθεί και να μεταβιβαστεί στην Ελλάδα εντός του πρώτου εξαμήνου του 2028.

Η δεύτερη είναι η Virginio Fasan (F-591), με μεταβίβαση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2029.

Με την Εφαρμοστική Ρύθμιση κλειδώνουν οι νομικοί, οικονομικοί και τεχνικοί όροι της αγοράς, καθώς και η αρχική και μετέπειτα υποστήριξη των πλοίων ώστε να διατηρούν υψηλή επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.

Το τελικό τίμημα θα αποτυπωθεί στους όρους της συμφωνίας· η σημερινή επίσημη ανακοίνωση δεν δημοσιοποιεί συγκεκριμένο ποσό.

Από το 2+2 του 2025 στην πραγματική αγορά

Η σημερινή εξέλιξη δεν ήρθε ξαφνικά.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, στη Λα Σπέτσια, Ελλάδα και Ιταλία είχαν υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας για τη ναυτική συνεργασία και Δήλωση Προθέσεων για την απόκτηση 2+2 FREMM κλάσης Bergamini.

Ο Νίκος Δένδιας είχε πει τότε:

«Το ένα από τα δύο πράγματι ανοίγει την πόρτα για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε δύο φρεγάτες FREMM και με τη δυνατότητα να πάρουμε άλλες δύο». 

Και είχε υπογραμμίσει τη σημασία της ηλικίας και της κατάστασης των πλοίων:

«Δύο πλοία ή τέσσερα πλοία δεκαετίας, με εξαιρετικές δυνατότητες, σε εξαιρετική κατάσταση». 

Στις 8 Σεπτεμβρίου η διαδικασία περνά πλέον από τη δήλωση προθέσεων στην εφαρμογή.

Δένδιας: «Το ελληνικό Ναυτικό περνά στη νέα εποχή»

Η στρατηγική ανάγνωση του υπουργείου Άμυνας είναι ιδιαίτερα φιλόδοξη.

Ο Δένδιας έχει επανειλημμένα συνδέσει τις Bergamini με τη συνολική ανανέωση του Στόλου.

«Με την “Ατζέντα 2030” το ελληνικό Ναυτικό πια έχει περάσει στη Νέα Εποχή του», είχε δηλώσει στη Λα Σπέτσια.

Και είχε περιγράψει το μελλοντικό σχήμα:

«Τέσσερις φρεγάτες Belharra – μάλιστα Standard 2++. Δύο συν δύο φρεγάτες FREMM, εξαιρετικές. Εκσυγχρονισμένες φρεγάτες ΜΕΚΟ. Ένα πραγματικά σημαντικό ναυτικό που μπορεί να προασπίσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Πατρίδας μας και στο Αιγαίο αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο». 

Αυτό είναι και το ουσιαστικό στρατηγικό μήνυμα της συμφωνίας.

Η Ελλάδα δεν ανανεώνει απλώς γηρασμένες μονάδες.

Χτίζει μεγαλύτερη παρουσία ανοικτής θαλάσσης.

Πάνω από 6.000 τόνοι και αποστολή ανοιχτής θάλασσας

Ο ίδιος ο Δένδιας έχει περιγράψει τις Bergamini ως πλοία άνω των 6.000 τόνων, μεγαλύτερα ακόμη και από τις FDI και ικανά να επιχειρούν σε ανοικτές θάλασσες.

«Φρεγάτες 10 ετών, μεγάλα πλοία, ακόμη μεγαλύτερα από τις FDI, άνω των 6.000 τόνων, ικανά να επιχειρούν σε ανοιχτή θάλασσα», είχε αναφέρει.

Η διάσταση αυτή είναι κρίσιμη.

Το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά μονάδες σχεδιασμένες όχι μόνο για το Αιγαίο, αλλά και για μεγαλύτερη παραμονή και επιχειρησιακή δράση στην Ανατολική Μεσόγειο και σε διεθνείς αποστολές.

Το μεγάλο επόμενο στοίχημα: Στρατηγικοί πύραυλοι

Η συμφωνία για τις ίδιες τις φρεγάτες είναι μόνο η πρώτη πράξη.

Το υπουργείο Άμυνας έχει ήδη βάλει στο τραπέζι το ζήτημα της προσαρμογής τους ώστε να φέρουν όπλα νέας γενιάς.

Στη Λα Σπέτσια ο Δένδιας είχε δηλώσει:

«Για εμάς θα ήταν σημαντικό οι φρεγάτες FREMM να μπορούν να έχουν τη δυνατότητα να φέρουν και αυτές τον καινούργιας γενιάς πύραυλο ELSA, τον οποίο θα φέρουν και οι φρεγάτες Belharra». 

Και πρόσθεσε:

«Η εταιρεία μας λέει ότι είναι απολύτως εφικτό». 

Σε μεταγενέστερη παρέμβασή του στη Βουλή είχε αναφέρει επίσης ότι ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την τοποθέτηση του εκτοξευτήρα Sylver A70 και στις ιταλικές FREMM, εφόσον ολοκληρωθεί η συμφωνία.

Η ακριβής τελική διαμόρφωση των πλοίων θα πρέπει να θεωρείται ακόμη μέρος του τεχνικού σχεδιασμού και όχι ήδη εγκατεστημένη δυνατότητα.

Αλλά ο προσανατολισμός είναι σαφής.

«Τεράστια δύναμη αποτροπής»

Ο Δένδιας έχει περιγράψει χωρίς περιστροφές τι επιδιώκει η Αθήνα:

«Καταλαβαίνετε λοιπόν την τεράστια δύναμη αποτροπής την οποία μπορεί να αποκτήσει το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό». 

Και σε συνέδριο για τη θαλάσσια ασφάλεια είχε δώσει ακόμη πιο καθαρά το νέο επιχειρησιακό δόγμα:

«Φρεγάτες που θα μπορούν να φέρουν στρατηγικούς πυραύλους. Και αυτό θα αποτελέσει το μέσο αποτροπής μας, αλλά και τη δυνατότητά μας να συμμετέχουμε σε επιχειρήσεις που διασφαλίζουν την ελευθερία στη θάλασσα».

Αυτό μετατοπίζει την ελληνική ναυτική ισχύ από τη λογική της απλής άμυνας περιοχής προς τη δυνατότητα αποτροπής σε μεγαλύτερες αποστάσεις.

Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος στο ίδιο δόγμα

Η συγκυρία δίνει στη συμφωνία και έντονο γεωπολιτικό βάρος.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν επιστρέψει σε περίοδο αυξημένων τριβών, ενώ το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος συνδέονται πλέον με ενεργειακές διασυνδέσεις, θαλάσσιες ζώνες, υποδομές και τη μεγαλύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ο Δένδιας έχει αποκρούσει την ιδέα ότι η ανάπτυξη μεγαλύτερων μονάδων ανοιχτής θαλάσσης αφήνει σε δεύτερη μοίρα το Αιγαίο.

«Φυσικά, θα διαφυλάξουμε το Αιγαίο. Θα διαφυλάξουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι το κάναμε μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με πολύ πιο εξελιγμένο τρόπο», είχε τονίσει.

Η λογική της Αθήνας είναι επομένως διπλή:

ισχυρή άμυνα στο Αιγαίο και ταυτόχρονα μεγαλύτερη δυνατότητα προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ελληνικά ναυπηγεία μέσα στη συμφωνία

Υπάρχει και μια σημαντική βιομηχανική πλευρά.

Η επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΘΑ αναφέρει ότι στην Εφαρμοστική Ρύθμιση περιλαμβάνεται εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή, με ελληνικά ναυπηγεία να εμπλέκονται στις εργασίες συντήρησης και στην προσαρμογή νέων συστημάτων στα πλοία.

Αυτό έχει σημασία για δύο λόγους.

Πρώτον, μειώνει την εξάρτηση από εγκαταστάσεις του εξωτερικού για τη μακροχρόνια υποστήριξη.

Δεύτερον, μεταφέρει μέρος της οικονομικής αξίας του εξοπλιστικού προγράμματος στην ελληνική ναυπηγική και αμυντική βιομηχανία.

Το πραγματικό μέγεθος του ελληνικού έργου θα εξαρτηθεί από τις τελικές συμβάσεις και τα πακέτα υποστήριξης.

FDI + FREMM + MEKO: Η νέα σύνθεση του Στόλου

Εάν εφαρμοστεί πλήρως ο σημερινός σχεδιασμός, ο ελληνικός Στόλος θα διαθέτει:

τέσσερις νέες FDI,

δύο FREMM Bergamini σε πρώτη φάση,

δυνατότητα απόκτησης επιπλέον FREMM,

και εκσυγχρονισμένες MEKO.

Το ΥΠΕΘΑ μιλά επισήμως για δημιουργία «Μονάδων Κρούσης υψηλών δυνατοτήτων», ικανών να προστατεύουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Είναι μια ριζική αλλαγή σε σχέση με την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν η ανανέωση του Στόλου είχε ουσιαστικά παγώσει.

Ο ίδιος ο Δένδιας το έχει περιγράψει ως προσπάθεια να καλυφθεί «γρήγορα το τεράστιο κενό που άφησε η οικονομική κρίση των δέκα ετών».

Ελλάδα–Ιταλία: Και μια στρατηγική σχέση που βαθαίνει

Η συμφωνία έχει επιπλέον ευρωπαϊκή διάσταση.

Ελλάδα και Ιταλία είναι δύο χώρες με κρίσιμη παρουσία στη Μεσόγειο, κοινό ενδιαφέρον για θαλάσσια ασφάλεια, ενεργειακές οδούς και προστασία των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας.

Η προμήθεια μεταχειρισμένων αλλά σχετικά νέων ιταλικών μονάδων δημιουργεί πολυετή συνεργασία μεταξύ των δύο ναυτικών, των διευθύνσεων εξοπλισμών και της αμυντικής βιομηχανίας.

Και στη Fincantieri δίνει κεντρικό ρόλο στις προσαρμογές που επιθυμεί η ελληνική πλευρά.

Πόρισμα: Από δύο φρεγάτες σε διαφορετικό ναυτικό δόγμα

Η ημερομηνία της 8ης Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί απλώς άλλο ένα ορόσημο ενός εξοπλιστικού προγράμματος.

Κλειδώνει την είσοδο δύο μεγάλων μονάδων ανοιχτής θαλάσσης στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

Η Carlo Bergamini το 2028.

Η Virginio Fasan το 2029.

Ελληνικά ναυπηγεία στην υποστήριξη.

Προοπτική νέων στρατηγικών όπλων.

Και ανοιχτή δυνατότητα για επιπλέον FREMM.

Το πραγματικό αποτέλεσμα, επομένως, δεν θα μετρηθεί μόνο στον αριθμό των φρεγατών.

Θα μετρηθεί στο εάν FDI, FREMM και εκσυγχρονισμένες MEKO μπορούν να λειτουργήσουν ως ενιαίο σύστημα αποτροπής, με μεγαλύτερη ισχύ πυρός, μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα και μεγαλύτερη ακτίνα δράσης.

Και εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό γεωπολιτικό μήνυμα της συμφωνίας:

η Ελλάδα δεν σχεδιάζει πλέον έναν Στόλο μόνο για να φυλάει το Αιγαίο. Χτίζει ναυτική ισχύ με βλέμμα σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.