Μια σκληρή δημόσια αντιπαράθεση για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ άνοιξε ο Άδωνις Γεωργιάδης, απαντώντας στο Militaire.gr και στον δημοσιογράφο Πάρι Καρβουνόπουλο μετά τα δημοσιεύματα που επέκριναν τη δήλωσή του στη Βουλή ότι η συμμαχία με το Ισραήλ συμβάλλει στην εξασφάλιση της ελευθερίας και της ασφάλειας του ελληνικού κράτους.
Πίσω όμως από την προσωπική σύγκρουση υπάρχει ένα πολύ σοβαρότερο ερώτημα:
Είναι η στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ μια προσωπική εμμονή του Άδωνι Γεωργιάδη ή αποτελεί διαχρονική επιλογή της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής;
Τα γεγονότα αφήνουν μικρό περιθώριο αμφιβολίας.
Η Αθήνα χαρακτηρίζει επισήμως τη σχέση με το Ισραήλ «στρατηγική συνεργασία», ενώ πριν από μόλις δύο ημέρες υπέγραψε τη μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία στην ιστορία των δύο χωρών: την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους €3,035 δισ., που θα αποτελέσει τον νέο πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και anti-drone θόλο της Ελλάδας.
Η επίθεση του Militaire και τι πραγματικά ειπώθηκε
Το Militaire είχε αρχικά παρουσιάσει τη δήλωση Γεωργιάδη υπό τον τίτλο «Αν δεν το ξέρετε η ελευθερία μας εξαρτάται από το Ισραήλ!», χαρακτηρίζοντας «άκρως προβληματική» την αντίληψη ότι η ελευθερία ενός κράτους μπορεί να εξασφαλίζεται από συμμαχία με άλλο κράτος.
Σήμερα επανήλθε με νέο δημοσίευμα υπό τον τίτλο «Στα “μανταλάκια” οι δηλώσεις Γεωργιάδη ότι το Ισραήλ εξασφαλίζει την ελευθερία μας!», συγκεντρώνοντας αντιδράσεις από διεθνείς λογαριασμούς και σχολιαστές στα social media.
Ανάμεσά τους το Middle East Eye, το Quds News Network, ο Jackson Hinkle, ο Mario Nawfal και ο καθηγητής John O’Brennan. Το ίδιο το δημοσίευμα μάλιστα χαρακτηρίζει τον Hinkle «αμφιλεγόμενο Αμερικανό πολιτικό σχολιαστή».
Ο Άδωνις Γεωργιάδης απάντησε μετωπικά.
«Κάποτε ο @karvounopoulosp θεωρείτο ένας σοβαρός δημοσιογράφος των αμυντικών θεμάτων. Σιγά σιγά αυτό ξεθώριασε και όταν πλέον στήριξε απολύτως την έλευση του Σύριζα του 2015 όλοι καταλάβαμε.»
Και συνέχισε:
«Το αστείο είναι ότι ενώ εγώ υπερασπίζομαι την Στρατηγική μας Συμμαχία με το @IsraelinGreece αυτός για να με πλήξει αναφέρει ως “έγκυρους” αναλυτές όλους τους αντί ισραηλινούς, φιλοπαλαιστινιακούς και κατά κανόνα αντιδυτικούς σχολιαστές.»
Για να καταλήξει:
«Κύριε Καρβουνόπουλε μην στενοχωριέστε, ακριβώς σε όλους αυτούς αναφερόμουν στην Βουλή. Και σε όσους ζουν εδώ μέσα στην χώρα μας αλλά και σε όσους στο εξωτερικό για τους δικούς τους λόγους ο καθένας ενοχλούνται από αυτή την στρατηγική συμμαχία. Τι να κάνουμε διαφωνούμε; Απλά να θυμίσω ότι αυτή την στρατηγική σχέση υπηρέτησαν διαδοχικά όλοι οι Πρωθυπουργοί από το 2010.»
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το σημείο που αξίζει να ελεγχθεί με γεγονότα.
Σε ένα βασικό σημείο ο Γεωργιάδης έχει δίκιο: Η σχέση δεν ξεκίνησε με τον Μητσοτάκη
Η ελληνοϊσραηλινή στρατηγική προσέγγιση δεν αποτελεί ούτε προσωπική πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη ούτε ιδεολογική επιλογή του Άδωνι Γεωργιάδη.
Η μεγάλη στροφή έγινε το 2010.
Τον Ιούλιο εκείνης της χρονιάς ο Γιώργος Παπανδρέου επισκέφθηκε το Ισραήλ και λίγο αργότερα ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε την Αθήνα.
Η επίσημη καταγραφή των διμερών σχέσεων από το Ισραήλ τοποθετεί ακριβώς εκεί την έναρξη της νέας περιόδου.
Το 2011 δημιουργήθηκε θεσμικό πλαίσιο διακυβερνητικής συνεργασίας.
Το 2013, επί Αντώνη Σαμαρά, πραγματοποιήθηκε η πρώτη διευρυμένη διακυβερνητική διάσκεψη Ελλάδας–Ισραήλ.
Και ήδη το 2015, πριν καν ολοκληρωθεί ο πρώτος χρόνος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το ίδιο το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήριζε επισήμως τη σχέση των δύο χωρών «σημαντική στρατηγική εταιρική σχέση στην Ανατολική Μεσόγειο».
Με άλλα λόγια:
Παπανδρέου, Σαμαράς, Τσίπρας και Μητσοτάκης μπορεί να διαφώνησαν σχεδόν στα πάντα. Στην ανάγκη εμβάθυνσης της σχέσης με το Ισραήλ, όμως, υπήρξε αξιοσημείωτη συνέχεια.
Αυτό δεν είναι άποψη του Γεωργιάδη.
Είναι ιστορικό γεγονός.
Και επί Τσίπρα η σχέση δεν εγκαταλείφθηκε – εμβαθύνθηκε
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα αντιπαράθεση.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν ανέτρεψε τη στρατηγική προσέγγιση με το Ισραήλ.
Αντίθετα, επί εκείνης της περιόδου συνεχίστηκε το θεσμικό πλαίσιο της συνεργασίας και πραγματοποιήθηκε το 2017 στη Θεσσαλονίκη νέα συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ.
Άρα η συζήτηση για το εάν η συνεργασία είναι «δεξιά», «φιλοϊσραηλινή» ή προϊόν της σημερινής κυβέρνησης χάνει ένα κρίσιμο κομμάτι της πραγματικότητας.
Η στρατηγική σχέση έχει επιβιώσει από διαφορετικές κυβερνήσεις επειδή η γεωγραφία και τα εθνικά συμφέροντα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από τις κομματικές εναλλαγές.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αλλάζει τα δεδομένα
Και μετά έρχεται το πιο ισχυρό σημερινό επιχείρημα.
Στις 31 Αυγούστου Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν την ιστορική συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Δεν πρόκειται για μία ακόμη αγορά οπλικών συστημάτων.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα προϋπολογισμού €3,035 δισ. για τη δημιουργία ολοκληρωμένης πολυεπίπεδης αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και anti-drone άμυνας με ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Στον πυρήνα του βρίσκονται ισραηλινά συστήματα όπως:
David’s Sling,
SPYDER,
BARAK MX,
σε συνδυασμό με ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου.
Το Ισραήλ δεν «χαρίζει» στην Ελλάδα την ασφάλειά της.
Η Ελλάδα αγοράζει, ενσωματώνει και θα επιχειρεί συστήματα που ενισχύουν τη δική της εθνική αποτρεπτική ικανότητα.
Αυτή είναι μια σημαντική διάκριση.
Αλλά είναι εξίσου δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι μια χώρα που παρέχει τον τεχνολογικό πυρήνα ενός συστήματος το οποίο θα προστατεύει τον ελληνικό εναέριο χώρο από αεροσκάφη, πυραύλους, βαλλιστικές απειλές και drones είναι στρατηγικά αδιάφορη για την ελληνική ασφάλεια.
€750 εκατ. στην ελληνική αμυντική βιομηχανία
Υπάρχει μάλιστα μια λεπτομέρεια που συχνά χάνεται μέσα στην πολιτική αντιπαράθεση.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν προβλέπει μόνο εισαγωγή ισραηλινών συστημάτων.
Το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναφέρει ότι 19 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη στις διαδικασίες και ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή ξεπερνά το 25%, δηλαδή τα €750 εκατ.
Προβλέπεται επίσης δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές δυνατότητες.
Άρα η σχέση μεταφέρεται από το απλό μοντέλο «αγοραστή–πωλητή» προς ένα βαθύτερο μοντέλο τεχνολογικής και βιομηχανικής συνεργασίας.
Και αυτό είναι πραγματική στρατηγική σχέση.
Δεν είναι μόνο η «Ασπίδα» – PULS και Καλαμάτα
Το αμυντικό αποτύπωμα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Τον Ιούνιο του 2026 Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία περίπου $750 εκατ. για τα συστήματα πυραυλικού πυροβολικού PULS της Elbit Systems.
Παράλληλα, η συνεργασία στο Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης Πτήσεων της Καλαμάτας αποτελεί ήδη ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της διμερούς αμυντικής σχέσης. Το ίδιο το ελληνικό ΥΠΕΞ το καταγράφει ως ένα από τα βασικά επιτεύγματα της στρατηγικής συνεργασίας.
Άρα δεν μιλάμε για μία φωτογραφία δύο πρωθυπουργών.
Μιλάμε για σταδιακή διαλειτουργικότητα δύο αμυντικών οικοσυστημάτων.
Το Ισραήλ ως πολλαπλασιαστής ισχύος
Εδώ όμως βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη απάντηση στην κριτική προς τον Γεωργιάδη.
Μόλις στις 23 Αυγούστου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ρωτήθηκε ευθέως εάν η Ελλάδα «υπερεπενδύει» στη σχέση με το Ισραήλ.
Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική:
«Η σχέση μας με το Ισραήλ έχει στρατηγικό χαρακτήρα.»
Και στη συνέχεια χρησιμοποίησε έναν ακόμη ισχυρότερο χαρακτηρισμό, περιγράφοντας τη σχέση με το Ισραήλ ως «πολλαπλασιαστή ισχύος» για την Ελλάδα.
Αυτό ακριβώς είναι το στρατηγικό νόημα της δήλωσης Γεωργιάδη.
Όχι ότι η Ελλάδα παραδίδει την εθνική της κυριαρχία στο Ισραήλ.
Όχι ότι η άμυνα της χώρας ανατίθεται σε έναν ξένο στρατό.
Αλλά ότι μία στρατηγική συμμαχία μπορεί να αυξήσει σημαντικά την αποτρεπτική ισχύ ενός κράτους.
Αυτό άλλωστε αποτελεί τον πυρήνα κάθε συμμαχίας.
Διαφορετικά δεν θα υπήρχε ΝΑΤΟ.
Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ: Το τρίγωνο της Ανατολικής Μεσογείου
Υπάρχει και η γεωγραφία.
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ έχουν αναπτύξει εδώ και χρόνια τριμερή μηχανισμό συνεργασίας, ενώ σε αυτόν έχει προστεθεί και το σχήμα 3+1 με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η συνεργασία αγγίζει:
άμυνα,
ενέργεια,
θαλάσσια ασφάλεια,
κρίσιμες υποδομές,
τεχνολογία,
επενδύσεις,
συνδεσιμότητα.
Η Ελλάδα επιδιώκει να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Το Ισραήλ, από την άλλη, χρειάζεται αξιόπιστους δυτικούς εταίρους και διαδρόμους προς την Ευρώπη.
Υπάρχει επομένως αμοιβαιότητα συμφερόντων.
Και οι σοβαρές στρατηγικές συμμαχίες χτίζονται ακριβώς πάνω σε αυτό — όχι σε συναισθηματισμούς αλλά σε σύγκλιση συμφερόντων.
Και η Τουρκία;
Εδώ χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια.
Η επίσημη ελληνική θέση είναι ότι η συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ δεν στρέφεται εναντίον τρίτων χωρών. Αυτό αναφέρεται ρητά από το υπουργείο Εξωτερικών.
Θα ήταν όμως εξίσου αφελές να αναλύεται η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η Τουρκία.
Η Άγκυρα διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ, αναπτύσσει ταχύτατα τη δική της αμυντική βιομηχανία και διεκδικεί διευρυμένο γεωπολιτικό ρόλο από τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Λιβύη.
Για την Ελλάδα, επομένως, κάθε συνεργασία που ενισχύει την αεράμυνα, την αντιπυραυλική προστασία, την επιτήρηση και τις δυνατότητες πλήγματος αυξάνει την αποτρεπτική της ισχύ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι Αθήνα και Ιερουσαλήμ συγκροτούν «αντιτουρκικό άξονα».
Σημαίνει ότι η Ελλάδα διευρύνει τις επιλογές της.
Και στη γεωπολιτική, οι περισσότερες αξιόπιστες επιλογές σημαίνουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Συμμαχία με το Ισραήλ δεν σημαίνει λευκή επιταγή
Υπάρχει, τέλος, μια κρίσιμη διάκριση.
Η υπεράσπιση της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας–Ισραήλ δεν συνεπάγεται άκριτη αποδοχή κάθε πολιτικής οποιασδήποτε ισραηλινής κυβέρνησης.
Η ίδια η ελληνική εξωτερική πολιτική αποτελεί απόδειξη.
Η Αθήνα χαρακτηρίζει το Ισραήλ στρατηγικό εταίρο, αλλά ταυτόχρονα υποστηρίζει την προστασία των αμάχων, την εφαρμογή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και μια πολιτική λύση για τους Παλαιστινίους.
Παράλληλα διατηρεί εξαιρετικά στενές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο.
Ο ίδιος ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα μπορεί ταυτόχρονα να έχει στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και πολύ ισχυρούς δεσμούς με τα αραβικά κράτη.
Αυτό λέγεται πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Η μεγάλη εικόνα: Το επιχείρημα Γεωργιάδη έχει πίσω του 16 χρόνια ελληνικής στρατηγικής
Η αντιπαράθεση Άδωνι Γεωργιάδη–Militaire θα μπορούσε να μείνει στο επίπεδο των προσωπικών χαρακτηρισμών.
Αυτό όμως θα έχανε την ουσία.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα.
Και εδώ υπάρχει μια αλληλουχία γεγονότων που δύσκολα αγνοείται:
ξεκίνημα της μεγάλης προσέγγισης επί Γιώργου Παπανδρέου,
θεσμική εμβάθυνση επί Αντώνη Σαμαρά,
συνέχιση επί Αλέξη Τσίπρα,
περαιτέρω στρατηγική και αμυντική εμβάθυνση επί Κυριάκου Μητσοτάκη.
Και σήμερα:
€3,035 δισ. για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»,
David’s Sling, SPYDER και BARAK MX,
€750 εκατ. ελληνική βιομηχανική συμμετοχή,
19 ελληνικές εταιρείες,
PULS,
Κέντρο Εκπαίδευσης στην Καλαμάτα,
τριμερής Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ,
σχήμα 3+1 με τις ΗΠΑ.
Αυτά δεν είναι «φιλοϊσραηλινή ρητορική».
Είναι η υλική υποδομή μιας στρατηγικής σχέσης.
Μπορεί κάποιος να διαφωνεί με τον τρόπο που εκφράζεται ο Άδωνις Γεωργιάδης. Μπορεί να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση του Ισραήλ. Μπορεί να απαιτεί αυστηρή τήρηση του διεθνούς δικαίου στη Γάζα.
Όλα αυτά είναι απολύτως θεμιτά.
Αλλά είναι διαφορετικό πράγμα από το να παρουσιάζεται η στρατηγική αξία της ελληνοϊσραηλινής σχέσης σαν προσωπική ιδεοληψία ενός υπουργού.
Γιατί, τελικά, ο Γεωργιάδης υπερασπίζεται σήμερα μια επιλογή την οποία ακολούθησαν κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.
Και υπάρχει μια ακόμη ειρωνεία.
Μόλις δύο ημέρες πριν από αυτή την αντιπαράθεση, η ελληνική κυβέρνηση υπέγραφε στο Τελ Αβίβ τη μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία που έχει υπάρξει ποτέ μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ.
Η συζήτηση επομένως μπορεί να συνεχιστεί.
Πηγή: pagenews.gr