Νέα ώθηση για την αγορά πρώτης κατοικίας
Μια ακόμη ευκαιρία για τα ελληνικά νοικοκυριά που θέλουν να αποκτήσουν το πρώτο τους σπίτι δημιουργεί το πρόγραμμα χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων «Σπίτι μου 3». Εκτιμάται ότι περίπου 16.000 νοικοκυριά θα μπορέσουν να προχωρήσουν σε αγορά κατοικίας μέσω του νέου σχήματος, το οποίο έρχεται να ενισχύσει την πρόσβαση στη στέγη, αλλά ταυτόχρονα γεννά ερωτήματα για τις επιπτώσεις του στην αγορά ακινήτων.
Η εμπειρία από τους προηγούμενους κύκλους του προγράμματος έχει δείξει ότι η αυξημένη ζήτηση μπορεί να κινητοποιήσει την αγορά, όχι όμως χωρίς παρενέργειες. Το βασικό ζήτημα που αναδεικνύεται και τώρα είναι πως η ζήτηση για κατοικίες που πληρούν τα κριτήρια είναι ήδη ισχυρή, ενώ η διαθεσιμότητα αντίστοιχων ακινήτων παραμένει περιορισμένη.
Οι κατοικίες που θα αναζητηθούν είναι ήδη περιζήτητες
Οι δικαιούχοι του «Σπίτι μου 3» θα στραφούν σε σπίτια κατασκευασμένα έως το 2007, με επιφάνεια έως 150 τ.μ. και αξία έως 300.000 ευρώ, αντί 250.000 ευρώ που ίσχυε στο παρελθόν. Πρόκειται για ακίνητα που δεν ενδιαφέρουν μόνο τους ωφελούμενους του προγράμματος, αλλά και ένα ευρύτερο κοινό αγοραστών, καθώς η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων τοποθετείται περίπου στα 250.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι το εύρος των επιλέξιμων κατοικιών συγκεντρώνει ενδιαφέρον από πολλές πλευρές, με αποτέλεσμα η πίεση στη ζήτηση να εντείνεται. Η προσφορά, ωστόσο, δεν ακολουθεί με τον ίδιο ρυθμό, κάτι που ενισχύει την ανησυχία ότι το πρόγραμμα μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών αντί να διευκολύνει ουσιαστικά την απόκτηση κατοικίας.
Το πρόβλημα της περιορισμένης προσφοράς
Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών δεν αποδίδεται απαραίτητα στο ότι δεν υπάρχουν σπίτια, αλλά στο ότι μεγάλο μέρος τους παραμένει κλειστό ή μπλοκαρισμένο. Σε αυτό το σημείο εστιάζονται και οι επισημάνσεις της αγοράς, με το σκεπτικό ότι τα κυβερνητικά μέτρα πρέπει να στρέφονται προς αυτά τα ακίνητα, ώστε να αυξηθεί η προσφορά και να περιοριστούν οι στρεβλώσεις.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο συνδυασμός έντονης ζήτησης και περιορισμένης διαθεσιμότητας δημιουργεί συνθήκες πίεσης στις τιμές. Στο παρελθόν, η αγορά είδε αντίστοιχες εξελίξεις όταν τα προγράμματα «Σπίτι μου» και «Σπίτι μου 2» λειτούργησαν με ανώτατο όριο τις 250.000 ευρώ, οδηγώντας αρκετούς ιδιοκτήτες να ανεβάσουν τις απαιτήσεις τους.
Ο φόβος για επανάληψη της τιμολογιακής πίεσης
Η συμπεριφορά αυτή έχει δημιουργήσει προβληματισμό και για τη νέα φάση του προγράμματος. Υπάρχει ο φόβος ότι η επανεκκίνηση του «Σπίτι μου 3» μπορεί να δώσει ξανά περιθώριο σε πωλητές να αυξήσουν τις τιμές, αξιοποιώντας τη μεγαλύτερη ζήτηση. Σε μια τέτοια περίπτωση, μέρος του οφέλους από την επιδότηση κινδυνεύει να απορροφηθεί από την ίδια την άνοδο της τιμής του ακινήτου.
Την ίδια ώρα, υπάρχει και διαφορετική προσέγγιση: ότι η αγορά έχει πλέον ωριμάσει και ότι όσοι δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα να πουλήσουν με τέτοιες ανατιμήσεις ίσως να μην επιμείνουν σε νέες αυξήσεις. Σε κάθε περίπτωση, το βέβαιο είναι πως το πρόγραμμα αναμένεται να ενεργοποιήσει εκ νέου το ενδιαφέρον γύρω από την πρώτη κατοικία.
Περίπου 24.000 νοικοκυριά απέκτησαν ήδη σπίτι
Τα προηγούμενα προγράμματα στέγασης έχουν ήδη αφήσει αποτύπωμα στην αγορά. Μέσα από τα «Σπίτι μου» και «Σπίτι μου 2», περίπου 24.000 ελληνικά νοικοκυριά κατάφεραν να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία με μειωμένο κόστος δανεισμού. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι τα χαμηλότοκα δάνεια μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικό εργαλείο πρόσβασης στη στέγη, εφόσον συνοδεύονται από συνθήκες που δεν εκτοξεύουν τις τιμές.
Το νέο πρόγραμμα έρχεται να συνεχίσει αυτή τη λογική, με διευρυμένα κριτήρια και μεγαλύτερα περιθώρια για τους ενδιαφερόμενους. Η αποτελεσματικότητά του, ωστόσο, θα κριθεί και από το κατά πόσο η αγορά θα ανταποκριθεί χωρίς να μετακυλήσει το όφελος στους πωλητές.
Οι βασικές αλλαγές στο «Σπίτι μου 3»
Το «Σπίτι μου 3» αναμένεται να ανοίξει στις αρχές του 2027, με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 500 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, άλλα 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και το υπόλοιπο 1 δισ. ευρώ θα καλυφθεί από τις τράπεζες.
Ανάμεσα στις αλλαγές περιλαμβάνεται η αύξηση του ανώτατου ορίου ηλικίας στα 55 έτη, από 50 έως σήμερα. Το ανώτατο όριο εμπορικής αξίας του ακινήτου ανεβαίνει στις 300.000 ευρώ, το μέγιστο ποσό δανείου από 190.000 ευρώ διαμορφώνεται στις 230.000 ευρώ, ενώ το ποσοστό επιδότησης παραμένει στο 90%.
Παράλληλα, διευρύνονται και τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά. Το ανώτατο όριο για ζευγάρι διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ, με επιπλέον 7.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο ανεβαίνει στις 39.000 ευρώ, με επιπλέον 7.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου. Αυξάνονται επίσης τα όρια τετραγωνικών μέτρων για πολυμελείς οικογένειες, με βάση το ισχύον πλαίσιο των 150 τ.μ. και με επιπλέον 10 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των τεσσάρων. Η παλαιότητα των ακινήτων παραμένει αμετάβλητη, καθώς επιλέξιμες εξακολουθούν να είναι οι κατοικίες που έχουν κατασκευαστεί έως το 2007.
Πηγή: Pagenews.gr