Γερμανία–Ρωσία: Έκλεισε το προξενείο στη Βόννη – Νέα βαθιά ρήξη

Σε ένα από τα χαμηλότερα σημεία των τελευταίων δεκαετιών έχουν φτάσει οι σχέσεις Γερμανίας και Ρωσίας, μετά το κλείσιμο του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη. Το Βερολίνο συνδέει την απόφαση με ρωσικές υβριδικές ενέργειες και το περιστατικό με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, ενώ η Μόσχα απάντησε με το κλείσιμο του γερμανικού προξενείου στην Αγία Πετρούπολη και των Ινστιτούτων Γκαίτε στη Ρωσία.

Η γερμανική κυβέρνηση έθεσε σε ισχύ στις 18 Σεπτεμβρίου την απόφαση με την οποία ανακαλείται η άδεια λειτουργίας του ρωσικού γενικού προξενείου στη Βόννη, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου μέτρων εναντίον της Μόσχας.

Η απόφαση είχε ανακοινωθεί στις αρχές του μήνα, μετά το περιστατικό με οπλισμένο drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, το οποίο το Βερολίνο αποδίδει στη Ρωσία. Η Μόσχα αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή και απορρίπτει τις γερμανικές κατηγορίες.

Το περιστατικό στη Λειψία που πυροδότησε την κρίση

Η νέα διπλωματική σύγκρουση συνδέεται άμεσα με το περιστατικό του Αυγούστου στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, όπου εντοπίστηκε και εξουδετερώθηκε drone κοντά σε υποδομές που χρησιμοποιούνται και για τη μεταφορά γερμανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη και ενέταξε το συμβάν στο ευρύτερο πλαίσιο των αποκαλούμενων υβριδικών επιθέσεων κατά ευρωπαϊκών χωρών. Η ρωσική πλευρά απέρριψε την απόδοση ευθύνης και χαρακτήρισε τα μέτρα του Βερολίνου αδικαιολόγητα.

Δεν έκλεισε μόνο το προξενείο

Το μέτρο κατά της Βόννης δεν ήταν η μοναδική γερμανική κίνηση.

Το Βερολίνο ανακοίνωσε επίσης τον τερματισμό της συμφωνίας λειτουργίας του Ρωσικού Σπιτιού στο Βερολίνο, αυστηρότερους ελέγχους εισόδου για Ρώσους πολίτες, προώθηση νέων κυρώσεων στην ΕΕ για πρόσωπα που συνδέονται με υβριδικές επιχειρήσεις και ενίσχυση της πίεσης στον λεγόμενο ρωσικό «σκιώδη στόλο».

Η γερμανική κυβέρνηση έχει παρουσιάσει τα μέτρα ως στοχευμένα και αναλογικά, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκει να ενισχύσει την εθνική ασφάλεια χωρίς να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Άμεση απάντηση από τη Μόσχα

Η ρωσική αντίδραση ήταν επίσης σκληρή.

Η Μόσχα ανακοίνωσε το κλείσιμο του γερμανικού γενικού προξενείου στην Αγία Πετρούπολη, ως άμεσο αντίμετρο στην απόφαση για τη Βόννη. Παράλληλα, έβαλε τέλος στη λειτουργία των Ινστιτούτων Γκαίτε στη Ρωσία.

Οι κινήσεις αυτές περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα διπλωματικά και πολιτιστικά κανάλια μεταξύ των δύο χωρών, που ήδη είχαν συρρικνωθεί αισθητά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Επιπτώσεις και στους απλούς πολίτες

Το κλείσιμο του προξενείου στη Βόννη έχει και πρακτικές συνέπειες.

Οι Ρώσοι πολίτες που μέχρι σήμερα εξυπηρετούνταν από το συγκεκριμένο προξενείο θα πρέπει πλέον να απευθύνονται κυρίως στη ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο για προξενικές υπηρεσίες, κάτι που σημαίνει μεγαλύτερες αποστάσεις και λιγότερες διαθέσιμες δομές εξυπηρέτησης.

Παράλληλα, η αποχώρηση προσωπικού των Ινστιτούτων Γκαίτε από τη Ρωσία αναμένεται να επηρεάσει προγράμματα γερμανικής γλώσσας, πολιτιστικές συνεργασίες και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που λειτουργούσαν επί δεκαετίες ως γέφυρα μεταξύ των δύο κοινωνιών.

Από το ρωσικό αέριο στην πλήρη καχυποψία

Η σημερινή εικόνα απέχει εντυπωσιακά από τη σχέση που είχαν αναπτύξει Γερμανία και Ρωσία πριν από το 2022.

Για χρόνια η γερμανική οικονομία στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό στις εισαγωγές φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου, ενώ η συνεργασία συνεχίστηκε ακόμη και μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014.

Το Nord Stream αποτέλεσε το χαρακτηριστικότερο σύμβολο αυτής της στρατηγικής, η οποία στηριζόταν στην πεποίθηση ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας.

Η εισβολή στην Ουκρανία άλλαξε τα πάντα

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 ανέτρεψε ριζικά αυτή την πολιτική.

Η Γερμανία αύξησε τις αμυντικές της δαπάνες, μείωσε δραστικά την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία και μετατράπηκε σε έναν από τους βασικούς ευρωπαϊκούς υποστηρικτές του Κιέβου.

Έκτοτε, οι σχέσεις με τη Μόσχα έχουν επιδεινωθεί σταθερά, με αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών, περιορισμούς σε μέσα ενημέρωσης, κατηγορίες περί κατασκοπείας και κυβερνοεπιθέσεων, αλλά και αυξανόμενη ανησυχία για επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη.

Το Βερολίνο μιλά πλέον ανοικτά για υβριδικό πόλεμο

Η γερμανική πλευρά θεωρεί ότι οι απειλές δεν περιορίζονται πλέον σε συμβατικές στρατιωτικές κινήσεις.

Στην έννοια της υβριδικής απειλής περιλαμβάνονται κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, παραπληροφόρηση, κατασκοπεία και επιχειρήσεις με drones ή άλλες μεθόδους που δυσκολεύουν την άμεση απόδοση ευθύνης.

Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι θα ενισχύσει περαιτέρω την προστασία κρίσιμων υποδομών και θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ρωσία καταγγέλλει «παράλογη» στάση

Από την άλλη πλευρά, το Κρεμλίνο χαρακτηρίζει τα μέτρα του Βερολίνου αντιφατικά και αδικαιολόγητα.

Η Μόσχα επιμένει ότι η Γερμανία δεν έχει παρουσιάσει επαρκείς δημόσιες αποδείξεις για τη ρωσική ευθύνη στο περιστατικό της Λειψίας και θεωρεί τις διπλωματικές κυρώσεις μέρος μιας γενικότερης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Οι δύο πλευρές παρουσιάζουν έτσι εντελώς διαφορετικές εκδοχές των ίδιων γεγονότων, ενώ οι δίαυλοι επικοινωνίας περιορίζονται ακόμη περισσότερο.

Μια σχέση που περνά σε νέα εποχή

Το κλείσιμο του προξενείου στη Βόννη είναι περισσότερο από μία τυπική διπλωματική κίνηση.

Συμβολίζει το τέλος μιας εποχής κατά την οποία, παρά τις πολιτικές διαφωνίες, Γερμανία και Ρωσία διατηρούσαν ισχυρούς οικονομικούς, ενεργειακούς και πολιτιστικούς δεσμούς.

Σήμερα, η σχέση χαρακτηρίζεται κυρίως από καχυποψία, θέματα ασφαλείας και αμοιβαία αντίμετρα.

Με τη Βόννη και την Αγία Πετρούπολη να χάνουν τα προξενεία τους και τα πολιτιστικά ιδρύματα να κλείνουν, οι σχέσεις Βερολίνου–Μόσχας περνούν σε μια ακόμη πιο ψυχρή φάση. Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η ρήξη θα συνεχιστεί, αλλά πόσο ακόμη μπορούν να περιοριστούν οι διπλωματικοί δίαυλοι χωρίς να χαθεί σχεδόν κάθε πρακτικός μηχανισμός επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών.

Πηγή: Pagenews.gr