Η ενεργειακή ακρίβεια περνά πλέον στην κορυφή της οικονομικής ατζέντας της κυβέρνησης, καθώς πλησιάζει η έναρξη της χειμερινής περιόδου και η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου εξακολουθεί να δυσκολεύει οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για τις τιμές.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έδωσε την Πέμπτη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες αποφάσεις: 30 Σεπτεμβρίου για τα καύσιμα κίνησης και 14 Οκτωβρίου για το πετρέλαιο θέρμανσης.
30 Σεπτεμβρίου: Πρώτη κίνηση για τα καύσιμα
Στις 30 Σεπτεμβρίου θα γίνουν οι επόμενες ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα καλύπτει το επόμενο δεκαπενθήμερο, ακριβώς επειδή οι διεθνείς τιμές παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες και η κυβέρνηση δεν θέλει να δεσμευθεί σε ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με δεδομένα που μπορεί να αλλάξουν γρήγορα.
Αυτό είναι και το πρώτο κρίσιμο στοιχείο της κυβερνητικής στρατηγικής: οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε μικρότερα χρονικά παράθυρα, ανάλογα με την εξέλιξη της αγοράς.
14 Οκτωβρίου: Η μεγάλη ημερομηνία για το πετρέλαιο θέρμανσης
Η δεύτερη ημερομηνία έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα νοικοκυριά.
Στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέες ανακοινώσεις που θα περιλαμβάνουν και τη θέρμανση. Μέχρι τότε θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα τόσο για τις διεθνείς τιμές όσο και για τις εμπορικές κινήσεις των εταιρειών.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κρατικής στήριξης εάν οι συνθήκες στην αγορά το απαιτήσουν, δηλώνοντας ότι η κυβέρνηση θα επανεξετάσει το θέμα τον Οκτώβριο.
Άρα, η 14η Οκτωβρίου μετατρέπεται ουσιαστικά στο σημείο όπου θα φανεί πόσο βαθιά θα χρειαστεί να παρέμβει το κράτος για να περιοριστεί το κόστος της θέρμανσης.
Μαρινάκης: «Δεν υπάρχει κανείς στην κυβέρνηση που να μη θέλει μείωση του ΕΦΚ»
Η πιο πολιτικά ενδιαφέρουσα τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Ο Μαρινάκης δεν απέρριψε τη μείωσή του. Αντίθετα, δήλωσε:
«Δεν υπάρχει κανείς στην κυβέρνηση που να μην θέλει να μειωθεί ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα».
Έθεσε, όμως, δύο προϋποθέσεις.
Η πρώτη είναι το δημοσιονομικό κόστος. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο ΕΦΚ στα καύσιμα αποφέρει περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως στα δημόσια ταμεία.
Η δεύτερη αφορά τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
«Επειδή έχουμε φτάσει στις οροφές δαπανών, για να πάρουμε ένα τέτοιο έκτακτο μέτρο, θα πρέπει να δοθεί από την Ευρώπη η εξαίρεση από τον υπολογισμό των οροφών δαπανών», ανέφερε ο Μαρινάκης.
Ο ΕΦΚ γίνεται πολιτική μάχη
Εδώ βρίσκεται πλέον και ένα από τα βασικά σημεία της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι επιθυμεί χαμηλότερη φορολογία στα καύσιμα, αλλά υποστηρίζει ότι μια μεγάλη οριζόντια μείωση πρέπει να χρηματοδοτείται χωρίς να διαταράσσει τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «μειώνεται ή όχι ο ΕΦΚ», αλλά ποιο θα είναι το κόστος, πώς θα καλυφθεί και αν μπορεί να εξαιρεθεί από τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς δαπανών.
Και ακριβώς γι’ αυτό οι επόμενες ανακοινώσεις αποκτούν τόσο οικονομικό όσο και πολιτικό βάρος.
Η διεθνής αγορά δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια πρόβλεψης
Η κυβέρνηση επιλέγει το δεκαπενθήμερο ως χρονικό ορίζοντα για τις επόμενες αποφάσεις επειδή η αγορά πετρελαίου παραμένει ασταθής.
Ήδη στα μέσα Σεπτεμβρίου οι υψηλότερες διεθνείς τιμές είχαν περάσει στην ελληνική αγορά, με την αμόλυβδη να ξεπερνά τα 2,10 ευρώ σε μεγάλο μέρος των πρατηρίων της Αττικής και να καταγράφονται ακόμη υψηλότερες τιμές σε ορισμένες περιπτώσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι σημερινές τιμές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ασφαλής πρόβλεψη για τις 15 Οκτωβρίου.
Γι’ αυτό και το οικονομικό επιτελείο κρατά τις τελικές αποφάσεις για τη θέρμανση όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη της περιόδου διάθεσης.
Τι θα κριθεί στις δύο ημερομηνίες
Το κυβερνητικό σχέδιο αποκτά πλέον δύο στάδια.
Στις 30 Σεπτεμβρίου θα φανεί ποια γραμμή επιλέγεται για τη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών στα καύσιμα κίνησης.
Στις 14 Οκτωβρίου θα φανεί το εύρος της παρέμβασης για το πετρέλαιο θέρμανσης και αν οι συνθήκες της αγοράς απαιτούν πρόσθετη κρατική στήριξη.
Το κρίσιμο είναι ότι η κυβέρνηση δεν κλείνει από τώρα το πακέτο.
Αφήνει ανοιχτό το περιθώριο να προσαρμόσει τις κινήσεις της ανάλογα με τις διεθνείς τιμές, τις εμπορικές παρεμβάσεις των εταιρειών και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Το μεγάλο στοίχημα του χειμώνα
Η εξίσωση είναι δύσκολη: από τη μία βρίσκεται η ανάγκη να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και από την άλλη η επιλογή να μη δημιουργηθεί μόνιμη δημοσιονομική επιβάρυνση από ένα εξαιρετικά ακριβό οριζόντιο μέτρο.
Γι’ αυτό και η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει προς το παρόν μια δυναμική στρατηγική παρεμβάσεων, αντί να ανακοινώσει από τώρα ένα ενιαίο πακέτο για ολόκληρο τον χειμώνα.
Το πρώτο τεστ έρχεται στις 30 Σεπτεμβρίου.
Το δεύτερο —και πιθανότατα σημαντικότερο για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά— στις 14 Οκτωβρίου, λίγες ώρες πριν ανοίξει επίσημα η αγορά του πετρελαίου θέρμανσης.
