Αποκαθίσταται γιγαντιαίο έργο του Ντιέγκο Ριβέρα στο Μεξικό

Ένα από τα σημαντικότερα δημόσια έργα του Ντιέγκο Ριβέρα, το οποίο κοσμεί εδώ και περισσότερες από επτά δεκαετίες την εξωτερική όψη του Ολυμπιακού Πανεπιστημιακού Σταδίου στην Πόλη του Μεξικού, αναμένεται να υποβληθεί σε εργασίες αποκατάστασης.

Ένα από τα σημαντικότερα δημόσια έργα του Ντιέγκο Ριβέρα, ενσωματωμένο εδώ και περισσότερα από 70 χρόνια στην εξωτερική πλευρά του Ολυμπιακού Πανεπιστημιακού Σταδίου της Πόλης του Μεξικού, πρόκειται να αποκατασταθεί. Το La Universidad, la familia y el deporte en México δημιουργήθηκε μεταξύ 1952 και 1954 και παραμένει ημιτελές: ένα μνημειακό ανάγλυφο από φυσικές πέτρες διαφορετικών χρωμάτων, τοποθετημένες πάνω στην επικλινή τοιχοποιία του σταδίου.

Η αποκατάστασή του είναι μόνο η αρχή. Το World Monuments Fund και το Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, η UNAM, ξεκινούν πολυετή συνεργασία για τη συντήρηση ορισμένων από τα σημαντικότερα έργα του μεξικανικού μοντερνισμού στην Ciudad Universitaria. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης το μνημειακό ανάγλυφο του Νταβίντ Αλφάρο Σικέιρος στον πύργο της Πρυτανείας και το περίφημο ψηφιδωτό του Χουάν Ο’Γκόρμαν που καλύπτει τις τέσσερις όψεις της Κεντρικής Βιβλιοθήκης.

Η Ciudad Universitaria, η κεντρική πανεπιστημιούπολη της UNAM, χτίστηκε κυρίως μεταξύ 1949 και 1952 με τη συμμετοχή περισσότερων από 60 αρχιτεκτόνων, μηχανικών και καλλιτεχνών. Από το 2007 βρίσκεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα του μοντερνισμού του 20ού αιώνα, όπου η πολεοδομία, η αρχιτεκτονική, το τοπίο και οι εικαστικές τέχνες συνδέθηκαν με αναφορές στη μεξικανική και προκολομβιανή παράδοση.

Το Ολυμπιακό Πανεπιστημιακό Στάδιο βρίσκεται στην καρδιά αυτού του συνόλου. Χτίστηκε πάνω στο ηφαιστειακό τοπίο του Pedregal de San Ángel και εγκαινιάστηκε το 1952. Ο Ριβέρα κλήθηκε να δημιουργήσει ένα έργο που θα αποτελούσε οργανικό κομμάτι της αρχιτεκτονικής του σταδίου και όχι μια διακοσμητική προσθήκη πάνω στο κτίριο. Ήταν η αντίληψη που στο Μεξικό ονομάστηκε integración plástica: η σύνδεση της αρχιτεκτονικής με τη ζωγραφική και τη γλυπτική σε ένα ενιαίο έργο.

Ο ίδιος ο Ριβέρα αποκαλούσε τη δημιουργία του escultopintura, έναν συνδυασμό γλυπτικής και ζωγραφικής. Χρησιμοποίησε πέτρες με φυσικά χρώματα, ανάμεσά τους ηφαιστειακά πετρώματα, ποταμίσια πέτρα και μάρμαρο, στερεώνοντάς τες απευθείας στην κεκλιμένη επιφάνεια του σταδίου. Στο κέντρο, ένας αετός και ένας κόνδορας απλώνουν τα φτερά τους πάνω από μια οικογένεια, ενώ χαμηλότερα εμφανίζεται ο Κετσαλκοάτλ ως φτερωτό φίδι. Στις δύο άκρες του έργου, ένας άνδρας και μια γυναίκα κρατούν αναμμένες ολυμπιακές δάδες.

Το αρχικό σχέδιο ήταν πολύ μεγαλύτερο. Ο Ριβέρα ήθελε να καλύψει ολόκληρη την εξωτερική περίμετρο του σταδίου και να αφηγηθεί την ιστορία του αθλητισμού στο Μεξικό, από την προκολομβιανή εποχή έως τον σύγχρονο κόσμο. Το σχέδιο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Η διακοπή του έργου έχει αποδοθεί κατά καιρούς σε οικονομικούς περιορισμούς, στην υγεία του καλλιτέχνη και σε διαφωνίες γύρω από την κατασκευή, όμως έρευνα της ίδιας της UNAM επισημαίνει ότι οι ακριβείς λόγοι παραμένουν εν μέρει ασαφείς.

Η επέμβαση θα γίνει από Μεξικανούς ειδικούς και θα προηγηθεί λεπτομερής ιστορική και επιστημονική έρευνα, καθώς και μελέτη των υλικών και των τεχνικών με τις οποίες δημιουργήθηκε το έργο. Η έκθεσή του στις καιρικές συνθήκες επί περισσότερες από επτά δεκαετίες έχει προκαλέσει φθορές τόσο στην επιφάνεια όσο και στη δομή του. Η πρώτη φάση χρηματοδοτείται από το Ambassadors Fund for Cultural Preservation της κυβέρνησης των ΗΠΑ, μέσω της αμερικανικής πρεσβείας στο Μεξικό.

Από τα έργα που θα ακολουθήσουν, ιδιαίτερα εύθραυστο θεωρείται το El pueblo a la Universidad y la Universidad al pueblo. Por una cultura nacional neohumanista de profundidad universal του Σικέιρος, που δημιουργήθηκε μεταξύ 1952 και 1956 στον πύργο της Πρυτανείας και παραμένει καλυμμένο εδώ και χρόνια για λόγους προστασίας.

Η χρονική στιγμή έχει ιδιαίτερη σημασία. Το 2027 συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ένταξη της κεντρικής πανεπιστημιούπολης της UNAM στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ενώ το 2028 συμπληρώνονται 60 χρόνια από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Πόλης του Μεξικού, στους οποίους το στάδιο είχε κεντρικό ρόλο.

Ο Ριβέρα δεν πρόλαβε ποτέ να ολοκληρώσει το έργο όπως το είχε φανταστεί. Περισσότερα από 70 χρόνια αργότερα, το ημιτελές ανάγλυφό του γίνεται η αφετηρία ενός πολύ μεγαλύτερου προγράμματος για τη διατήρηση της μνημειακής δημόσιας τέχνης της Ciudad Universitaria.

Πηγή: Pagenews.gr