«Σύμμαχοι» στη Νέα Υόρκη, εμπόδιο στο καλώδιο: Η Αθήνα χαράζει κόκκινη γραμμή στην Άγκυρα

Ο Ερντογάν χαμηλώνει τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα, αλλά η τουρκική θέση για την ηλεκτρική διασύνδεση παραμένει. Η Αθήνα συνδέει τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς με την άρση του casus belli, ενώ αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σε έναν ιδιαίτερα δύσκολο Οκτώβριο.

Στη Νέα Υόρκη, η γλώσσα της διπλωματίας ήταν προσεκτική. Ο Ταγίπ Ερντογάν περιέγραψε την Ελλάδα ως γείτονα και σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα του ΟΗΕ, επέμεινε στην ανάγκη ειρηνικής διαχείρισης των διαφορών. Λίγο πιο κάτω από την επιφάνεια, όμως, βρίσκεται το ερώτημα που θα δοκιμάσει στην πράξη αυτό το κλίμα: τι θα συμβεί όταν προχωρήσουν οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης στο Ισραήλ;

Η Άγκυρα ζητεί προηγούμενο συντονισμό για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει διεκδικήσεις. Η Αθήνα απορρίπτει την ιδέα ότι η Τουρκία μπορεί να αποκτήσει δικαίωμα έγκρισης του έργου. Έτσι, η αποκλιμάκωση των δηλώσεων δεν λύνει τη διαφορά: απλώς μεταφέρει την κρίσιμη δοκιμασία από τα μικρόφωνα στη θάλασσα.

Το καλώδιο ως τεστ προθέσεων

Η τουρκική παρέμβαση αφορά ένα έργο με ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο. Το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει την ελευθερία πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα, χωρίς να θεμελιώνει γενικό δικαίωμα ενός παράκτιου κράτους να εγκρίνει την όδευσή τους. Οι επιμέρους ερευνητικές εργασίες, ωστόσο, έχουν δικές τους τεχνικές και νομικές παραμέτρους. Γι’ αυτό η επόμενη φάση του έργου θα κριθεί τόσο από τον σχεδιασμό του όσο και από τη συμπεριφορά των εμπλεκόμενων πλευρών.

Μια πρακτική διευθέτηση που θα επιτρέψει να συνεχιστούν οι εργασίες χωρίς ένταση θα είχε αξία. Για την ελληνική πλευρά, το όριό της είναι σαφές: η επιχειρησιακή ενημέρωση δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αναγνώριση τουρκικού δικαιώματος άδειας.

Η κόκκινη γραμμή για την ευρωπαϊκή άμυνα

Το μήνυμα της Αθήνας δεν περιορίζεται στο καλώδιο. Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, η συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρύτερους ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς «δεν μπορεί να προχωρήσει όσο υφίσταται απειλή πολέμου» κατά της Ελλάδας.

Πρόκειται για ελληνική πολιτική θέση με βαρύτητα στις ευρωπαϊκές συζητήσεις, όχι για ήδη ειλημμένη απόφαση όλων των εταίρων. Αποτυπώνει, όμως, την αντίφαση που η Αθήνα θέλει να αναδείξει: μια χώρα δεν μπορεί να ζητεί στενότερη θέση στην ευρωπαϊκή άμυνα και ταυτόχρονα να διατηρεί σε ισχύ το casus belli απέναντι σε κράτος μέλος της ΕΕ.

Οι δίαυλοι του ελληνοτουρκικού διαλόγου παραμένουν ανοιχτοί. Αυτό επιτρέπει τη διαχείριση εντάσεων, χωρίς να σημαίνει ότι έχουν αλλάξει οι βασικές θέσεις των δύο χωρών.

Ένας Οκτώβριος με πολλά ανοιχτά μέτωπα

Η Ελλάδα αναλαμβάνει τον Οκτώβριο την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε περίοδο κατά την οποία προχωρεί και η διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα. Ο ρόλος της προεδρίας είναι να οργανώνει και να διευκολύνει τις εργασίες του Συμβουλίου· δεν δίνει στην Αθήνα τη δυνατότητα να επιβάλει μόνη της αποτέλεσμα.

Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης το Κυπριακό, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ενεργειακή ασφάλεια. Για το Κυπριακό, η ελληνική διπλωματική εκτίμηση δεν δείχνει προσδοκία άμεσης λύσης. Στόχος είναι να διαμορφωθούν καλύτερες συνθήκες για την επόμενη προσπάθεια.

Το συμπέρασμα της εβδομάδας είναι απλό: οι ηπιότερες κουβέντες ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα έχουν σημασία, αλλά το πραγματικό μέτρο της αποκλιμάκωσης θα είναι οι πράξεις. Το καλώδιο είναι το πιο κοντινό τεστ.

Πηγή: pagenews.gr