Ο Πούτιν βάζει όρους στην Ευρώπη: «Πρώτα να δούμε τις προθέσεις σας» – Το νέο παζάρι για την Ουκρανία

Το Κρεμλίνο αφήνει ανοιχτή την πόρτα για ευρωπαϊκή συμμετοχή στις ειρηνευτικές συνομιλίες, χωρίς όμως να δίνει οριστική συγκατάθεση. Ο Ντμίτρι Πεσκόφ θέτει ως προϋπόθεση την αξιολόγηση των προθέσεων των Ευρωπαίων, την ώρα που οι ΗΠΑ επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα διευρυμένο διαπραγματευτικό σχήμα για τον τερματισμό του πολέμου.

Μια νέα διπλωματική δοκιμασία βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από τις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία, καθώς η Μόσχα επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο των όρων υπό τους οποίους θα μπορούσαν να συμμετάσχουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Παρά τις δηλώσεις Αμερικανών διαπραγματευτών ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει συμφωνήσει στην παρουσία Ευρωπαίων εκπροσώπων, το Κρεμλίνο εμφανίζεται περισσότερο επιφυλακτικό.

Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας, Ντμίτρι Πεσκόφ, ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή της Ευρώπης δεν μπορεί ακόμη να θεωρείται δεδομένη.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Reuters, η ρωσική πλευρά θέλει προηγουμένως να διαπιστώσει εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι πράγματι διατεθειμένες να συμβάλουν στην ειρηνευτική διαδικασία.

Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει μια ουσιαστική διαφωνία για τη μορφή των επόμενων συνομιλιών: ποιοι θα καθίσουν στο τραπέζι, ποιος θα καθορίσει την ατζέντα και πόση επιρροή θα έχει η Ευρώπη στη διαμόρφωση μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.

Πεσκόφ: «Πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τις πραγματικές προθέσεις τους»

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ ρωτήθηκε εάν οι διαπραγματεύσεις θα επαναληφθούν σύντομα σε διευρυμένη μορφή, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ρωσίας, της Ουκρανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και ευρωπαϊκών χωρών.

Η απάντησή του ήταν χαρακτηριστική της επιφυλακτικής στάσης που υιοθετεί το Κρεμλίνο.

«Μόλις κατανοήσουμε τις πραγματικές προθέσεις τους και την ετοιμότητά τους να συμβάλουν στην ειρηνευτική διαδικασία, θα είναι δυνατό να ληφθεί απόφαση για τη διεξαγωγή διαλόγου σχετικά με την επίλυση του ουκρανικού ζητήματος σε διευρυμένη μορφή», δήλωσε.

Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα.

Η Μόσχα δεν απορρίπτει κατηγορηματικά τη συμμετοχή των Ευρωπαίων. Αποφεύγει, όμως, να δεσμευτεί για την παρουσία τους στον επόμενο γύρο συνομιλιών.

Αντίθετα, θέτει μια πολιτική προϋπόθεση, την οποία η ίδια επιδιώκει να αξιολογήσει: κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες θα προσέλθουν με διάθεση συμβολής στην επίτευξη συμφωνίας.

Πρόκειται για μια στάση που επιτρέπει στο Κρεμλίνο να διατηρεί διαπραγματευτική ευελιξία, χωρίς να εμφανίζεται ότι κλείνει οριστικά την πόρτα στον διάλογο.

Η αντίφαση με τις αμερικανικές δηλώσεις

Η παρέμβαση Πεσκόφ αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή ακολουθεί τις δηλώσεις Αμερικανών διαπραγματευτών την Πέμπτη, σύμφωνα με τις οποίες ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε συμφωνήσει να συμμετάσχουν Ευρωπαίοι εκπρόσωποι στις συνομιλίες.

Η εικόνα που προκύπτει από τις δύο πλευρές δεν είναι απολύτως ταυτόσημη.

Η αμερικανική εκδοχή παραπέμπει σε μια καταρχήν συμφωνία για διεύρυνση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Η ρωσική τοποθέτηση, αντιθέτως, υπογραμμίζει ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί οριστική απόφαση για τη συμμετοχή των Ευρωπαίων.

Η διαφοροποίηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει καταρρεύσει κάποια συνεννόηση. Μπορεί να αντανακλά διαφορετικές ερμηνείες των επαφών ή την επιθυμία της Μόσχας να διατηρήσει ανοιχτά ορισμένα ζητήματα.

Σε κάθε περίπτωση, αναδεικνύει την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις δημόσιες τοποθετήσεις από μια συγκεκριμένη, συμφωνημένη διαπραγματευτική διαδικασία.

Μέχρι να ανακοινωθούν κοινά αποδεκτή σύνθεση, ατζέντα και ημερομηνία, η ευρωπαϊκή παρουσία δεν μπορεί να θεωρείται εξασφαλισμένη.

Η Ευρώπη διεκδικεί θέση σε μια συμφωνία που θα καθορίσει την ασφάλειά της

Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η συμμετοχή στις συνομιλίες δεν αποτελεί απλώς ζήτημα διπλωματικού κύρους.

Μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τις σχέσεις με τη Ρωσία, το μέλλον των κυρώσεων και τις εγγυήσεις που ενδέχεται να απαιτηθούν για το Κίεβο.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αναλάβει σημαντικό μέρος της οικονομικής, στρατιωτικής και πολιτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Παράλληλα, οποιαδήποτε μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας θα απαιτούσε, κατά πάσα πιθανότητα, ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή στην εφαρμογή και στη χρηματοδότησή της.

Γι’ αυτό και το ενδεχόμενο να διαμορφωθούν οι βασικοί όροι μιας συμφωνίας αποκλειστικά μέσω επαφών Ουάσιγκτον και Μόσχας προκαλεί ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το διακύβευμα είναι σαφές: η Ευρώπη επιδιώκει να μην περιοριστεί στον ρόλο του μελλοντικού χρηματοδότη ή εγγυητή αποφάσεων που θα έχουν ληφθεί χωρίς τη συμμετοχή της.

Τι επιδιώκει η Μόσχα με τους νέους όρους

Η δήλωση Πεσκόφ μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια της ρωσικής πλευράς να διαμορφώσει ευνοϊκότερους όρους για την επόμενη φάση των συνομιλιών.

Η Μόσχα γνωρίζει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν απολύτως ταυτόσημες προσεγγίσεις απέναντι στη Ρωσία, στην παροχή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και στο περιεχόμενο μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Θέτοντας το ζήτημα των «πραγματικών προθέσεων» των Ευρωπαίων, το Κρεμλίνο μεταφέρει μέρος της συζήτησης από τη συμμετοχή τους αυτή καθαυτή στις πολιτικές θέσεις με τις οποίες θα προσέλθουν.

Αυτό δημιουργεί ένα πρόσθετο επίπεδο διαπραγμάτευσης πριν ακόμη ξεκινήσει ο επόμενος γύρος.

Η Ρωσία μπορεί να επιδιώκει να διαπιστώσει εάν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα υποστηρίξουν το υφιστάμενο πλαίσιο συνομιλιών ή θα θέσουν πρόσθετους όρους.

Ωστόσο, η ρωσική δήλωση δεν προσδιορίζει ποια ακριβώς κριτήρια θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των ευρωπαϊκών προθέσεων.

Η ασάφεια αυτή αφήνει σημαντικό περιθώριο πολιτικών ελιγμών.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και το δύσκολο διπλωματικό τρίγωνο

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών για επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Η συμμετοχή των Ευρωπαίων θα μπορούσε να ενισχύσει τη διεθνή νομιμοποίηση μιας μελλοντικής συμφωνίας και να διευκολύνει την εφαρμογή δεσμεύσεων που αφορούν την ασφάλεια και την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ταυτόχρονα, όμως, ένα διευρυμένο διαπραγματευτικό σχήμα συνεπάγεται περισσότερους συνομιλητές και πιθανώς περισσότερες διαφωνίες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να συνδυάσουν την ανάγκη διατήρησης του διαλόγου με τη Μόσχα με την επιδίωξη να διασφαλιστεί ουσιαστικός ρόλος για το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Η πρόκληση δεν αφορά μόνο τη σύνθεση του τραπεζιού.

Αφορά το κατά πόσο οι συμμετέχοντες μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή βάση συζήτησης για τα εδαφικά ζητήματα, τις εγγυήσεις ασφαλείας και τους μηχανισμούς εφαρμογής μιας πιθανής συμφωνίας.

Το Κίεβο και η αρχή ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς την Ουκρανία

Μέσα στη συζήτηση για την παρουσία των Ευρωπαίων, παραμένει καθοριστικός ο ρόλος της ίδιας της Ουκρανίας.

Οποιαδήποτε βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία προϋποθέτει τη συμμετοχή και τη συναίνεση του ουκρανικού κράτους στους όρους που το αφορούν.

Η κυβέρνηση του Κιέβου αντιμετωπίζει τις συνομιλίες μέσα από το πρίσμα της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της ανάγκης αποτροπής μιας νέας ρωσικής επίθεσης στο μέλλον.

Η ευρωπαϊκή παρουσία θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετη διπλωματική και πολιτική υποστήριξη στην ουκρανική πλευρά.

Δεν εγγυάται, όμως, από μόνη της ότι θα επιτευχθεί συμφωνία ή ότι θα γεφυρωθούν οι ουσιαστικές διαφορές μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

Η μορφή των διαπραγματεύσεων αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής διαδικασίας.

Το επόμενο βήμα: Ποιοι θα καθίσουν τελικά στο τραπέζι;

Η τελευταία τοποθέτηση του Κρεμλίνου αφήνει ανοιχτά τρία κρίσιμα ζητήματα.

Πρώτον, εάν η Ρωσία θα αποδεχθεί τελικά την παρουσία Ευρωπαίων εκπροσώπων στον αμέσως επόμενο γύρο.

Δεύτερον, ποιες ευρωπαϊκές χώρες ή ποιοι θεσμικοί εκπρόσωποι θα συμμετάσχουν και με ποια εντολή.

Τρίτον, εάν η διεύρυνση των συνομιλιών θα συνοδευτεί από ουσιαστική πρόοδο στα βασικά ζητήματα της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Η απάντηση Πεσκόφ δείχνει ότι η Μόσχα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη σύνθεση των διαπραγματεύσεων ως μέρος της ίδιας της διαπραγμάτευσης.

Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι εξίσου σαφές: η διεκδίκηση θέσης στο τραπέζι δεν αρκεί, εάν δεν συνοδεύεται από κοινές θέσεις και συγκεκριμένη στρατηγική.

Το νέο διπλωματικό παζάρι για την Ουκρανία δεν αφορά μόνο τους όρους τερματισμού του πολέμου. Αφορά και το ποιος θα έχει λόγο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας την επόμενη ημέρα.

Και προς το παρόν, το Κρεμλίνο φροντίζει να υπενθυμίζει ότι η συμμετοχή της Ευρώπης παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Πηγή: pagenews.gr