Ένα ενδιαφέρον «φρένο» στις προσδοκίες για 13ο μισθό και 13η σύνταξη έβαλε ο Αλέξης Τσίπρας.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, επέλεξε να μην προσθέσει τις δύο παροχές στις άμεσες οικονομικές δεσμεύσεις του.
Και η εξήγησή του έχει πολιτική σημασία:
οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει, στη συγκεκριμένη συγκυρία, να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα στις παραγωγικές δυνάμεις της οικονομίας.
«Δεν ήθελα να εξαγγείλω 13ο μισθό και 13η σύνταξη;»
Ο Τσίπρας δέχθηκε ερώτηση για το κατά πόσο οι εξαγγελίες του χωρούν στα δημοσιονομικά περιθώρια.
Απάντησε ότι το πρόγραμμα που παρουσίασε βρίσκεται εντός των ορίων του Μεσοπρόθεσμου και στη συνέχεια έφερε μόνος του στη συζήτηση τον 13ο μισθό και τη 13η σύνταξη.
«Τι πιστεύετε, ότι εγώ δεν ήθελα να βγω και να εξαγγείλω 13ο μισθό και 13η σύνταξη;»
Το πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές:
θα μπορούσε να υποσχεθεί περισσότερα, αλλά επέλεξε διαφορετική ιεράρχηση.
Από τη σύνταξη στην «παραγωγική Ελλάδα»
Ο Τσίπρας υπενθύμισε ότι το 2019 η κυβέρνησή του είχε θεσπίσει παροχή που παρουσίαζε ως επαναφορά της 13ης σύνταξης.
«Εγώ ήμουν αυτός ο οποίος το 2019 επανέφερε τη 13η σύνταξη, όχι ολόκληρη, αλλά για το 40% των χαμηλοσυνταξιούχων ήταν ολόκληρη.»
Υποστήριξε ακόμη ότι το ετήσιο κόστος ήταν περίπου 1 δισ. ευρώ και ότι η κατάργησή της στέρησε, κατά τον δικό του υπολογισμό, συνολικά 7 δισ. ευρώ από τους συνταξιούχους στα επόμενα επτά χρόνια.
Και όμως, παρά αυτή την επιχειρηματολογία, δεν δεσμεύθηκε τώρα για την άμεση επαναφορά της.
Έδωσε προτεραιότητα αλλού:
στους μισθωτούς, στους ελεύθερους επαγγελματίες και γενικότερα στις παραγωγικές δυνάμεις που, όπως υποστήριξε, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο σημερινό κόστος ζωής.
Μόλις δύο εβδομάδες πριν στη ΔΕΘ…
Εδώ βρίσκεται το πολιτικά ενδιαφέρον σημείο.
Στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ ο Τσίπρας είχε επίσης ερωτηθεί ευθέως γιατί η 13η σύνταξη απουσίαζε από τις εξαγγελίες του.
Τότε είχε απαντήσει:
«Η ενίσχυση των συνταξιούχων αποτελεί για εμάς αξιακό ζήτημα, αλλά συνδέεται και με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.»
Και είχε αφήσει ανοιχτή την πόρτα για το μέλλον, λέγοντας ότι μια κυβέρνηση της ΕΛ.Α.Σ. θα ανταποκριθεί όταν μπορεί να προσδιορίσει τον διαθέσιμο χώρο με βάση τις δικές της πολιτικές επιλογές.
Άρα η ακριβής εικόνα δεν είναι ότι ο Τσίπρας εγκαταλείπει οριστικά τη 13η σύνταξη.
Είναι ότι δεν τη βάζει σήμερα στις άμεσες, κοστολογημένες προτεραιότητές του.
Από το 2019 στο 2026: Η αλλαγή της προτεραιότητας
Αυτό όμως δημιουργεί μια εμφανή πολιτική μετατόπιση.
Το 2019 ο Τσίπρας παρουσίαζε τη συγκεκριμένη παροχή ως σημαντική παρέμβαση υπέρ των συνταξιούχων.
Το 2026 εξακολουθεί να την υπερασπίζεται ως επιλογή της τότε κυβέρνησής του, αλλά δεν την επαναφέρει άμεσα στο σημερινό οικονομικό του πρόγραμμα.
Η αιτιολόγηση πλέον περνά μέσα από δύο λέξεις:
δημοσιονομικός χώρος.
Και μία ακόμη έννοια:
παραγωγή.
Πρόκειται για σαφώς πιο συγκρατημένη οικονομική γλώσσα από εκείνη που παραδοσιακά συνδέεται με προεκλογικές υποσχέσεις πρόσθετων μισθών και συντάξεων.
Το ΠΑΣΟΚ βρήκε αμέσως το κενό
Η μετατόπιση δεν πέρασε απαρατήρητη από τη Χαριλάου Τρικούπη.
Το ΠΑΣΟΚ υπενθύμισε ότι στις εκλογές του 2023 η 13η σύνταξη και ο 13ος μισθός βρίσκονταν στις κεντρικές εξαγγελίες του Τσίπρα και τον κατηγόρησε ότι σήμερα επιχειρεί να εμφανιστεί ως περισσότερο δημοσιονομικά συνετός.
Η σύγκρουση έχει και άμεσο πολιτικό υπόβαθρο.
Το σημερινό ΠΑΣΟΚ έχει τοποθετήσει στο δικό του πρόγραμμα την επαναφορά της 13ης σύνταξης σε δύο δόσεις και τη σταδιακή επαναφορά του 13ου μισθού.
Έτσι δημιουργείται μια ενδιαφέρουσα αντιστροφή ρόλων:
το ΠΑΣΟΚ πιέζει πλέον τον Τσίπρα από τα αριστερά στο συγκεκριμένο κοινωνικό μέτρο.
«Έπαθε Στουρνάρα»;
Το Documento επιλέγει να περιγράψει τη νέα στάση με τον αιχμηρό τίτλο ότι ο Τσίπρας «έπαθε Στουρνάρα».
Η αναφορά παραπέμπει στη δημοσιονομικά συντηρητικότερη προσέγγιση που έχει εκφράσει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος απέναντι σε οριζόντιες μόνιμες παροχές.
Το δημοσίευμα θέτει επίσης ερώτημα για τον ρόλο του Γιώργου Χουλιαράκη, ο οποίος έχει συνδεθεί πολιτικά με τον Τσίπρα και διαθέτει ισχυρό τεχνοκρατικό προφίλ από την περίοδο της διαπραγμάτευσης και της δημοσιονομικής διαχείρισης της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη θέση Τσίπρα για τη 13η σύνταξη υπαγορεύτηκε είτε από τον Γιάννη Στουρνάρα είτε από τον Γιώργο Χουλιαράκη.
Αυτό αποτελεί πολιτικό σχόλιο και ερώτημα του δημοσιεύματος, όχι τεκμηριωμένο γεγονός.
Η ΕΛ.Α.Σ. έχει άλλες προτεραιότητες
Η επιλογή γίνεται πιο κατανοητή αν διαβαστεί μαζί με το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε ο Τσίπρας.
Η ΕΛ.Α.Σ. έχει επιλέξει να δώσει βάρος μεταξύ άλλων:
- στη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά,
- σε κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ το 2027,
- σε στόχο μέσου μισθού 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας,
- στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις,
- σε παρεμβάσεις για στέγαση, Υγεία και Παιδεία.
Άρα η μη άμεση επαναφορά της 13ης σύνταξης δεν είναι απλώς παράλειψη.
Είναι επιλογή κατανομής του δημοσιονομικού χώρου.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πολιτικό
Και εδώ αρχίζει η πραγματική δυσκολία για τον Τσίπρα.
Από τη μία θέλει να εμφανίσει την ΕΛ.Α.Σ. ως δύναμη κοινωνικής αναδιανομής.
Από την άλλη επιχειρεί να πείσει ότι έχει διδαχθεί από την εμπειρία της διακυβέρνησης και παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που δεν ξεφεύγει από τα δημοσιονομικά όρια.
Αυτό εξηγεί και την ατάκα του:
«Πρέπει να διαλέξουν αν τελικά τίναξα την μπάνκα στον αέρα ή αν ήμουν τσιφούτης.»
Με άλλα λόγια, ο Τσίπρας επιχειρεί να αποκρούσει ταυτόχρονα δύο αντίθετες κατηγορίες:
ότι υπόσχεται υπερβολικά πολλά και ότι υπόσχεται πολύ λίγα.
Η 13η σύνταξη γίνεται τεστ αξιοπιστίας
Η συζήτηση επομένως δεν αφορά μόνο ένα επίδομα.
Αφορά το οικονομικό προφίλ με το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί τη νέα πολιτική του διαδρομή.
Το 2019 μπορούσε να λέει ότι επαναφέρει τη 13η σύνταξη.
Το 2026 λέει ότι η ενίσχυση των συνταξιούχων παραμένει «αξιακό ζήτημα», αλλά ότι προηγούνται άλλες ανάγκες και ότι η πλήρης απάντηση θα εξαρτηθεί από τον δημοσιονομικό χώρο μιας μελλοντικής κυβέρνησης.
Δεν είναι οριστικό «όχι» στη 13η σύνταξη. Είναι όμως σαφές «όχι τώρα».
Και σε μια προεκλογική περίοδο όπου το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη βάλει 13η σύνταξη και 13ο μισθό στο δικό του τραπέζι, αυτή η επιλογή ανοίγει ένα απρόσμενο μέτωπο για τον Τσίπρα:
να εξηγήσει γιατί ένα μέτρο που κάποτε αποτελούσε δικό του πολιτικό σύμβολο δεν βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή των δεσμεύσεών του.
Πηγή: pagenews.gr