ΔΕΘ: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό; – Ο Άδωνις βάζει Μητσοτάκη, Τσίπρα και Ανδρουλάκη στο «ταμείο»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 14 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//ΔΕΘ: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό; – Ο Άδωνις βάζει Μητσοτάκη, Τσίπρα και Ανδρουλάκη στο «ταμείο»
ΔΕΘ: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό; – Ο Άδωνις βάζει τις υποσχέσεις στο «ταμείο»- Η φετινή ΔΕΘ άφησε πίσω της κάτι περισσότερο από την παραδοσιακή σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Άφησε τρεις διαφορετικές οικονομικές προτάσεις για την Ελλάδα και έναν λογαριασμό που, αργά ή γρήγορα, πρέπει να πληρωθεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε ένα πακέτο παρεμβάσεων που η κυβέρνηση κοστολογεί στα 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 και στα 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030, συνδέοντας τις φοροελαφρύνσεις και τις αυξήσεις εισοδημάτων με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Ο Αλέξης Τσίπρας αντιπαρέβαλε ένα πολύ μεγαλύτερο σχέδιο αναδιανομής και παραγωγικής ανασυγκρότησης, με την πλευρά του να μιλά για πρόγραμμα 7,39 δισ. ευρώ και να προτείνει, μεταξύ άλλων, την «πατριωτική εισφορά» στο πλουσιότερο 1%. Η κυβέρνηση ανεβάζει τη δική της αποτίμηση για τις συνολικές εξαγγελίες περίπου στα 13 δισ. ευρώ ετησίως — κοστολόγηση που αμφισβητείται από την πλευρά Τσίπρα.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης έβαλε στο τραπέζι ένα διαφορετικό κοινωνικό και παραγωγικό μοντέλο, με σταδιακή επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο, παρεμβάσεις στις συντάξεις και στο ΕΚΑΣ, φορολογικές αλλαγές, μέτρα για την ακρίβεια και έμφαση στην αύξηση της παραγωγικής βάσης της χώρας.
Και ο Άδωνις Γεωργιάδης, στη ραδιοφωνική συνέντευξή του στο ΕΡΤnews Radio, επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το πολιτικό χειροκρότημα στη δημοσιονομική αριθμητική.
«Πραγματικά, φίλε μου, η χώρα μας πέρασε τη δοκιμασία των μνημονίων. Δεν έχουμε μάθει τίποτα;»
Το ερώτημα που θέτει είναι σκληρό αλλά πολιτικά καθαρό: μπορεί μια χώρα να μειώνει ταυτόχρονα σειρά φόρων, να αυξάνει μόνιμες δαπάνες και να επαναφέρει παροχές χωρίς να εξηγεί με ακρίβεια από πού προκύπτουν τα μόνιμα έσοδα;
Η ΔΕΘ περνά πλέον από τις Βρυξέλλες
Εδώ βρίσκεται το πρώτο μεγάλο σημείο της παρέμβασης Γεωργιάδη.
Η οικονομική πολιτική της Ελλάδας δεν σχεδιάζεται πλέον μόνο στην Αθήνα. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης έχει μεταφέρει το κέντρο βάρους στην πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών, με κάθε κράτος-μέλος να ακολουθεί συγκεκριμένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό μονοπάτι.
Ο Γεωργιάδης το περιγράφει με πολύ πιο πολιτικό τρόπο:
«Όση ανάπτυξη να έχει 10% τον χρόνο η Ελλάδα, όπως και όλες οι χώρες της ΕΕ, δουλεύουν με το όριο δαπανών».
Και προσθέτει:
«Αν δεν έχεις μόνιμα μέτρα είσπραξης, δεν αυξάνεται το όριο δαπανών».
Η διατύπωση απλουστεύει έναν σύνθετο ευρωπαϊκό μηχανισμό, όμως ο πυρήνας του επιχειρήματος είναι ουσιαστικός: η προσδοκία υψηλότερης ανάπτυξης δεν αποτελεί από μόνη της «λευκή επιταγή» για απεριόριστες μόνιμες δαπάνες.
Κάθε νέα κυβέρνηση πρέπει να δείξει πώς οι μόνιμες παρεμβάσεις της εντάσσονται στη δημοσιονομική διαδρομή που έχει συμφωνηθεί με την Ευρώπη.
Και κάπως έτσι, η οικονομική μάχη της ΔΕΘ αποκτά ευρωπαϊκή διάσταση: οι υποσχέσεις της Θεσσαλονίκης πρέπει πλέον να περνούν και από το ταμείο των Βρυξελλών.
Ανδρουλάκης: Μειώσεις φόρων και νέες παροχές – Η ένσταση του Άδωνι
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε στη ΔΕΘ να παρουσιάσει κάτι περισσότερο από έναν κατάλογο κοινωνικών παροχών.
Έδωσε έμφαση στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, στην αύξηση της οικονομικής «πίτας», στην ενίσχυση της εργασίας και στην αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου.
Η απάντηση Γεωργιάδη είναι ότι η ανάπτυξη δεν καταργεί τη δημοσιονομική αριθμητική.
«Η μείωση των φόρων τι σημαίνει για το κράτος; Λιγότερα έσοδα. Συμφωνούμε;»
Και αμέσως αντιπαραβάλλει τις νέες δαπάνες:
«Από την άλλη είπε: θα δώσω 13ο μισθό, 13η σύνταξη, θα επαναφέρω το ΕΚΑΣ, θα δώσω δωρεάν φάρμακα».
Η ουσία της κυβερνητικής ένστασης δεν είναι ότι απαγορεύεται να μειωθούν φόροι ή να αυξηθούν κοινωνικές δαπάνες. Είναι ότι όταν συμβαίνουν ταυτόχρονα, πρέπει να προσδιορίζεται η μόνιμη πηγή χρηματοδότησής τους.
Ο Γεωργιάδης γίνεται ακόμη πιο αιχμηρός:
«Η μείωση φόρων θεωρείται δαπάνη […] και αφού σου αυξάνει τη δαπάνη η μείωση του φόρου, πάει μετά και δίνει και 13ο μισθό. Δηλαδή σου ξανα-αυξάνει η δαπάνη».
Και όταν ερωτάται ευθέως εάν θεωρεί σωστή την κοστολόγηση που παρουσίασε το ΠΑΣΟΚ, απαντά χωρίς περιστροφές:
«Είναι ψέματα. Προφανώς είναι ψέματα».
Πρόκειται ασφαλώς για πολιτική θέση του υπουργού και όχι για ανεξάρτητο δημοσιονομικό πόρισμα.
Ακριβώς γι’ αυτό η μεγάλη μάχη δεν θα κριθεί μόνο στην αντιπαράθεση δηλώσεων. Θα κριθεί στο κατά πόσο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποδείξει ότι οι μόνιμες παρεμβάσεις του χωρούν στον ευρωπαϊκό διάδρομο δαπανών και διαθέτουν αντίστοιχα μόνιμες πηγές χρηματοδότησης.
Τσίπρας: Η «πατριωτική εισφορά» και ο πόλεμος των δισεκατομμυρίων
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση κυβέρνησης και Αλέξη Τσίπρα.
Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, με βασικό πολιτικό μήνυμα «Παράγουμε περισσότερο, μοιράζουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα».
Στην πρόταση περιλαμβάνεται η «πατριωτική εισφορά» για το πλουσιότερο 1%, μαζί με ένα ευρύτερο πακέτο κοινωνικών και οικονομικών παρεμβάσεων.
Η διαφωνία για το κόστος είναι τεράστια.
Η πλευρά Τσίπρα μιλά για σχέδιο 7,39 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση, αντίθετα, έχει αποτιμήσει τις εξαγγελίες περίπου στα 13 δισ. ευρώ ετησίως και υποστηρίζει ότι η «πατριωτική εισφορά» απέχει πολύ από το να καλύψει έναν τέτοιο λογαριασμό.
Τα 13 δισ. ευρώ, συνεπώς, δεν αποτελούν ουδέτερη ή κοινά αποδεκτή κοστολόγηση. Είναι η κυβερνητική αποτίμηση ενός προγράμματος για το οποίο οι δύο πλευρές δίνουν εντελώς διαφορετικούς λογαριασμούς.
Το πραγματικό stress test είναι άλλο: πόσες από τις εξαγγελίες αποτελούν μόνιμες δαπάνες, ποια από τα προβλεπόμενα έσοδα είναι πράγματι επαναλαμβανόμενα και τι χωρά στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Το πλεονέκτημα Μητσοτάκη κατά Γεωργιάδη: «Αυτά που κάνει γίνονται στα αλήθεια»
Απέναντι στις δύο προτάσεις της αντιπολίτευσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε στη ΔΕΘ να παρουσιάσει το κυβερνητικό σχέδιο ως περισσότερο προβλέψιμη δημοσιονομική διαδρομή.
Και εδώ ο Γεωργιάδης δίνει μία από τις καθαρότερες πολιτικές ατάκες της συνέντευξής του:
«Ο Μητσοτάκης τι πλεονέκτημα έχει; Επειδή κυβερνά. Και αυτά που κάνει γίνονται στα αλήθεια. Και ταυτόχρονα δεν μεγαλώνει το έλλειμμα».
Αυτό είναι ουσιαστικά και το βασικό κυβερνητικό επιχείρημα μετά τη ΔΕΘ.
Δεν ζητά να συγκριθεί μόνο το μέγεθος των εξαγγελιών, αλλά η δυνατότητα εφαρμογής τους χωρίς ανατροπή της δημοσιονομικής πορείας.
Το πακέτο Μητσοτάκη έχει σχεδιαστεί με ορίζοντα αρκετών ετών, ώστε οι νέες φορολογικές μειώσεις και κοινωνικές παρεμβάσεις να αναπτύσσονται παράλληλα με τη μείωση του δημόσιου χρέους.
Και αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές ομολόγων έχουν ξαναγίνει νευρικές.
Για μια χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος, η δημοσιονομική αξιοπιστία δεν αποτελεί απλώς λογιστικό μέγεθος. Μεταφράζεται στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου και τελικά στις συνθήκες χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Οι τρεις δείκτες που βάζει ο Άδωνις στο τραπέζι
Ο Γεωργιάδης δεν περιορίζεται όμως στην κοστολόγηση των προγραμμάτων της αντιπολίτευσης.
Χτίζει την υπεράσπιση της οικονομικής πολιτικής Μητσοτάκη πάνω σε τρεις δείκτες.
«Είναι η μοναδική εξαετία από την πρώτη μέρα που γίναμε μέλη της ΕΟΚ […] που η Ελλάδα επιτυγχάνει ταυτόχρονα τρεις στόχους».
Και τους απαριθμεί:
«Αύξηση του ΑΕΠ μεγαλύτερη σταθερά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ένας στόχος. Μείωση της ανεργίας μεγαλύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Δεύτερος στόχος. Και ταυτόχρονη μείωση του χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ».
Ακολουθεί μία ακόμη ενδιαφέρουσα σύγκριση:
«Η Ελλάδα είχε πετύχει άλλη μία φορά τα δύο πρώτα […] με τη διαφορά ότι τότε αυξάναμε το χρέος μας».
Το επιχείρημα έχει πολιτικό βάρος.
Η σημερινή ελληνική οικονομία συνδυάζει ανάπτυξη, αποκλιμάκωση της ανεργίας και ταχεία μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί οι διαρθρωτικές αδυναμίες ή το πρόβλημα της αγοραστικής δύναμης. Σημαίνει όμως ότι η χώρα βρίσκεται σε πολύ διαφορετική δημοσιονομική θέση από εκείνη της προηγούμενης κρίσης.
Η δύσκολη ερώτηση: «Μία σακούλα στο supermarket, 50 ευρώ»
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη οικονομία.
Είναι η οικονομία που δεν χωρά εύκολα στους πίνακες του ΑΕΠ και του χρέους.
Οι δημοσιογράφοι του ΕΡΤnews Radio έθεσαν στον υπουργό ακριβώς αυτή την αντίφαση: ο μισθωτός ακούει για ανάπτυξη και μείωση του χρέους, αλλά πηγαίνει στο supermarket, αγοράζει μια μικρή σακούλα προϊόντα και πληρώνει 50 ευρώ.
Ο Γεωργιάδης δεν αρνείται την πίεση.
«Σωστά ζορίζεται», απαντά για τον πολίτη που δυσκολεύεται από το κόστος ζωής.
Υποστηρίζει όμως ότι η εικόνα πρέπει να εξεταστεί συγκριτικά και ότι η αύξηση των εισοδημάτων έχει απορροφήσει μέρος της πληθωριστικής επιβάρυνσης.
Στη συνέντευξη επικαλείται μάλιστα αύξηση του πραγματικού εισοδήματος:
«Σε όλους τους πίνακες της Eurostat, ως προς την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος στην Ελλάδα […] η Ελλάδα έχει αυξήσει το πραγματικό εισόδημα».
Το πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση παραμένει: ακόμη και όταν οι μακροοικονομικοί δείκτες βελτιώνονται, ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν αισθάνεται αντίστοιχη βελτίωση στην καθημερινότητά του.
Και αυτό είναι πιθανότατα το δυσκολότερο στοίχημα μέχρι το 2027: να μετατραπεί η μακροοικονομική πρόοδος σε περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα μετά το supermarket, την ενέργεια, τη στέγη και τις υπόλοιπες βασικές δαπάνες.
Άδωνις: «Η ακρίβεια είναι πρώτο πρόβλημα σε όλο τον πλανήτη»
Εδώ ο Γεωργιάδης περνά από την ελληνική οικονομία στη γεωοικονομία.
«Την ακρίβεια προτάσσουν οι πολίτες ως πρώτο πρόβλημα σε όλο τον πλανήτη Γη», υποστηρίζει.
Και περιγράφει μια αλυσίδα διαδοχικών εξωτερικών σοκ:
«Πρώτα ήταν η πανδημία, τα lockdown και το άνοιγμα των αγορών. Μετά ο πόλεμος στην Ουκρανία. Τώρα ο πόλεμος στο Ιράν».
Η λογική είναι σαφής.
Πόλεμος και γεωπολιτική ένταση αυξάνουν το ενεργειακό risk premium. Το ακριβότερο πετρέλαιο αυξάνει το κόστος μεταφορών και παραγωγής. Οι διαταραχές στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς επιβαρύνουν τα logistics. Και τελικά ένα γεγονός χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μπορεί να εμφανιστεί στην τιμή ενός προϊόντος στο ελληνικό supermarket.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εσωτερική οικονομική πολιτική δεν έχει ευθύνη για το κόστος ζωής.
Σημαίνει όμως ότι κανένα πρόγραμμα για την ακρίβεια δεν μπορεί πλέον να αξιολογείται χωρίς τον διεθνή ενεργειακό και γεωπολιτικό παράγοντα.
ΦΠΑ ή στοχευμένη στήριξη; Η φιλελεύθερη γραμμή του Γεωργιάδη
Εδώ αποτυπώνεται ίσως καθαρότερα η οικονομική διαφορά της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση.
Ο Γεωργιάδης απορρίπτει τη λογική ότι μια οριζόντια μείωση ΦΠΑ αποτελεί από μόνη της αποτελεσματικό αντιπληθωριστικό εργαλείο.
«Δεν υπάρχει περίπτωση μείωση ΦΠΑ να φέρει μείωση τιμών στο ράφι», υποστηρίζει.
Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι απόλυτη και χρειάζεται αστερίσκο: η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο βαθμός μετακύλισης μιας μείωσης ΦΠΑ στις τελικές τιμές διαφέρει ανάλογα με το προϊόν, τον ανταγωνισμό και τις συνθήκες της αγοράς.
Το ουσιαστικότερο σημείο της θέσης του υπουργού βρίσκεται αλλού:
«Είναι πιο δίκαιο τα αυξημένα σου έσοδα να τα μοιράζεις στοχευμένα σε αυτόν που έχει ανάγκη […] παρά να μειώνεις οριζόντια τον φόρο».
Ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει ότι δεν απορρίπτει τις φορολογικές μειώσεις ως οικονομική πολιτική.
«Η μείωση των φόρων πρέπει να γίνει. Προϊόντος του χρόνου πρέπει να μειώνεις φόρους. Και εμείς είμαστε μια κυβέρνηση, ευτυχώς, που έχουμε μειώσει πάρα πολλούς φόρους. Και συνεχώς μειώνουμε φόρους. Είμαστε μια φιλελεύθερη κυβέρνηση».
Η διάκριση που επιχειρεί είναι συγκεκριμένη: άλλο η μείωση φόρων ως εργαλείο αύξησης της οικονομικής δραστηριότητας και αναδιάρθρωσης της οικονομίας και άλλο η οριζόντια μείωση έμμεσων φόρων ως απάντηση σε ένα διεθνές πληθωριστικό σοκ.
«Πείτε μου ποιο είναι το καρτέλ»
Στη συζήτηση για την ακρίβεια ο Γεωργιάδης ανοίγει και ένα ακόμη μέτωπο με την αντιπολίτευση: τα καρτέλ.
«Όλοι αυτοί που λένε για τα καρτέλ […] πείτε μου όνομα μιας εταιρείας ή ενός επιχειρηματία που κάνει καρτέλ», προκαλεί.
Και συνεχίζει:
«Δεν είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα τα καρτέλ. Υπουργός Ανάπτυξης ήμουνα. Το πρόβλημά μας, αν θέλετε το δομικό, είναι ότι είμαστε μια μικρή αγορά. Επειδή είμαστε μικρή αγορά, η μικρή αγορά επηρεάζεται ταχύτερα από τα διεθνή θέματα».
Και αυτή είναι μια θέση που αναμένεται να προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση, καθώς ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης αποδίδουν μέρος της ακρίβειας στην ανεπαρκή λειτουργία του ανταγωνισμού και στη μεγάλη συγκέντρωση συγκεκριμένων αγορών.
Η παρέμβαση Γεωργιάδη μεταφέρει το βάρος σε έναν διαφορετικό παράγοντα: στο μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς και στην αυξημένη έκθεσή της στα διεθνή shocks.
Από το Ιράν στο ράφι – Και από το ράφι στην κάλπη
Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο γεωοικονομικό υπόβαθρο της σύγκρουσης.
Η Ελλάδα δεν αποφασίζει την τιμή του πετρελαίου. Δεν ελέγχει την Ερυθρά Θάλασσα. Δεν μπορεί να σταματήσει έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή ούτε να καθορίσει τις διεθνείς τιμές μεταφοράς.
Μπορεί όμως να αποφασίσει πόσο δημοσιονομικό χώρο θα κρατήσει για να απορροφήσει ένα εξωτερικό σοκ, πού θα κατευθύνει τις ενισχύσεις, πόσο γρήγορα θα μειώνει το χρέος και πόσο ρίσκο είναι διατεθειμένη να αναλάβει με μόνιμες παροχές.
Αυτό είναι και το ισχυρότερο πολιτικό επιχείρημα που επιχειρεί να οικοδομήσει ο Γεωργιάδης υπέρ της οικονομικής στρατηγικής Μητσοτάκη.
«Όποιος σας υπόσχεται […] μείωση φόρων και αύξηση δαπανών, θα πρέπει να σας το εξηγεί πάρα πολύ αναλυτικά», είναι η ουσία της παρέμβασής του.
Και για τον πρωθυπουργό επανέρχεται στο ίδιο σημείο:
«Αυτά που κάνει γίνονται στα αλήθεια. Και ταυτόχρονα δεν μεγαλώνει το έλλειμμα».
Το μοντέλο Μητσοτάκη δεν έχει λύσει το πρόβλημα της ακρίβειας. Ούτε έχει εξαφανίσει το χάσμα ανάμεσα στη μακροοικονομική πρόοδο και στην αίσθηση που έχει ένα μέρος των νοικοκυριών για την οικονομική του κατάσταση.
Έχει όμως ένα πλεονέκτημα που σε ένα περιβάλλον πολέμων, ενεργειακών shocks και νευρικών αγορών αποκτά ιδιαίτερη αξία: μπορεί πλέον να κριθεί πάνω σε πραγματικά δημοσιονομικά αποτελέσματα και όχι μόνο σε προεκλογικές προβολές.
Και αυτό ακριβώς επιχειρεί να μετατρέψει ο Γεωργιάδης σε πολιτικό δίλημμα.
Η μάχη μέχρι το 2027 δεν θα κριθεί μόνο στο ποιος υπόσχεται περισσότερα.
Θα κριθεί στο ποιος μπορεί να αποδείξει ότι οι υποσχέσεις του χρηματοδοτούνται, αντέχουν στους ευρωπαϊκούς κανόνες και δεν αυξάνουν ξανά το risk premium μιας χώρας που πλήρωσε πολύ ακριβά την εποχή κατά την οποία ο λογαριασμός ερχόταν μετά τις εκλογές.
Η μάχη της ΔΕΘ τελείωσε στη Θεσσαλονίκη. Η μάχη των αριθμών μόλις άρχισε.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
