Μια σημαντική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό επιχειρεί να δημιουργήσει νέο δρόμο για οφειλέτες που θέλουν να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε στην κυριακάτικη ανασκόπησή του τον τρόπο λειτουργίας της νέας δυνατότητας χρησιμοποιώντας ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα.
Χρέος: €300.000.
Κύρια κατοικία: €150.000.
Άλλα ακίνητα: €50.000.
Και το κρίσιμο ερώτημα:
μπορεί ο οφειλέτης να διασώσει το σπίτι του χωρίς η ρύθμιση να στηρίζεται στο σύνολο των €300.000;
Με το νέο πλαίσιο μπορεί να ζητήσει ξεχωριστή αντιμετώπιση της κύριας κατοικίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Τι αλλάζει στον εξωδικαστικό
Η νέα δυνατότητα ενεργοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα.
Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει ξεχωριστή ρύθμιση για την κύρια κατοικία, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του.
Ο πρωθυπουργός το περιγράφει ως μηχανισμό που μπορεί να οδηγήσει σε πιο βιώσιμη ρύθμιση.
Το παράδειγμα των €300.000
Ο Μητσοτάκης εξηγεί:
ένας οφειλέτης έχει συνολικό χρέος €300.000.
Η κύρια κατοικία του έχει αξία €150.000.
Διαθέτει επίσης άλλα ακίνητα συνολικής αξίας €50.000.
Με τη νέα δυνατότητα, μπορεί να ζητήσει να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά η κύρια κατοικία και να συναινέσει στη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας.
Από τα €300.000 στα €150.000
Εδώ βρίσκεται το βασικό σημείο της αλλαγής, όπως το παρουσιάζει ο πρωθυπουργός.
«Η ρύθμιση για το σπίτι του δεν θα υπολογιστεί πάνω στο σύνολο των 300.000 ευρώ, αλλά με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, δηλαδή τα 150.000 ευρώ, και φυσικά την εισοδηματική του δυνατότητα.»
Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται αυτομάτως το υπόλοιπο χρέος.
Σημαίνει ότι η ρύθμιση που αφορά την κύρια κατοικία μπορεί να εξεταστεί αυτοτελώς, ενώ η άλλη περιουσία εντάσσεται στη διαδικασία ρευστοποίησης.
Χαμηλότερη δόση και μεγαλύτερη διαγραφή
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Μητσοτάκης, η νέα διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε:
- χαμηλότερη μηνιαία δόση,
- μεγαλύτερη διαγραφή χρέους,
- διάρκεια ρύθμισης έως 35 έτη.
Το τελικό αποτέλεσμα, βέβαια, δεν είναι ίδιο για όλους.
Εξαρτάται από την αξία της κύριας κατοικίας, το ύψος και τη σύνθεση της οφειλής, την υπόλοιπη περιουσία και την εισοδηματική δυνατότητα του οφειλέτη.
Τι θυσιάζει ο οφειλέτης
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της νέας δυνατότητας.
Για να επιδιώξει ξεχωριστή ρύθμιση της κύριας κατοικίας, ο οφειλέτης πρέπει να συναινέσει στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων που εντάσσονται στη διαδικασία.
Άρα δεν πρόκειται για οριζόντια προστασία ολόκληρης της ακίνητης περιουσίας.
Η λογική είναι διαφορετική:
προτεραιότητα στην κύρια κατοικία και αξιοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας για τη διευθέτηση του χρέους.
Μητσοτάκης: «Δεύτερη ευκαιρία»
Ο πρωθυπουργός παρουσιάζει τη μεταβολή ως κοινωνικό εργαλείο για υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
«Δίνουμε μια σταθερή, δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες να ρυθμίσουν βιώσιμα τα χρέη τους, χωρίς τον φόβο να χάσουν το σπίτι τους.»
Και προσθέτει ότι πρόκειται για:
«Μια λύση που συνδυάζει την κοινωνική ευαισθησία με τη ρεαλιστική διευθέτηση των οφειλών.»
Και η διπλή επιστροφή ενοικίου
Η παρέμβαση στον εξωδικαστικό έρχεται την ίδια εβδομάδα που ξεκίνησε και η καταβολή της διπλής επιστροφής ενοικίου σε εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Η εφαρμογή ξεκίνησε την Παρασκευή και, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, γίνεται αναδρομικά από το φορολογικό έτος 2024.
Παράλληλα, οι υπόλοιποι δικαιούχοι επιστροφής ενοικίου έχουν μέχρι την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου τη δυνατότητα να διορθώσουν λάθη ή παραλείψεις στο Ε1, ώστε να λάβουν την προβλεπόμενη επιστροφή ενός μισθώματος.
Το σπίτι στο κέντρο της πολιτικής ατζέντας
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να ανοίξει δύο διαφορετικές γραμμές παρέμβασης στο στεγαστικό.
Για όσους νοικιάζουν:
επιστροφή ενοικίου.
Για όσους έχουν υπέρογκα χρέη και κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους:
νέα δυνατότητα στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Το πραγματικό τεστ θα είναι πλέον η εφαρμογή.
Πόσοι οφειλέτες θα μπορούν πράγματι να αξιοποιήσουν το νέο μοντέλο, πόσες ρυθμίσεις θα εγκριθούν και πόσο θα μειώνεται στην πράξη η μηνιαία επιβάρυνση.
Για έναν δανειολήπτη, όμως, που βρίσκεται ανάμεσα σε ένα μεγάλο χρέος και στον φόβο απώλειας του σπιτιού του, η αλλαγή δημιουργεί μια νέα επιλογή:
να ξεχωρίσει την κύρια κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία και να επιχειρήσει να σώσει το σπίτι μέσα από μακροχρόνια ρύθμιση.
