«Δεν τους πρόσφερα ΤΙΠΟΤΑ».
Με αυτή τη φράση ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να κλείσει τη συζήτηση για το εάν η Ουάσιγκτον έχει ήδη βάλει στο τραπέζι οικονομικά ανταλλάγματα προς το Ιράν.
Δεν έκλεισε όμως τη διαπραγμάτευση.
Το αντίθετο.
Η αμερικανική και η ιρανική πλευρά εξακολουθούν να επικοινωνούν έμμεσα μέσω περιφερειακών μεσολαβητών, με τις τελευταίες επαφές να επικεντρώνονται στην επανεκκίνηση των πυρηνικών συνομιλιών, στο καθεστώς των κυρώσεων, στα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια και στην ασφάλεια του Ορμούζ.
Και πίσω από τις δημόσιες διαψεύσεις αρχίζει να διακρίνεται το πραγματικό πρόβλημα:
όχι μόνο τι μπορεί να περιλαμβάνει μια συμφωνία, αλλά ποιος θα κάνει την πρώτη κίνηση.
Τραμπ: «Δεν πρόσφερα τίποτα»
Η νέα αντιπαράθεση άρχισε μετά από δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η αμερικανική πλευρά θα μπορούσε, στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας, να εξετάσει οικονομικά ανταλλάγματα εφόσον το Ιράν προχωρούσε σε συγκεκριμένες και επαληθεύσιμες κινήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο Τραμπ αντέδρασε κατηγορηματικά μέσω Truth Social:
«This is untrue. I offered them NOTHING.»
Η δημόσια γραμμή του Λευκού Οίκου παραμένει επομένως σκληρή.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κυρώσεις και τα παγωμένα κεφάλαια έχουν εξαφανιστεί από το ευρύτερο διπλωματικό παζάρι.
Οι ίδιες οι ιρανικές προτάσεις περιλαμβάνουν αιτήματα για χαλάρωση πετρελαϊκών κυρώσεων και πρόσβαση σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητά ουσιαστικές κινήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα πριν προχωρήσει σε τέτοιου είδους παραχωρήσεις.
Το πραγματικό παζάρι: Πυρηνικά έναντι οικονομίας
Εδώ βρίσκεται το κέντρο της διαπραγμάτευσης.
Για την Τεχεράνη, δύο από τα ισχυρότερα οικονομικά ανταλλάγματα είναι:
η χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων,
και η πρόσβαση σε ιρανικά κεφάλαια που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Για την Ουάσιγκτον, το αντίστοιχο στρατηγικό αντάλλαγμα είναι ένα πυρηνικό πλαίσιο που θα μπορεί να επαληθευτεί.
Η επιστροφή επιθεωρητών της IAEA στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις αποτελεί ένα από τα ζητήματα που συζητούνται ως πιθανό βήμα αποκλιμάκωσης.
Και κάπου εδώ αρχίζει το μεγάλο πρόβλημα.
Ποιος κινείται πρώτος;
Το Ιράν θέλει απτά οικονομικά οφέλη.
Οι ΗΠΑ θέλουν απτές πυρηνικές παραχωρήσεις.
Η Τεχεράνη δεν θέλει να περιορίσει πρώτα το πυρηνικό της πρόγραμμα και στη συνέχεια να περιμένει εάν η Ουάσιγκτον θα τηρήσει τις υποσχέσεις της.
Η κυβέρνηση Τραμπ, από την άλλη, δεν θέλει να προσφέρει πρώτα οικονομική ανακούφιση και στη συνέχεια να περιμένει εάν το Ιράν θα συμμορφωθεί.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτς παρουσίασε ακριβώς αυτή τη διαφωνία, λέγοντας ότι η ιρανική πλευρά ζητά οικονομική ανακούφιση και πρόσβαση σε δισεκατομμύρια παγωμένων κεφαλαίων πριν υπάρξει η πυρηνική πρόοδος που ζητά η Ουάσιγκτον.
Άρα το πρόβλημα έχει όνομα:
sequencing.
Και στη μέση βρίσκεται το Ορμούζ
Οι πυρηνικές συνομιλίες δεν διεξάγονται πλέον σε ένα απομονωμένο διπλωματικό περιβάλλον.
Συνδέονται άμεσα με τον πόλεμο και τα Στενά του Ορμούζ.
Η τελευταία ιρανική πρόταση προέβλεπε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να κινηθεί για άνοιγμα του Ορμούζ και επανεκκίνηση των πυρηνικών συνομιλιών μέσα σε επτά ημέρες, εφόσον οι ΗΠΑ αποδέχονταν συγκεκριμένους όρους.
Ανάμεσά τους:
άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού,
χαλάρωση πετρελαϊκών κυρώσεων,
και ευρύτερη συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση ως μη αποδεκτή.
Αλλά δεν έκλεισε την πόρτα στις συνομιλίες.
«Περιμένω περισσότερες συνομιλίες με το Ιράν. Θέλουν συμφωνία, αλλά δεν είναι η συμφωνία που θέλω εγώ», δήλωσε σε συνέντευξή του στο Axios, σύμφωνα με το CNN.
Κατάρ στη μέση – Και οι συνομιλίες συνεχίζονται
Η διπλωματική γραμμή παραμένει ενεργή.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε νέα συνάντηση στη Νέα Υόρκη με Καταριανούς μεσολαβητές, οι οποίοι στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς την Ουάσιγκτον για συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο πίσω από τον θόρυβο των δημοσιευμάτων.
Η δημόσια ρητορική είναι σκληρή.
Το κανάλι όμως παραμένει ανοικτό.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι έχει πλέον μεγαλύτερη πίεση πάνω στην Τεχεράνη
Υπάρχει ένας επιπλέον λόγος που εξηγεί γιατί η κυβέρνηση Τραμπ δεν θέλει να επιστρέψει απλώς στους προηγούμενους όρους.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι σήμερα διαθέτει μεγαλύτερη διαπραγματευτική μόχλευση.
Οι κυρώσεις πιέζουν την ιρανική οικονομία.
Η στρατιωτική αντιπαράθεση έχει αλλάξει την περιφερειακή ισορροπία.
Και η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να προσφέρει στην Τεχεράνη όσα θα μπορούσε να είχε προσφέρει σε προηγούμενη φάση της κρίσης.
Αυτό ακριβώς βρίσκεται πίσω από την επαναλαμβανόμενη θέση του Τραμπ ότι το Ιράν έχει «υπερεκτιμήσει το χέρι του».
Η Τεχεράνη: Δεν θέλουμε πυρηνικά όπλα
Η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να απορρίπτει την κατηγορία ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να συζητήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα και επανέλαβε ότι το Ιράν δεν προτίθεται να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Η διαφορά όμως μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δεν αφορά μόνο τη διακηρυγμένη πρόθεση.
Αφορά τις δυνατότητες.
Το επίπεδο εμπλουτισμού.
Τα αποθέματα ουρανίου.
Τις εγκαταστάσεις.
Την πρόσβαση των επιθεωρητών.
Και κυρίως το είδος του μηχανισμού επαλήθευσης που θα μπορούσε να αποδεχθεί και η αμερικανική πλευρά.
Από το «τίποτα» μπορεί να προκύψει συμφωνία;
Η φράση του Τραμπ έχει επομένως δύο διαφορετικές αναγνώσεις.
Η πρώτη είναι κυριολεκτική:
ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι δεν έχει προσφέρει στο Ιράν την άρση κυρώσεων ή την αποδέσμευση χρημάτων που περιγράφουν τα δημοσιεύματα.
Η δεύτερη αφορά τη διαπραγματευτική τακτική.
Το γεγονός ότι κάτι δεν έχει προσφερθεί σήμερα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός μεταγενέστερου πακέτου εφόσον προηγηθούν οι πυρηνικές κινήσεις που απαιτεί η Ουάσιγκτον.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο οι δημόσιες δηλώσεις και οι διπλωματικές διεργασίες μπορούν να συνυπάρχουν χωρίς να είναι απαραίτητα αντιφατικές.
Δεν διαφωνούν ακόμη για το τίμημα – Διαφωνούν για τη σειρά
Το ενδιαφέρον στοιχείο στη νέα φάση δεν είναι απλώς εάν η Αμερική θα άρει κυρώσεις.
Ούτε εάν το Ιράν θα δεχθεί νέους πυρηνικούς περιορισμούς.
Το πραγματικό αδιέξοδο είναι η σειρά.
Η Ουάσιγκτον ουσιαστικά λέει:
πρώτα αποδείξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα — μετά οικονομική ανακούφιση.
Η Τεχεράνη θέλει το αντίστροφο ή, τουλάχιστον, μια αυστηρά συγχρονισμένη διαδικασία.
Και οι δύο πλευρές έχουν λόγους να φοβούνται ότι εάν κινηθούν πρώτες θα χάσουν το σημαντικότερο διαπραγματευτικό τους χαρτί.
Για το Ιράν είναι το πυρηνικό πρόγραμμα και η περιφερειακή πίεση.
Για τις ΗΠΑ είναι οι κυρώσεις, τα παγωμένα κεφάλαια και η οικονομική απομόνωση.
Το επόμενο deal θα κριθεί σε τέσσερις λέξεις
Sanctions.
Frozen funds.
Inspections.
Hormuz.
Εάν οι μεσολαβητές καταφέρουν να δημιουργήσουν ένα χρονοδιάγραμμα που συνδέει συγκεκριμένες ιρανικές πυρηνικές κινήσεις με συγκεκριμένα αμερικανικά οικονομικά βήματα, υπάρχει τουλάχιστον ένα πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορούν να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.
Εάν όχι, οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να μιλούν για «συμφωνία» εννοώντας δύο πολύ διαφορετικά πράγματα.
Και γι’ αυτό η πιο σημαντική πληροφορία πίσω από το «I offered them NOTHING» του Τραμπ δεν είναι το «τίποτα».
Είναι ότι, παρά τη δημόσια διάψευση, οι συνομιλίες δεν έχουν σταματήσει.
Πηγή: pagenews.gr