Η Μαύρη Θάλασσα γίνεται νέο ενεργειακό στοίχημα της Ευρώπης–Το Neptun Deep φέρνει 8 δισ.κ.μ. αερίου τον χρόνο

Η Ευρώπη αναζητεί μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια όσο απομακρύνεται από το ρωσικό φυσικό αέριο, και η Μαύρη Θάλασσα αναδεικνύεται σε κρίσιμο νέο πεδίο. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ρουμανικό Neptun Deep, επένδυση περίπου €4 δισ. με εκτιμώμενα ανακτήσιμα αποθέματα 100 δισ. κυβικών μέτρων και στόχο παραγωγής περίπου 8 δισ. κ.μ. τον χρόνο από το 2027. Το sponsored content του POLITICO προβάλλει τη Μαύρη Θάλασσα ως μεγάλη ευκαιρία για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια· τα βασικά μεγέθη του project επιβεβαιώνονται από την OMV Petrom και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ενεργειακή γεωγραφία της Ευρώπης αλλάζει ξανά.

Μετά την απόφαση της ΕΕ να μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το απλό ερώτημα «ποιος μπορεί να αντικαταστήσει τη Ρωσία» σε κάτι βαθύτερο:

ποιοι νέοι ενεργειακοί διάδρομοι μπορούν να κάνουν την Ευρώπη πιο ανθεκτική σε μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση;

Η Μαύρη Θάλασσα βρίσκεται πλέον πολύ ψηλά σε αυτή τη λίστα.

Neptun Deep: first gas στο α’ εξάμηνο του 2027

Το μεγαλύτερο project είναι το Neptun Deep, στον ρουμανικό τομέα της Μαύρης Θάλασσας.

Η OMV Petrom και η Romgaz επιβεβαίωσαν στις 28 Σεπτεμβρίου ότι η πρώτη παραγωγή φυσικού αερίου αναμένεται να εισέλθει στο εθνικό δίκτυο της Ρουμανίας στο πρώτο εξάμηνο του 2027.

Το production plateau προβλέπεται έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2027.

Και εκεί βρίσκεται το πραγματικά σημαντικό μέγεθος:

περίπου 8 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.

Για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αυτή δεν είναι μικρή ποσότητα.

100 δισ. κυβικά μέτρα ανακτήσιμων πόρων

Το Neptun Deep διαθέτει εκτιμώμενους ανακτήσιμους πόρους περίπου 100 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.

Η συνολική επένδυση ανάπτυξης ανέρχεται περίπου στα €4 δισ., μοιρασμένη μεταξύ OMV Petrom και Romgaz.

Η κλίμακα εξηγεί γιατί το project θεωρείται από τους φορείς ανάπτυξής του στρατηγικό όχι μόνο για τη Ρουμανία αλλά και για ολόκληρη την περιοχή.

Η Ρουμανία μπορεί να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός αερίου στην ΕΕ

Η OMV Petrom υποστηρίζει ότι, με την πλήρη παραγωγή του Neptun Deep, η Ρουμανία μπορεί να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αν επιβεβαιωθεί αυτή η εξέλιξη, αλλάζει σημαντικά την ενεργειακή ισορροπία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η Ρουμανία παύει να αντιμετωπίζεται μόνο ως αγορά ή transit state.

Μετατρέπεται σε:

παραγωγό,

δυνητικό εξαγωγέα,

και περιφερειακό κόμβο ασφάλειας εφοδιασμού.

Η πλατφόρμα έχει ήδη εγκατασταθεί

Το project έχει πλέον περάσει από τη θεωρία στην υλοποίηση.

Η Neptun Alpha, η offshore πλατφόρμα παραγωγής, εγκαταστάθηκε τον Ιούλιο.

Ζυγίζει πάνω από 16.500 τόνους και ξεπερνά σε συνολικό ύψος τα 225 μέτρα.

Παράλληλα, η υποθαλάσσια γραμμή που θα μεταφέρει το αέριο στην ξηρά έχει μήκος περίπου 160 χιλιόμετρα.

Η OMV Petrom αναφέρει ότι το offshore pipeline έχει πλέον εγκατασταθεί, ενώ οι εργασίες στη στεριά και στον σταθμό μέτρησης της Tuzla βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.

Το project φτάνει τώρα στο τελευταίο operational stage

Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση, επτά από τις δέκα παραγωγικές γεωτρήσεις είχαν ήδη ολοκληρωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Οι επόμενες φάσεις περιλαμβάνουν:

ολοκλήρωση των υπόλοιπων γεωτρήσεων,

σύνδεση των subsea installations,

testing,

commissioning,

και σταδιακή αύξηση παραγωγής μετά το first gas. 

Άρα η βασική μεταβλητή πλέον δεν είναι αν θα κατασκευαστεί το project.

Είναι αν θα παραδοθεί εγκαίρως και αν η παραγωγή θα φθάσει χωρίς σοβαρές καθυστερήσεις στον προβλεπόμενο ρυθμό.

Η πραγματική αξία για την Ευρώπη: Trans-Balkan Pipeline

Εδώ μπαίνει η δεύτερη μεγάλη διάσταση.

Το νέο αέριο της Μαύρης Θάλασσας αποκτά πολύ μεγαλύτερη αξία αν μπορεί να κινηθεί αποτελεσματικά προς άλλες ευρωπαϊκές αγορές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι η πλήρης south-to-north λειτουργία του Trans-Balkan Pipeline, σε συνδυασμό με νέες πηγές όπως το Neptun Deep, μπορεί να αυξήσει:

το διασυνοριακό εμπόριο,

τον ανταγωνισμό,

τη ρευστότητα της αγοράς,

και τη διαφοροποίηση εφοδιασμού στην περιοχή. 

Και το σημαντικότερο:

η Κομισιόν θεωρεί ότι μεγάλο μέρος αυτής της δυνατότητας μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς ακριβές νέες υποδομές, αρκεί να αρθούν ρυθμιστικά και εμπορικά εμπόδια.

Από τη Ρουμανία προς Μολδαβία, Ουκρανία και Βαλκάνια

Αυτό είναι που μετατρέπει το Neptun Deep από εθνικό project σε περιφερειακό story.

Το ρουμανικό αέριο μπορεί δυνητικά να συνδεθεί με υφιστάμενους αγωγούς και interconnectors προς:

Βουλγαρία,

Μολδαβία,

Ουκρανία,

Ουγγαρία,

και ευρύτερα τα Βαλκάνια.

Η Κομισιόν έχει μάλιστα εντάξει την περιοχή στο πλαίσιο CESEC, με στόχο καλύτερη διασύνδεση των αγορών Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η ΕΕ επενδύει και στις αποθήκες

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα παραγωγής.

Είναι και θέμα storage.

Μόλις στις 29 Σεπτεμβρίου, η ΕΕ ανακοίνωσε στήριξη για τρία μεγάλα projects αποθήκευσης φυσικού αερίου σε Ρουμανία και Βουλγαρία μέσω του Connecting Europe Facility. 

Πρόκειται για:

Bilciurești,

Depomureș,

και Chiren.

Η λογική είναι προφανής:

περισσότερη εγχώρια ή περιφερειακή παραγωγή έχει πραγματική στρατηγική αξία μόνο αν το σύστημα μπορεί να:

τη μεταφέρει,

τη διανείμει,

και να την αποθηκεύσει όταν χρειάζεται.

Μαύρη Θάλασσα: όχι μόνο Ρουμανία

Η OMV Petrom βλέπει τη Μαύρη Θάλασσα ως ευρύτερη παραγωγική περιοχή.

Η εταιρεία σχεδιάζει άλλες δύο έως τρεις νέες exploration wells έως το 2030 σε Ρουμανία και Βουλγαρία. Στη Βουλγαρία, έχει ήδη προχωρήσει σε exploration στον Han Asparuh και έχει επεκτείνει την παρουσία της και στον Han Tervel. 

Τα πρώτα αποτελέσματα δεν έχουν αποδώσει μεγάλα εμπορικά ευρήματα σε όλες τις γεωτρήσεις, αλλά η εξερεύνηση συνεχίζεται.

Αυτό είναι σημαντικό:

η Μαύρη Θάλασσα δεν αντιμετωπίζεται ως one-project basin.

Αντιμετωπίζεται ως μακροχρόνιο energy frontier.

Το αέριο παραμένει μεταβατικό καύσιμο – αλλά στρατηγικό

Η ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ έχει δύο στόχους που δεν είναι πάντα εύκολο να συνδυαστούν:

απανθρακοποίηση,

και ασφάλεια εφοδιασμού.

Η Κομισιόν εξακολουθεί να θέλει μείωση της συνολικής κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων και επιτάχυνση των ΑΠΕ.

Ταυτόχρονα, όμως, περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στην ΕΕ εξακολουθεί να προέρχεται από φυσικό αέριο.

Αυτό σημαίνει ότι στην περίοδο μετάβασης η προέλευση του αερίου έχει γεωπολιτική σημασία.

Το μεγάλο πλεονέκτημα: ευρωπαϊκή παραγωγή

Το Neptun Deep δεν αντικαθιστά από μόνο του όλες τις ευρωπαϊκές εισαγωγές.

Ούτε εξαλείφει την ανάγκη για LNG.

Αλλά έχει ένα χαρακτηριστικό που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αξία:

είναι παραγωγή μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτό σημαίνει μικρότερη έκθεση σε:

μακρινούς θαλάσσιους διαδρόμους,

Hormuz,

Suez,

και αποφάσεις εξαγωγικών κυβερνήσεων εκτός ΕΕ.

Δεν εξαλείφει τον κίνδυνο.

Αλλά μειώνει ένα μέρος του geopolitical dependency.

Και εδώ μπαίνει η Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία.

Η Αθήνα έχει επενδύσει στον ρόλο της ως νότιου ενεργειακού διαδρόμου μέσω:

LNG,

TAP,

IGB,

Vertical Corridor,

και δικτύων προς Βουλγαρία και βορειότερα.

Η ανάπτυξη νέας παραγωγής στη Μαύρη Θάλασσα δεν ακυρώνει αυτό το μοντέλο.

Το κάνει πιο σύνθετο.

Η Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να εξελιχθεί από περιοχή με μία βασική κατεύθυνση εισαγωγών σε πολυκατευθυντικό energy hub, όπου LNG από τον νότο και αέριο της Μαύρης Θάλασσας θα κινούνται προς διαφορετικές αγορές ανάλογα με τις τιμές και τις ανάγκες.

Το νέο energy map της Νοτιοανατολικής Ευρώπης

Αυτό είναι το πραγματικό γεωενεργειακό story.

Η Ευρώπη δεν θέλει να αντικαταστήσει μία εξάρτηση με μία άλλη.

Θέλει:

περισσότερες πηγές,

περισσότερες διαδρομές,

περισσότερα interconnectors,

περισσότερες αποθήκες,

και μεγαλύτερη δυνατότητα reverse flows.

Σε αυτό το νέο μοντέλο, η Μαύρη Θάλασσα μπορεί να γίνει ένας από τους βασικούς πυλώνες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Και το Neptun Deep, με first gas σε λίγους μήνες από σήμερα και στόχο 8 bcm ετησίως, είναι το πρώτο μεγάλο τεστ για το αν αυτή η προοπτική μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική ευρωπαϊκή ενεργειακή ισχύ. 

Πηγή: pagenews.gr