Η Ευρώπη κλείνει την πόρτα στο ρωσικό LNG — Η ακριβή παράκαμψη της Μόσχας προς την Ασία

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, το Γιαμάλ χάνει τη σημαντικότερη αγορά του. Μεγαλύτερα ταξίδια, περιορισμένος στόλος και δύσκολες συμβατικές προσαρμογές δοκιμάζουν το αρκτικό ενεργειακό σχέδιο της Ρωσίας.

Η Ρωσία ετοιμάζεται να χάσει έναν πελάτη που της προσφέρει κάτι περισσότερο από έσοδα: μια μεγάλη αγορά κοντά στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου της Αρκτικής.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκάζει τη Μόσχα να ανασχεδιάσει τις εξαγωγές του Γιαμάλ. Η ανακατεύθυνση προς την Ασία απαιτεί περισσότερα πλοία, μεγαλύτερους χρόνους μεταφοράς και νέες εμπορικές διευθετήσεις.

Το μέγεθος της αλλαγής αποτυπώνεται στα στοιχεία της Urgewald, βάσει δεδομένων της Kpler: στο δεκάμηνο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2026, η Ευρώπη απορρόφησε το 81% των καταγεγραμμένων παραδόσεων του Γιαμάλ, συνολικά 12,89 εκατ. τόνους.

Η απώλεια αυτής της αγοράς δημιουργεί ένα πρόβλημα που δεν λύνεται απλώς με την εύρεση νέων αγοραστών.

Λογαριασμός 8,7 δισ. ευρώ πριν από την απαγόρευση

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι ευρωπαϊκές αγορές LNG από το Γιαμάλ εκτιμώνται σε 8,7 δισ. ευρώ κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2026.

Το ποσό υπερβαίνει κατά περίπου 21% την εκτιμώμενη δαπάνη ολόκληρου του 2025, η οποία ανερχόταν σε 7,2 δισ. ευρώ. Οι ποσότητες αυξήθηκαν κατά 6,3% σε ετήσια βάση, ενώ στα ευρωπαϊκά λιμάνια παραδόθηκαν 177 φορτία.

Οι αριθμοί δείχνουν πόσο σημαντική παραμένει η ευρωπαϊκή αγορά λίγο πριν κλείσει. Παρά τη σταδιακή ενεργειακή αποσύνδεση, το Γιαμάλ εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στους ευρωπαϊκούς προορισμούς.

Το πλεονέκτημα της Ευρώπης ήταν και γεωγραφικό

Τα εξειδικευμένα πλοία που παραλαμβάνουν LNG από την Αρκτική μπορούν να εκφορτώνουν στην Ευρώπη και να επιστρέφουν σχετικά γρήγορα για το επόμενο φορτίο.

Ένα ταξίδι προς την Ινδία ή την Κίνα δεσμεύει το πλοίο για περισσότερο χρόνο. Αυτό περιορίζει τον αριθμό των μεταφορών που μπορεί να πραγματοποιήσει ο ίδιος στόλος μέσα στο έτος.

Ο επικεφαλής της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ, το περιέγραψε στην ενημέρωση των αναλυτών για τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου:

«Η ΕΕ ήταν φυσικός προορισμός για τα δεξαμενόπλοια LNG, ακριβώς λόγω της βελτιστοποίησης του κόστους μεταφοράς».

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι η απώλεια πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά θα επηρεάσει τη δυνατότητα εξαγωγής του συνόλου των ποσοτήτων του έργου.

Ο πάγος και οι μεγάλες αποστάσεις περιορίζουν τις επιλογές

Η ανατολική διαδρομή μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού προσφέρει πρόσβαση στην Ασία, αλλά η χειμερινή ναυσιπλοΐα δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες.

Το Γιαμάλ εξαρτάται από δεξαμενόπλοια ειδικής κλάσης πάγου. Η διαθεσιμότητα τέτοιων πλοίων και η δυνατότητα συντήρησης ή επισκευής τους αποτελούν κρίσιμους περιορισμούς.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του POLITICO, μια εναλλακτική είναι η μεταφορά του LNG δυτικά και η μεταφόρτωσή του κοντά στο Μούρμανσκ, από εξειδικευμένα πλοία σε συμβατικά δεξαμενόπλοια που θα συνεχίζουν προς την Ασία.

Ο Μάλτε Χούμπερτ, του Arctic Institute, εκτιμά ότι η Ρωσία έχει αποκτήσει περίπου 20–25 μεταχειρισμένα συμβατικά πλοία για αυτόν τον σκοπό τα τελευταία ένα έως δύο χρόνια.

Η παράκαμψη της Αφρικής, όμως, μπορεί να απαιτεί 35–40 ημέρες για μία μόνο διαδρομή. Το επιπλέον κόστος αφορά καύσιμα, χρόνο ναύλωσης και μεγαλύτερη δέσμευση του διαθέσιμου στόλου.

Τα συμβόλαια δεν αλλάζουν προορισμό αυτόματα

Πέρα από τη ναυτιλία, υπάρχει το ζήτημα των μακροχρόνιων συμβάσεων και των ευρωπαϊκών περιορισμών στις συναλλαγές.

Η απαγόρευση εισαγωγής στην ΕΕ δεν σημαίνει ότι κάθε ευρωπαϊκή εταιρεία μπορεί αυτομάτως να αγοράζει ρωσικό LNG και να το μεταπωλεί αλλού. Οι δυνατότητες εξαρτώνται από το εφαρμοζόμενο καθεστώς κυρώσεων και τις συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Η S&P Global αναφέρει ότι ορισμένες εταιρείες με μακροχρόνια συμβόλαια μπορούν, υπό εξαίρεση που προβλέφθηκε τον Ιούλιο, να συνεχίσουν την ανακατεύθυνση φορτίων εκτός ΕΕ τουλάχιστον έως τα τέλη Ιουλίου 2027.

Η TotalEnergies έχει ήδη επισημάνει ότι οι ποσότητες που θα μπορεί να παραλαμβάνει εξαρτώνται από τους επιτρεπόμενους προορισμούς και τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα.

Η Ασία δεν αποτελεί απεριόριστη διέξοδο

Η Κίνα και άλλες ασιατικές αγορές μπορούν να απορροφήσουν μεγαλύτερες ποσότητες. Η τελική ροή, όμως, θα κριθεί από τη ζήτηση, τις τιμές και την προθυμία των αγοραστών να αναλάβουν εμπορικούς και κυρωτικούς κινδύνους.

Η ευρωπαϊκή απαγόρευση δεν συνεπάγεται ότι όλες οι ποσότητες του Γιαμάλ θα εξαφανιστούν από τη διεθνή αγορά. Σημαίνει ότι η διάθεσή τους γίνεται δυσκολότερη και ακριβότερη.

Παράλληλα, η Ευρώπη θα πρέπει να αντικαταστήσει τα φορτία που μέχρι σήμερα παραλαμβάνει, διεκδικώντας περισσότερη προσφορά από άλλους παραγωγούς.

Ο Χούμπερτ προειδοποιεί πάντως να μην υποτιμάται η δυνατότητα προσαρμογής της εταιρείας που βρίσκεται πίσω από το έργο:

«Δεν θα στοιχημάτιζα ποτέ εναντίον της Novatek».

Το αποτέλεσμα του αποκλεισμού θα κριθεί στον συνδυασμό αυτών των παραγόντων: πόσο LNG θα καταφέρει να ανακατευθύνει η Ρωσία, με ποιο κόστος και πόσο γρήγορα θα προσαρμοστούν οι ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές.

Πηγή: pagenews.gr