Ενέργεια +25,4%: Το νέο «μέτωπο» για την κυβέρνηση – Ο φόβος τώρα περνά από την αντλία στο ράφι

Το ενεργειακό σοκ χτυπά πλέον ευθέως τον ελληνικό πληθωρισμό: οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν 25,4% μέσα σε έναν χρόνο και 5% μόνο τον Σεπτέμβριο, οδηγώντας τον πληθωρισμό στο 5,1%. Το επόμενο δύσκολο μέτωπο είναι η μετακύλιση του κόστους σε τρόφιμα και παραγωγή, με την κυβέρνηση να ποντάρει στη στήριξη των καυσίμων και να μεταφέρει ταυτόχρονα τη συζήτηση για ισχυρότερη παρέμβαση στις Βρυξέλλες.

Η ενεργειακή κρίση έχει πλέον περάσει από τις διεθνείς αγορές στον ελληνικό πληθωρισμό και οι αριθμοί του Σεπτεμβρίου δείχνουν το μέγεθος της πίεσης.

Οι τιμές της ενέργειας στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά:

25,4% μέσα σε έναν χρόνο.

Και μόνο μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου η αύξηση έφτασε το 5%.

Το αποτέλεσμα ήταν ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα να εκτιναχθεί τον Σεπτέμβριο στο 5,1%, από 3,7% τον Αύγουστο.

Πρόκειται για επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 2023, όταν η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθούσε να απορροφά τις ισχυρές επιπτώσεις της πρώτης ενεργειακής κρίσης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ελλάδα 5,1% – Ευρωζώνη 3,8%

Η σύγκριση με την Ευρωζώνη αποτυπώνει ακόμη πιο καθαρά την πίεση.

Τον Σεπτέμβριο:

Ελλάδα: 5,1% πληθωρισμός

Ευρωζώνη: 3,8%

Η απόσταση φτάνει πλέον τις 1,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Αλλά υπάρχει ακόμη μία σημαντική διαφορά.

Στην Ευρωζώνη οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 18,8% σε ετήσια βάση.

Στην Ελλάδα η αντίστοιχη αύξηση έφτασε το:

25,4%.

Δηλαδή η ενεργειακή πίεση που δέχεται η ελληνική οικονομία είναι αισθητά ισχυρότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Το πετρέλαιο παρέσυρε ρεύμα και φυσικό αέριο

Στην καρδιά της νέας πληθωριστικής έξαρσης βρίσκεται η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

Το ενεργειακό σοκ όμως δεν σταματά στην αντλία.

Οι αυξήσεις στο πετρέλαιο έχουν επηρεάσει συνολικά το ενεργειακό κόστος, με πιέσεις σε:

• βενζίνη,
• ντίζελ,
• ηλεκτρικό ρεύμα,
• φυσικό αέριο.

Έτσι, το πρόβλημα αποκτά πολύ μεγαλύτερη οικονομική διάσταση.

Δεν αφορά πλέον μόνο το πόσο πληρώνει ένας οδηγός για να γεμίσει το αυτοκίνητό του.

Αφορά το κόστος με το οποίο κινείται ολόκληρη η οικονομία.

Και μέσα σε έναν μήνα +1,8% στον συνολικό δείκτη

Υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό.

Μόνο τον Σεπτέμβριο σε σχέση με τον Αύγουστο, ο συνολικός δείκτης τιμών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 1,8%.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία μεταβολή μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν μέσα σε έναν μήνα κατά 5%, έναντι 3,9% στην Ευρωζώνη.

Η εξέλιξη δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί ένα εξωτερικό ενεργειακό σοκ να περάσει στην ελληνική οικονομία.

Η μεγάλη κυβερνητική αγωνία: από το ντίζελ στα τρόφιμα

Το επόμενο μέτωπο είναι πλέον το ράφι.

Η κυβέρνηση έχει εξηγήσει ότι δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ντίζελ, ακριβώς επειδή αποτελεί βασικό κόστος για μεταφορές, εφοδιαστική αλυσίδα, αγροτική παραγωγή και βιομηχανία.

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει περιγράψει δημόσια τον κίνδυνο: η αύξηση του κόστους των καυσίμων μπορεί να περάσει στις τιμές των τροφίμων.

Παράλληλα έχει επισημάνει και έναν δεύτερο κίνδυνο: επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος ως πρόσχημα για ανατιμήσεις μεγαλύτερες από εκείνες που δικαιολογούνται πραγματικά.

Τα τρόφιμα ακόμη κρατούν – Αλλά για πόσο;

Προς το παρόν υπάρχει ένα παράδοξο.

Ενώ ο συνολικός πληθωρισμός έφτασε στο 5,1%, στα τρόφιμα καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο ετήσια μεταβολή:

-0,2%.

Η εικόνα αυτή συνδέεται μεταξύ άλλων με τις μειώσεις τιμών σε 1.787 κωδικούς στο πλαίσιο της συμφωνίας με την αγορά, αλλά και με την καλύτερη εικόνα σε ορισμένες κατηγορίες νωπών προϊόντων.

Αυτό όμως είναι το σημείο όπου συγκεντρώνεται πλέον η μεγαλύτερη αβεβαιότητα.

Γιατί το αυξημένο ενεργειακό κόστος δεν περνά στην τιμή ενός προϊόντος την ίδια ημέρα.

Πρώτα αυξάνει το κόστος:

παραγωγής → μεταποίησης → αποθήκευσης → μεταφοράς → διανομής.

Και στη συνέχεια μπορεί να φτάσει στο ράφι.

Ανατιμήσεις έως 15% έχουν ήδη κοινοποιηθεί

Η ανησυχία δεν είναι μόνο θεωρητική.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει η «Καθημερινή», στις αρμόδιες υπηρεσίες έχουν ήδη κοινοποιηθεί νέοι τιμοκατάλογοι από μεγάλες επιχειρήσεις για επώνυμα προϊόντα βασικών κατηγοριών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις οι προτεινόμενες ανατιμήσεις φτάνουν έως και το 15%.

Μεταξύ των κατηγοριών που βρίσκονται υπό πίεση είναι:

τυριά, γαλακτοκομικά και αρτοσκευάσματα.

Οι αλλαγές αναμένεται να εμφανιστούν μετά τον Οκτώβριο, εφόσον τελικά εφαρμοστούν.

Γιατί η Ελλάδα είναι πιο ευάλωτη

Το πρόβλημα για την Ελλάδα είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας παραμένει έντονα εξαρτημένο από την ενέργεια.

Μεταφορές, τουρισμός, βιομηχανία, αγροτική παραγωγή και εφοδιαστική αλυσίδα επηρεάζονται άμεσα από τις τιμές των καυσίμων.

Παράλληλα, μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος έχει υψηλές ενεργειακές ανάγκες, ενώ ο ελληνικός στόλος αυτοκινήτων παραμένει από τους γηραιότερους στην Ευρώπη.

Γι’ αυτό ένα διεθνές πετρελαϊκό σοκ μπορεί να αποκτήσει γρηγορότερα κοινωνική και πολιτική διάσταση στην Ελλάδα.

Η κυβέρνηση παίζει σε δύο ταμπλό

Η κυβερνητική στρατηγική αναπτύσσεται αυτή τη στιγμή σε δύο επίπεδα.

Πρώτο: άμεση στήριξη

Οι παρεμβάσεις στα καύσιμα επιχειρούν να περιορίσουν το άμεσο κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο ντίζελ, επειδή επηρεάζει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Δεύτερο: ευρωπαϊκή παρέμβαση

Η Αθήνα επιδιώκει παράλληλα ευρωπαϊκές λύσεις για την ενεργειακή κρίση, καθώς μια παρατεταμένη διεθνής άνοδος των τιμών δύσκολα μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με εθνικούς δημοσιονομικούς πόρους.

Το πρόβλημα είναι ότι όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση τόσο αυξάνεται το κόστος οποιασδήποτε κρατικής παρέμβασης.

Το δημοσιονομικό δίλημμα

Εδώ βρίσκεται και το δυσκολότερο πολιτικό πρόβλημα.

Η κυβέρνηση καλείται να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να ανοίξει ένα ανεξέλεγκτο δημοσιονομικό μέτωπο.

Οι οριζόντιες επιδοτήσεις μπορούν να έχουν πολύ μεγάλο κόστος.

Οι απολύτως στοχευμένες παρεμβάσεις, από την άλλη, αφήνουν εκτός μέρος των πολιτών και των επιχειρήσεων που επίσης υφίστανται την ενεργειακή πίεση.

Επομένως η επιλογή δεν είναι απλώς:

«στήριξη ή όχι».

Είναι:

πόση στήριξη, σε ποιους, για πόσο και με ποιο δημοσιονομικό κόστος.

Το 25,4% είναι το πραγματικό καμπανάκι

Ο πληθωρισμός 5,1% είναι ο αριθμός που θα μείνει στους τίτλους.

Το 25,4% της ενέργειας, όμως, είναι εκείνο που δείχνει τι μπορεί να ακολουθήσει.

Εάν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν στα σημερινά υψηλά επίπεδα, η πίεση μπορεί να μετακινηθεί σταδιακά από:

την αντλία → στη μεταφορά → στην παραγωγή → στο ράφι.

Και τότε το ενεργειακό ζήτημα θα πάψει να είναι απλώς ένα πρόβλημα καυσίμων.

Θα μετατραπεί ξανά σε κεντρικό ζήτημα κόστους ζωής, ανταγωνιστικότητας και οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες.

Πηγή: pagenews.gr