Policy Briefs

Προϋπολογισμός ΕΕ: 17 χώρες σηκώνουν «τείχος» στους 6 του Βορρά – Η Ελλάδα στη μάχη για ΚΑΠ και Συνοχή

Προϋπολογισμός ΕΕ: 17 χώρες σηκώνουν «τείχος» στους 6 του Βορρά – Η Ελλάδα στη μάχη για ΚΑΠ και Συνοχή

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Προϋπολογισμός ΕΕ: 17 χώρες σηκώνουν «τείχος» στους 6 του Βορρά – Η Ελλάδα στη μάχη για ΚΑΠ και Συνοχή

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Δύο στρατόπεδα συγκρούονται για τα σχεδόν €2 τρισ. του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034: Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και ακόμη 14 χώρες απαιτούν να προστατευθούν αγροτικές ενισχύσεις και περιφερειακά κονδύλια, ενώ Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία ζητούν μικρότερο προϋπολογισμό και στροφή πόρων σε άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα. Η πρώτη μεγάλη αναμέτρηση έρχεται στη Σύνοδο της 15ης–16ης Οκτωβρίου.

Ένα από τα σκληρότερα δημοσιονομικά μπρα ντε φερ των τελευταίων ετών έχει ανοίξει στις Βρυξέλλες, με αντικείμενο όχι απλώς το μέγεθος του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού αλλά το ίδιο το μοντέλο χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το 2027.

Απέναντι βρίσκονται δύο μεγάλα στρατόπεδα.

Από τη μία οι 17 «Φίλοι της Συνοχής», μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, που απαιτούν να προστατευθούν η Πολιτική Συνοχής και η Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Από την άλλη, έξι βόρειες χώρες — Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία — πιέζουν για μικρότερο συνολικό προϋπολογισμό και ανακατεύθυνση πόρων στις νέες προτεραιότητες της ΕΕ. Και στη μέση βρίσκεται η ιρλανδική προεδρία, η οποία καλείται να βρει συμβιβασμό πριν οι ηγέτες των «27» καθίσουν στο ίδιο τραπέζι στις 15–16 Οκτωβρίου.

Οι «17» απαντούν: Κάτω τα χέρια από ΚΑΠ και Συνοχή

Η τελευταία κίνηση ήρθε από τους «Φίλους της Συνοχής».

Με πρωτοβουλία της Ιταλίας και της Ρουμανίας, οι 17 χώρες απέστειλαν κοινή επιστολή στον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, ενόψει του επόμενου σταδίου των διαπραγματεύσεων.

Το μήνυμα είναι σαφές: η συνολική χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ πρέπει να διατηρηθεί και στον νέο προϋπολογισμό.

Η ομάδα αποτελείται από Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρο, Τσεχία, Εσθονία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ισπανία.

Για την Αθήνα το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς τόσο τα κονδύλια Συνοχής όσο και η ΚΑΠ αποτελούν βασικές πηγές ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για περιφέρειες, υποδομές και τον πρωτογενή τομέα.

«Δεν είναι η στιγμή να χαμηλώσουμε τις φιλοδοξίες»

Το επιχείρημα των «17» δεν είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να αγνοήσει τις νέες ανάγκες.

Το αντίθετο.

Αναγνωρίζουν ότι άμυνα, ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα, στρατηγική αυτονομία, καινοτομία και ανθεκτικότητα χρειάζονται περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους.

Η διαφωνία αφορά το από πού θα βρεθούν τα χρήματα.

Η θέση των «Φίλων της Συνοχής» είναι ότι οι νέες προτεραιότητες δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν αποδυναμώνοντας τις παραδοσιακές πολιτικές της Ένωσης.

Στην κοινή τους διακήρυξη έχουν υπογραμμίσει ότι μια ισχυρότερη και ασφαλέστερη Ευρώπη χρειάζεται χρηματοδότηση ανάλογη των φιλοδοξιών της, ενώ ΚΑΠ, Συνοχή και Κοινή Αλιευτική Πολιτική χαρακτηρίζονται πολιτικές που απορρέουν από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες και στηρίζουν τη σύγκλιση, την ανάπτυξη και την επισιτιστική ασφάλεια.

Ποιοι είναι οι έξι «φειδωλοί»

Απέναντι βρίσκεται ένας ισχυρός συνασπισμός καθαρών συνεισφορέων στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό:

Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία.

Οι έξι χώρες παρουσίασαν από τον Αύγουστο κοινή θέση για το νέο ΠΔΠ, ζητώντας εκσυγχρονισμό της δομής του προϋπολογισμού και μεγαλύτερη έμφαση σε ασφάλεια και άμυνα, ανταγωνιστικότητα, μετανάστευση και ευρωπαϊκή κυριαρχία.

Σύμφωνα με τους Financial Times, το μπλοκ πιέζει για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από την πρόταση που πλησιάζει τα €2 τρισ., ενώ οι έξι χώρες αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% της χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Αυτό ακριβώς είναι και το ισχυρότερο διαπραγματευτικό τους χαρτί.

Βερολίνο: «Όχι» σε μια Ευρώπη που απλώς ξοδεύει περισσότερο

Η θέση της Γερμανίας είναι κομβική.

Το Βερολίνο δεν απορρίπτει τις νέες ευρωπαϊκές φιλοδοξίες. Αντίθετα, ζητά περισσότερα χρήματα για άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα.

Όμως υποστηρίζει ότι αυτό πρέπει να γίνει με αναδιάρθρωση των υφιστάμενων δαπανών και όχι με συνεχή διόγκωση του κοινού προϋπολογισμού.

Η σύγκρουση επομένως δεν είναι απλώς λογιστική.

Είναι βαθιά πολιτική:

Πρέπει η Ευρώπη να βάλει περισσότερα χρήματα στο τραπέζι ή να μεταφέρει χρήματα από την ΚΑΠ και τη Συνοχή προς την άμυνα και την ανταγωνιστικότητα;

Οι «17» βάζουν στο τραπέζι νέους ίδιους πόρους

Οι «Φίλοι της Συνοχής» προτείνουν διαφορετική κατεύθυνση.

Έχουν δηλώσει ανοικτοί στη συζήτηση για νέους ίδιους πόρους της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι πραγματικοί, δίκαιοι, απλοί και μη παλινδρομικοί.

Παράλληλα, έχουν προτείνει να εξεταστεί πιο σταδιακή αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU, καθώς και κοινός δανεισμός που θα στηρίζει δάνεια για ευρωπαϊκές στρατηγικές επενδύσεις και δημόσια αγαθά.

Εδώ βρίσκεται ακόμη μία μεγάλη διαχωριστική γραμμή.

Οι χώρες του βόρειου μπλοκ εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικές απέναντι σε νέο κοινό ευρωπαϊκό χρέος, ενώ αρκετές χώρες του Νότου και της Ανατολής θεωρούν ότι χωρίς πρόσθετα εργαλεία χρηματοδότησης η εξίσωση απλώς δεν βγαίνει.

Η Ελλάδα έχει πολλά να χάσει

Για την Ελλάδα η μάχη δεν είναι θεωρητική.

Η Πολιτική Συνοχής χρηματοδοτεί επενδύσεις σε υποδομές, περιφερειακή ανάπτυξη, ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό, επιχειρηματικότητα και κοινωνικές πολιτικές.

Η ΚΑΠ, από την άλλη, αποτελεί κεντρικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα.

Επομένως, μια μεγάλη μεταφορά πόρων από τις δύο συγκεκριμένες πολιτικές προς την άμυνα ή άλλα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία θα είχε άμεση σημασία για το ύψος και τη δομή των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων στην επόμενη επταετία.

Γι’ αυτό και η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά μέσα στην ομάδα των «Φίλων της Συνοχής».

Η Μελόνι χτίζει μέτωπο 17 χωρών

Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον έχει ο ρόλος της Τζόρτζια Μελόνι.

Μαζί με τον Ρουμάνο πρόεδρο Νικουσόρ Νταν, έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στον συντονισμό των «17».

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ανακοίνωσε στις 3 Οκτωβρίου ότι οι χώρες ενώθηκαν γύρω από έναν κοινό στόχο: να παραμείνουν γεωργία και Συνοχή κεντρικές προτεραιότητες του επόμενου προϋπολογισμού, χωρίς όμως να μείνουν χωρίς χρηματοδότηση οι νέες ευρωπαϊκές ανάγκες.

Οι «17» αναμένεται μάλιστα να συντονιστούν ξανά στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του Οκτωβρίου.

Η Ιρλανδία κρατά τώρα την «καυτή πατάτα»

Το επόμενο βήμα ανήκει στην ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου.

Το Δουβλίνο έχει προαναγγείλει νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο —το λεγόμενο negotiating box— με επικαιροποιημένα στοιχεία, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών.

Η ιρλανδική προεδρία είχε προγραμματίσει την παρουσίασή του για τις αρχές Οκτωβρίου, ώστε να βρίσκεται στο τραπέζι της Συνόδου της 15ης Οκτωβρίου.

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας για το ΠΔΠ 2028–2034 έως το τέλος του 2026.

Η μάχη των €2 τρισ. μόλις αρχίζει

Το πρόβλημα για τις Βρυξέλλες είναι ότι και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρά επιχειρήματα — και πολύ διαφορετικές δημοσιονομικές αφετηρίες.

Οι έξι του Βορρά λένε ουσιαστικά: δεν μπορεί κάθε νέα ευρωπαϊκή προτεραιότητα να σημαίνει και μεγαλύτερο λογαριασμό.

Οι «17» απαντούν: δεν μπορεί η Ευρώπη να ζητά περισσότερη άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα και να πληρώνει τον λογαριασμό κόβοντας από αγρότες και περιφέρειες.

Και κάπου ανάμεσα σε αυτές τις δύο γραμμές πρέπει να βρεθεί ο συμβιβασμός για έναν προϋπολογισμό σχεδόν €2 τρισ.

Για την Ελλάδα, πάντως, η θέση έχει ήδη αποτυπωθεί: ΚΑΠ και Συνοχή μπαίνουν στον σκληρό πυρήνα της διαπραγμάτευσης.

Η πραγματική μάχη αρχίζει τώρα — όταν οι πολιτικές «κόκκινες γραμμές» πρέπει να μετατραπούν σε συγκεκριμένα δισεκατομμύρια.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο