Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο της Υεμένης και της Ερυθράς Θάλασσας, καθώς οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης ανακοίνωσαν ότι ανακατέλαβαν τη στρατηγική πόλη-λιμάνι Μόχα, στο πλαίσιο μεγάλης αντεπίθεσης εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι.
Η επιχείρηση έχει την ισχυρή αεροπορική υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας και επικεντρώνεται στην ακτογραμμή γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο για τη μεταφορά πετρελαίου, καυσίμων και εμπορευμάτων.
Το υπουργείο Άμυνας της Υεμένης ανακοίνωσε ότι η Μόχα πέρασε ξανά υπό κυβερνητικό έλεγχο, ενώ τέσσερις κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι μαχητές των Χούθι υποχωρούσαν προς τα ορεινά. Οι Χούθι, ωστόσο, διαψεύδουν ότι υπέστησαν τέτοια ήττα, ενώ το εύρος των κυβερνητικών κερδών δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Η Μόχα ξανά στο επίκεντρο
Η Μόχα βρίσκεται στη νοτιοδυτική Υεμένη, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, και έχει τεράστια στρατηγική σημασία λόγω της εγγύτητάς της στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν οι National Shield Forces, οι Southern Giants Brigades και άλλες κυβερνητικές μονάδες.
Οι National Shield Forces βρίσκονται υπό την πολιτική ομπρέλα του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας, ενώ οι Southern Giants Brigades είχαν ιστορικά στενή σχέση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και πλέον επιχειρούν σε συντονισμό με την κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει μόλις μία ημέρα νωρίτερα την έναρξη μεγάλης στρατιωτικής εκστρατείας με στόχο να ανακαταλάβει το σύνολο των περιοχών που ελέγχουν οι Χούθι.
Η Σαουδική Αραβία ρίχνει μεγάλη αεροπορική δύναμη
Η αντεπίθεση δεν είναι αποκλειστικά υεμενική.
Η Σαουδική Αραβία έχει εξαπολύσει εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία, με το Ριάντ να αναφέρει ότι έπληξε εκατοντάδες στόχους των Χούθι προκειμένου να παράσχει αεροπορική κάλυψη στις κυβερνητικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με τον συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία, περίπου 100 μαχητικά αεροσκάφη συμμετείχαν στις επιχειρήσεις κατά την έναρξη της εκστρατείας.
Οι επιχειρήσεις εκτείνονται από την περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τη Χοντέιντα έως περιοχές γύρω από τη Σαναά.
Γιατί το Μπαμπ ελ Μαντέμπ είναι το πραγματικό έπαθλο
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και μέσω αυτού με τον Ινδικό Ωκεανό.
Αποτελεί κρίσιμο κρίκο της θαλάσσιας διαδρομής:
Περσικός Κόλπος – Ινδικός Ωκεανός – Ερυθρά Θάλασσα – Σουέζ – Μεσόγειος.
Από το πέρασμα κινούνται τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και εμπορευματοκιβωτίων προς την Ευρώπη.
Γι’ αυτό και κάθε αλλαγή στον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής αποκτά αμέσως παγκόσμια ενεργειακή σημασία.
Η πρόσφατη προέλαση των Χούθι προς τις ακτές και το στενό είχε ήδη προκαλέσει ανησυχία στις αγορές και στη διεθνή ναυτιλία.
Διπλό ενεργειακό μέτωπο: Ορμούζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Η σημασία της αντεπίθεσης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή η κρίση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ εκτυλίσσεται παράλληλα με τις αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ.
Η πίεση στα δύο μεγάλα περάσματα σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ροής ενέργειας βρίσκεται ταυτόχρονα εκτεθειμένο σε στρατιωτικό και γεωπολιτικό κίνδυνο.
Εάν υπάρξει σοβαρή και παρατεταμένη διαταραχή και στα δύο σημεία, οι επιπτώσεις μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα στις τιμές του πετρελαίου, στα ασφάλιστρα των πλοίων και στα ναύλα.
Οι Χούθι απαντούν με πυραύλους και drones
Η απάντηση των Χούθι ήταν άμεση.
Η οργάνωση ανακοίνωσε επιθέσεις εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία, μεταξύ των οποίων:
το διεθνές αεροδρόμιο King Khalid στο Ριάντ, διυλιστήριο της Aramco στη Ράμπιγκ, το διεθνές αεροδρόμιο της Άμπχα και τη στρατιωτική βάση Khamis Mushait.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ενώ η Σαουδική Αραβία και η Aramco δεν είχαν δώσει άμεση απάντηση στα σχετικά ερωτήματα του Reuters.
Οι Χούθι έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι μπορούν να συνεχίσουν τις επιθέσεις με drones και πυραύλους ακόμη και εάν χάσουν συγκεκριμένες παράκτιες θέσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η ανακατάληψη της ακτογραμμής δεν αρκεί από μόνη της για να εξαλείψει την απειλή για τη ναυσιπλοΐα.
Το Ριάντ φοβάται νέο μέτωπο στις ενεργειακές υποδομές
Η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει πλέον όχι μόνο έναν πόλεμο στα νότια σύνορά της αλλά και την απειλή νέων επιθέσεων εναντίον των ενεργειακών της υποδομών.
Τα διυλιστήρια, οι αγωγοί, οι εγκαταστάσεις της Aramco και τα αεροδρόμια αποτελούν βασικούς στόχους στη στρατηγική των Χούθι.
Η δυνατότητα της οργάνωσης να χρησιμοποιεί πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας έχει ήδη αποδειχθεί σε προηγούμενες φάσεις της σύγκρουσης.
Γι’ αυτό και το Ριάντ επιδιώκει τώρα να απομακρύνει τις δυνάμεις των Χούθι από τα κρίσιμα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας.
Τουρκία και Πακιστάν στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας
Την ίδια στιγμή, η σύγκρουση αρχίζει να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη περιφερειακή διάσταση.
Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν πραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση στο Ριάντ και συμφώνησαν στην ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία, βάσει του κοινού αμυντικού συμφώνου της Μέκκας.
Το σύμφωνο προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Οι τρεις χώρες καταδίκασαν επίσης τις επιθέσεις των Χούθι κατά σαουδαραβικών πόλεων και υποδομών.
Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς φέρνει την Τουρκία και το Πακιστάν πιο βαθιά στην αρχιτεκτονική ασφαλείας του Κόλπου.
Το ιρανικό αποτύπωμα
Οι Χούθι αποτελούν εδώ και χρόνια έναν από τους στενότερους περιφερειακούς συμμάχους της Τεχεράνης.
Το Ιράν απορρίπτει την κατηγορία ότι ελέγχει άμεσα τις επιχειρησιακές αποφάσεις της οργάνωσης, όμως η στρατιωτική, τεχνολογική και πολιτική σχέση των δύο πλευρών αποτελεί βασικό παράγοντα της περιφερειακής ισορροπίας.
Η κλιμάκωση στην Υεμένη εντάσσεται έτσι στο ευρύτερο πλέγμα της αντιπαράθεσης Ιράν – Σαουδικής Αραβίας – ΗΠΑ και συμμάχων τους.
Η Ερυθρά Θάλασσα εξελίσσεται για ακόμη μία φορά σε μέτωπο όπου η σύγκρουση ανάμεσα στα περιφερειακά στρατόπεδα συναντά την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Οι μάχες γύρω από την Ταΐζ
Παρά την κυβερνητική προέλαση στα παράλια, η εικόνα στο εσωτερικό της Υεμένης παραμένει πολύ πιο σύνθετη.
Οι Χούθι έχουν καταγράψει παράλληλα σημαντικές προόδους γύρω από την Ταΐζ, μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.
Στρατιωτικές πηγές ανέφεραν ότι οι δυνάμεις τους κατέλαβαν τμήματα ορεινών δρόμων και έχουν αυξήσει την πίεση στις κυβερνητικές δυνάμεις στην περιοχή.
Αυτό δείχνει ότι η σύγκρουση δεν εξελίσσεται μονοσήμαντα.
Η κυβέρνηση κερδίζει έδαφος κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ οι Χούθι προσπαθούν να αντισταθμίσουν τις απώλειες πιέζοντας σε άλλα μέτωπα.
Ανθρωπιστική κρίση ξανά σε πλήρη ένταση
Το ανθρώπινο κόστος αυξάνεται επίσης με ταχύτητα.
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης του ΟΗΕ ανέφερε ότι περίπου 184.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από την αναζωπύρωση των συγκρούσεων.
Η Υεμένη παραμένει μία από τις βαρύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον αραβικό κόσμο, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία πολέμου.
Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση απειλεί να επιδεινώσει ξανά δραματικά την πρόσβαση σε τρόφιμα, καύσιμα, νερό και υγειονομική περίθαλψη.
Γιατί η Μόχα είναι τόσο σημαντική
Η Μόχα δεν είναι απλώς ένα λιμάνι.
Βρίσκεται σε θέση που επιτρέπει τον έλεγχο σημαντικού τμήματος της νότιας εισόδου προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Η απώλειά της, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, θα περιορίσει την άμεση παρουσία των Χούθι στη δυτική ακτογραμμή που είχαν καταλάβει κατά τη μεγάλη προέλασή τους τον Σεπτέμβριο.
Δεν σημαίνει όμως ότι η ναυσιπλοΐα είναι ασφαλής.
Οι Χούθι εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητες πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων από θέσεις βαθύτερα στην ενδοχώρα.
Η μάχη της Ερυθράς Θάλασσας μόλις αρχίζει
Η αντεπίθεση της κυβέρνησης της Υεμένης δείχνει ότι το Ριάντ δεν είναι πλέον διατεθειμένο να αποδεχθεί τον έλεγχο των Χούθι γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το πραγματικό διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ τα σύνορα της Υεμένης.
Είναι ο έλεγχος μιας θαλάσσιας αρτηρίας από την οποία εξαρτώνται η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, η διεθνής ναυτιλία και οι εμπορικές ροές Ασίας–Ευρώπης.
Και με την Τουρκία και το Πακιστάν να συντονίζονται πλέον στενότερα με τη Σαουδική Αραβία, ενώ το Ιράν παραμένει ο βασικός περιφερειακός υποστηρικτής των Χούθι, η μάχη για τη Μόχα και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της ευρύτερης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Πηγή: pagenews.gr