Μια νέα διαδρομή τροφοδοσίας της Ρωσίας με καύσιμα από την Ασία έρχεται στο φως, την ώρα που τα ουκρανικά πλήγματα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις περιορίζουν ολοένα περισσότερο τη δυνατότητα της Μόσχας να καλύψει τις ανάγκες της σε ντίζελ και άλλα προϊόντα διύλισης.
Σύμφωνα με έρευνα του Guardian, περισσότεροι από 176.000 τόνοι καυσίμων, κυρίως ντίζελ, φορτώθηκαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σε λιμάνια της Νότιας Κορέας και μεταφέρθηκαν προς τη ρωσική Άπω Ανατολή.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς στις μεταφορές συμμετείχαν επτά δεξαμενόπλοια, τρία από τα οποία βρίσκονται ήδη σε καθεστώς κυρώσεων από τη Βρετανία ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 14 ταξίδια προς τη Ρωσία.
Δεξαμενόπλοια υπό κυρώσεις στα λιμάνια της Νότιας Κορέας
Το στοιχείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες ερωτήσεις αφορά τη δυνατότητα πλοίων που βρίσκονται σε δυτικές λίστες κυρώσεων να φορτώνουν καύσιμα από νοτιοκορεατικές εγκαταστάσεις.
Σε μία περίπτωση χρησιμοποιήθηκε ακόμη και μεταφόρτωση από πλοίο σε πλοίο, πρακτική που δυσκολεύει την παρακολούθηση της πραγματικής προέλευσης και της τελικής διαδρομής ενός φορτίου.
Ο αναλυτής του Centre for Research on Energy and Clean Air, Isaac Levi, χαρακτήρισε ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι δεξαμενόπλοια που έχουν τεθεί υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις μπόρεσαν να παραλάβουν καύσιμα στη Νότια Κορέα.
Όπως υποστηρίζει, μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να αποδυναμώσει στην πράξη το καθεστώς κυρώσεων αλλά και να δημιουργήσει ερωτήματα γύρω από τη στάση της Σεούλ απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το «Layla» και οι 57.000 τόνοι ντίζελ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δεξαμενόπλοιο Layla, το οποίο βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων.
Το πλοίο πραγματοποίησε δύο ταξίδια από το νοτιοανατολικό λιμάνι του Ουλσάν προς το Βλαδιβοστόκ, μεταφέροντας συνολικά περίπου 57.000 τόνους ντίζελ.
Στο πρώτο ταξίδι είχε δηλώσει στις νοτιοκορεατικές αρχές ως προορισμό το Βλαδιβοστόκ.
Στο δεύτερο, όμως, δήλωσε ως προορισμό τη Νιιγκάτα της Ιαπωνίας, πριν τελικά κατευθυνθεί προς τη Ρωσία.
Το ρωσικό «Astoria» δήλωσε Ιαπωνία και πήγε Βλαδιβοστόκ
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στην περίπτωση του Astoria, ρωσικής σημαίας, το οποίο βρίσκεται επίσης υπό κυρώσεις.
Το δεξαμενόπλοιο φόρτωσε σχεδόν 11.000 τόνους καυσίμων στο Ουλσάν την 1η Αυγούστου.
Δήλωσε ως προορισμό την Ιαπωνία, όμως στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς το Βλαδιβοστόκ.
Οι διαφορετικές δηλώσεις προορισμού ενισχύουν τις συζητήσεις για τη λειτουργία ενός περίπλοκου δικτύου θαλάσσιων μεταφορών που επιτρέπει στη Ρωσία να αναζητεί καύσιμα παρά τους περιορισμούς της Δύσης.
Μεταφόρτωση στη θάλασσα και αλλαγή προορισμού
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Chongchon.
Το δεξαμενόπλοιο δεν έδεσε σε λιμάνι.
Παρέλαβε περίπου 26.000 τόνους καυσίμων από άλλο πλοίο, το Celeste I, σε αγκυροβόλιο ανοικτά του νοτιοκορεατικού λιμανιού Γεοσού.
Στις αρχές δηλώθηκε ως προορισμός η Σιγκαπούρη.
Στη συνέχεια όμως το πλοίο κατευθύνθηκε προς το Βλαδιβοστόκ.
Οι μεταφορές από πλοίο σε πλοίο έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια στο διεθνές εμπόριο ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, καθώς καθιστούν δυσκολότερη την παρακολούθηση των φορτίων και της πραγματικής εμπορικής τους διαδρομής.
Η μεγάλη αδυναμία του Πούτιν: Τα διυλιστήρια
Πίσω από την απότομη αύξηση των ρωσικών εισαγωγών βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ενεργειακό πρόβλημα για τη Μόσχα.
Οι συνεχείς ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα ρωσικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει σημαντικά την παραγωγική ικανότητα της χώρας.
Η Ρωσία παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αργού πετρελαίου στον κόσμο.
Όμως άλλο πράγμα είναι να διαθέτει πετρέλαιο και άλλο να μπορεί να το μετατρέψει στις ποσότητες βενζίνης, ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων που απαιτούνται τόσο για την οικονομία όσο και για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ακριβώς σε αυτή την αλυσίδα επιχειρεί να χτυπήσει το Κίεβο.
Οι ουκρανικές επιθέσεις δεν στοχεύουν μόνο στην απώλεια εσόδων για τη Μόσχα αλλά και στην αύξηση του κόστους τροφοδοσίας της ίδιας της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
Η παραγωγή ντίζελ πιέζεται
Η πτώση της ρωσικής παραγωγής προϊόντων διύλισης είναι ιδιαίτερα έντονη στο ντίζελ.
Η μειωμένη λειτουργία των διυλιστηρίων έχει οδηγήσει τη Μόσχα σε περιορισμούς στις εξαγωγές, σε προσπάθειες προστασίας της εσωτερικής αγοράς και, πλέον, σε μεγαλύτερη αναζήτηση φορτίων από το εξωτερικό.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν παράδοξο για μια από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του κόσμου:
η Ρωσία διαθέτει τεράστιες ποσότητες αργού, αλλά αναγκάζεται να εισάγει διυλισμένα καύσιμα.
Εκτίναξη των εισαγωγών τον Αύγουστο
Τα στοιχεία για τον Αύγουστο δείχνουν πόσο γρήγορα έχει αλλάξει η εικόνα.
Η Ρωσία εισήγαγε μέσω θαλάσσης περίπου 368.000 τόνους πετρελαϊκών προϊόντων.
Η ποσότητα ήταν πάνω από επτά φορές μεγαλύτερη από εκείνη του προηγούμενου μήνα και η υψηλότερη από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η Νότια Κορέα αντιπροσώπευε περίπου 112.000 τόνους, δηλαδή το 31% των συνολικών ρωσικών θαλάσσιων εισαγωγών, και ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής μετά την Ινδία.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό για μια χώρα που πολιτικά δηλώνει ότι στηρίζει τις διεθνείς προσπάθειες υπέρ της Ουκρανίας.
Και η Rosneft στους αγοραστές
Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής ανάλυσης, μεταξύ των αγοραστών των φορτίων εμφανίζεται και η Rosneft, ο κρατικά ελεγχόμενος ρωσικός ενεργειακός κολοσσός.
Η Rosneft βρίσκεται υπό κυρώσεις από μεγάλες δυτικές οικονομίες.
Ανάμεσα στους αγοραστές αναφέρεται επίσης ο ρωσικός όμιλος NNK, πρόσωπα και εταιρείες του οποίου έχουν επίσης τεθεί υπό βρετανικές κυρώσεις.
Η εικόνα δημιουργεί ένα ακόμη δύσκολο ερώτημα για το δυτικό σύστημα κυρώσεων:
μπορούν οι περιορισμοί να είναι αποτελεσματικοί όταν κρίσιμοι ενεργειακοί εταίροι εξακολουθούν να έχουν διαφορετικά νομικά καθεστώτα απέναντι στη Ρωσία;
Η δύσκολη ισορροπία της Σεούλ
Η Νότια Κορέα έχει στηρίξει πολιτικά την Ουκρανία και έχει προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια, μη φονικό στρατιωτικό υλικό και οικονομική υποστήριξη.
Παράλληλα, όμως, η Σεούλ έχει αποφύγει την άμεση αποστολή όπλων στην Ουκρανία και επί χρόνια επιχειρεί να διατηρεί ανοικτούς διαύλους με τη Μόσχα.
Οι νοτιοκορεατικές κυρώσεις δεν είναι ταυτόσημες με εκείνες της ΕΕ ή της Βρετανίας.
Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι μια δραστηριότητα που βρίσκεται σε αντίθεση με τις κυρώσεις ενός ευρωπαϊκού κράτους μπορεί να μην αποτελεί αυτομάτως παραβίαση της νοτιοκορεατικής νομοθεσίας.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η «γκρίζα ζώνη» της υπόθεσης.
Πολιτική στήριξη στο Κίεβο – Εμπορικές πόρτες προς τη Μόσχα
Το πολιτικό πρόβλημα για τη Σεούλ είναι εμφανές.
Ο πρόεδρος Λι Τζε Μιουνγκ είχε ανακοινώσει το καλοκαίρι οικονομική βοήθεια 100 εκατ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Την ίδια περίοδο, όμως, άρχιζαν να αυξάνονται αισθητά οι φορτώσεις καυσίμων από νοτιοκορεατικά λιμάνια προς τη Ρωσία.
Έρευνα εμπορικών οργανώσεων είχε ήδη καταγράψει ότι μεγάλο ποσοστό νοτιοκορεατικών εταιρειών που διέκοψαν τις εξαγωγές προς τη Ρωσία μετά την εισβολή θα ενδιαφερόταν να επιστρέψει στη ρωσική αγορά.
Η πιθανότητα μιας μελλοντικής οικονομικής επαναπροσέγγισης Σεούλ–Μόσχας επομένως δεν έχει εξαφανιστεί.
Η Ρωσία ψάχνει νέες «βαλβίδες» στην Ασία
Η υπόθεση των κορεατικών καυσίμων αποκαλύπτει τελικά μια ευρύτερη μετατόπιση.
Όσο η Ουκρανία αυξάνει την πίεση στη ρωσική ενεργειακή υποδομή και όσο η Δύση προσπαθεί να περιορίσει τις πηγές χρηματοδότησης της Μόσχας, η Ρωσία αναζητεί εναλλακτικές εμπορικές και ναυτιλιακές οδούς στην Ασία.
Ινδία, Κίνα, αλλά και χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στο δυτικό στρατόπεδο αποκτούν έτσι ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Και η πραγματική μάχη των κυρώσεων δεν διεξάγεται πλέον μόνο στις επίσημες αποφάσεις κυβερνήσεων και οργανισμών.
Διεξάγεται στα λιμάνια, στις δηλώσεις προορισμού των δεξαμενόπλοιων, στις μεταφορτώσεις εν πλω και σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορίου που αλλάζει διαδρομές κάθε φορά που κλείνει μία πόρτα.
Η μεγάλη εικόνα
Η εξέλιξη έχει τρεις σημαντικές διαστάσεις:
Πρώτον, αποκαλύπτει το πραγματικό κόστος των ουκρανικών επιθέσεων στα ρωσικά διυλιστήρια.
Δεύτερον, δείχνει τα όρια του δυτικού καθεστώτος κυρώσεων όταν τρίτες χώρες δεν εφαρμόζουν ακριβώς τους ίδιους περιορισμούς.
Τρίτον, μεταφέρει ακόμη περισσότερο το ενεργειακό παιχνίδι Ρωσίας–Δύσης προς την Ασία.
Η Μόσχα μπορεί να εξακολουθεί να εξάγει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου.
Όμως το γεγονός ότι αναζητεί πλέον ντίζελ από τη Νότια Κορέα με δεξαμενόπλοια που βρίσκονται ακόμη και σε δυτικές λίστες κυρώσεων αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα:
η πίεση στα ρωσικά διυλιστήρια έχει αρχίσει να μετατρέπεται από στρατιωτικό πλήγμα σε ενεργειακό και γεωοικονομικό πρόβλημα για το Κρεμλίνο.
Πηγή: pagenews.gr