Μητσοτάκης προς Λονδίνο: «Τα Γλυπτά εκλάπησαν» – Νέα πίεση για την επιστροφή στην Αθήνα

Ο πρωθυπουργός επαναφέρει την επανένωση στο πολιτικό προσκήνιο – Το επιχείρημα του ενιαίου μνημείου, η βρετανική στάση και η πολιτιστική διπλωματία που ενισχύει την ελληνική διεκδίκηση.

Νέο μήνυμα προς τη βρετανική πλευρά για τα Γλυπτά του Παρθενώνα έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χρησιμοποιώντας αιχμηρή διατύπωση για την αφαίρεσή τους και επαναφέροντας την ανάγκη επανένωσης στην Αθήνα.

«Ξεκάθαρα εκλάπησαν από τον λόρδο Έλγιν», ανέφερε ο πρωθυπουργός στη συζήτησή του με τον συγγραφέα Ντάνιελ Μέντελσον, την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», στο ΕΚΠΑ.

Η παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια πρόσφατων τοποθετήσεών του για το ίδιο ζήτημα. Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει την πίεση για μια λύση που θα αποκαθιστά την ενότητα των Γλυπτών, διατηρώντας σαφή τη θέση της απέναντι στο θέμα της κυριότητας.

Το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα παραμένει πώς η αναγνώριση της αξίας της επανένωσης μπορεί να μετατραπεί σε συμφωνία αποδεκτή και από τις δύο πλευρές.

Η Αθήνα επιμένει στην ενότητα του Παρθενώνα

Στη σημερινή συζήτηση ο Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η υπόθεση υπερβαίνει τα όρια μιας αποκλειστικά ελληνικής διεκδίκησης και έχει ευρωπαϊκή διάσταση.

Η επιχειρηματολογία του επικεντρώνεται στον χαρακτήρα των Γλυπτών ως τμημάτων ενός ενιαίου μνημείου. Το ζητούμενο είναι να μπορούν να γίνουν κατανοητά και να παρουσιαστούν ως σύνολο, στον τόπο με τον οποίο συνδέονται.

Ο πρωθυπουργός απέρριψε επίσης την αντίληψη ότι η ελληνική διεκδίκηση συνεπάγεται γενικευμένη απαίτηση επιστροφής των συλλογών των μεγάλων μουσείων. Παρουσίασε την περίπτωση του Παρθενώνα ως ιδιαίτερη, λόγω της ενότητας του μνημείου που διασπάστηκε.

Στο ίδιο πλαίσιο εξέφρασε την εκτίμηση ότι η συγκυρία προσφέρεται για περαιτέρω προσπάθεια, επικαλούμενος τη στήριξη της βρετανικής κοινής γνώμης.

Μέντελσον: «Ανήκουν εδώ»

Την επιστροφή των Γλυπτών υποστήριξε και ο Ντάνιελ Μέντελσον.

«Νομίζω ξεκάθαρα ότι ανήκουν εδώ», ανέφερε, συνδέοντας τη συζήτηση με τον τρόπο με τον οποίο τα μουσεία αντιμετωπίζουν την προέλευση των συλλογών τους.

Η παρέμβασή του προσθέτει μια διαφορετική διάσταση: η ελληνική θέση βρίσκει υποστηρικτές και στον διεθνή χώρο των γραμμάτων και του πολιτισμού.

Η πολιτική σημασία αυτής της υποστήριξης βρίσκεται στη δυνατότητα να διευρυνθεί το ακροατήριο της διεκδίκησης. Η συζήτηση αφορά ιστορικούς, επισκέπτες μουσείων και πολίτες που αξιολογούν πώς πρέπει να παρουσιάζεται η πολιτιστική κληρονομιά.

Το δύσκολο σημείο: Κυριότητα και όροι επιστροφής

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει ουσιαστική.

Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα απορρίψει διευθετήσεις που θα προϋπέθεταν αναγνώριση κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου στα Γλυπτά. Στις 3 Οκτωβρίου, από τη Θεσσαλονίκη, ο πρωθυπουργός επανέλαβε αυτή τη θέση και έδωσε έμφαση στην αποκατάσταση της ακεραιότητας του μνημείου.

Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά ανήκουν στους επιτρόπους του και ότι η αναγνώριση της κυριότητάς του αποτελεί προϋπόθεση για έναν δανεισμό.

Αυτό είναι το βασικό διαπραγματευτικό εμπόδιο. Μια συμφωνία χρειάζεται να αντιμετωπίσει τόσο το ζήτημα της φυσικής παρουσίας των Γλυπτών όσο και τους όρους υπό τους οποίους θα πραγματοποιηθεί η μετακίνησή τους.

Η διατύπωση μιας λύσης έχει πολιτικό βάρος, επειδή μπορεί να δημιουργήσει δεσμεύσεις για το καθεστώς των Γλυπτών και τη διάρκεια της παραμονής τους στην Αθήνα.

Τι έχει δηλώσει η βρετανική κυβέρνηση

Η βρετανική κυβερνητική θέση διαχωρίζει τη διαχείριση των συλλογών από τις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας.

Σε απάντηση στο βρετανικό Κοινοβούλιο στις 26 Φεβρουαρίου 2026, ο αρμόδιος υπουργός Ίαν Μάρεϊ ανέφερε ότι το Βρετανικό Μουσείο συζητά με την ελληνική κυβέρνηση μια συνεργασία που περιλαμβάνει αμοιβαίους δανεισμούς.

Δήλωσε επίσης ότι, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία δανεισμού, η βρετανική κυβέρνηση δεν θα σταθεί εμπόδιο.

Η τοποθέτηση δείχνει περιθώριο συνεργασίας, αλλά αφορά συγκεκριμένα το πλαίσιο του δανεισμού. Η ελληνική επιδίωξη για μόνιμη επανένωση απαιτεί να γεφυρωθεί αυτή η διαφορά.

Η συμφωνία με τη Βουλγαρία ως παράδειγμα πολιτιστικής διπλωματίας

Η πρόσφατη συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας προσφέρει στην Αθήνα ένα πρακτικό παράδειγμα επίλυσης εκκρεμοτήτων πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στην τελετή της 3ης Οκτωβρίου, ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην επιστροφή 48 ιστορικών κειμηλίων στην Ελλάδα και στην παράδοση στη Βουλγαρία των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ και ανθρωπολογικού υλικού.

«Ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής», δήλωσε τότε για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Οι δύο υποθέσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η ελληνοβουλγαρική συμφωνία στηρίζει το επιχείρημα ότι πολιτιστικές διαφορές με μακρά ιστορία μπορούν να αντιμετωπιστούν όταν υπάρχει βούληση και οργανωμένη διαπραγμάτευση.

Από τη δημόσια πίεση στο αποτέλεσμα

Η νέα παρέμβαση Μητσοτάκη διατηρεί την επανένωση των Γλυπτών ψηλά στην πολιτική ατζέντα και υπογραμμίζει τη συνέχεια της ελληνικής θέσης.

Η ευρύτερη πρόκληση είναι να συνδυαστούν η δημόσια υποστήριξη, η διπλωματική επιμονή και μια συγκεκριμένη πρόταση που θα μπορεί να εφαρμοστεί.

Για την κυβέρνηση, μια συμφωνία θα αποτελούσε σημαντικό αποτέλεσμα πολιτιστικής διπλωματίας. Για την ελληνική διεκδίκηση, ο πήχης παραμένει η αποκατάσταση της ενότητας των Γλυπτών με όρους που θα προστατεύουν τις πάγιες θέσεις της χώρας.

Η επόμενη ουσιαστική εξέλιξη θα κριθεί στις διαπραγματεύσεις: εκεί όπου η πολιτική πίεση πρέπει να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο και δεσμεύσεις.

Πηγή: pagenews.gr