Μητσοτάκης στη MED9: «Η Ευρώπη πρέπει να απαντήσει τώρα» – Ενέργεια, μεταναστευτικό και το ελληνικό σχέδιο

Τριπλό μήνυμα από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Σπλιτ: Ευρωπαϊκή παρέμβαση απέναντι στις υψηλές τιμές ενέργειας, ισχυρότερος προϋπολογισμός της ΕΕ και μόνιμος μηχανισμός έκτακτης ανάγκης για μεταναστευτικές πιέσεις και υβριδικές απειλές – Η Αθήνα επιχειρεί να μεταφέρει στο ευρωπαϊκό επίπεδο κρίσιμες εθνικές προτεραιότητες

Με μία σαφή θέση ότι οι μεγάλες κρίσεις δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται μόνο με εθνικά εργαλεία εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής των MED9, στο Σπλιτ της Κροατίας.

Ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και μεταναστευτικό βρέθηκαν στον πυρήνα της ελληνικής παρέμβασης, με τον πρωθυπουργό να ζητά ουσιαστικά ισχυρότερη κοινή ευρωπαϊκή δράση.

Η χρονική στιγμή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η Σύνοδος των εννέα μεσογειακών κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγματοποιείται λίγο πριν από την επόμενη κρίσιμη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με τις χώρες του Νότου να επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινές θέσεις απέναντι στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις.

Και η Αθήνα θέτει στο τραπέζι τρεις συγκεκριμένες προτεραιότητες:

στήριξη απέναντι στην ενεργειακή κρίση, περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους και κοινό μηχανισμό αντίδρασης στις μεταναστευτικές και υβριδικές κρίσεις.

Μητσοτάκης: Η Ευρώπη πρέπει να στηρίξει πολίτες και επιχειρήσεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκ νέου άνοδο των τιμών ενέργειας και στις πληθωριστικές πιέσεις που αυτή προκαλεί.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Μεγάρου Μαξίμου, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ευρώπη οφείλει να ανταποκριθεί στη νέα συγκυρία και να αναζητήσει τρόπους στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων.

Η ελληνική θέση, ωστόσο, συνοδεύεται από μία σαφή προϋπόθεση:

η στήριξη πρέπει να πραγματοποιηθεί χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα και βιωσιμότητα.

Πρόκειται ουσιαστικά για αναζήτηση ευρωπαϊκού χώρου παρέμβασης, ώστε τα κράτη-μέλη να μην κληθούν για ακόμη μία φορά να αντιμετωπίσουν αποκλειστικά με εθνικούς πόρους μία ενεργειακή κρίση που αφορά ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.

Το ενεργειακό γίνεται πρόβλημα ανταγωνιστικότητας

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τις υψηλές τιμές ενέργειας με το μεγάλο πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Αφορά το κόστος παραγωγής.

Τη βιομηχανία.

Τις επενδύσεις.

Τις εξαγωγές.

Και τελικά την ικανότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων να ανταγωνιστούν επιχειρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ασία, όπου το ενεργειακό κόστος μπορεί να είναι χαμηλότερο.

Για την Αθήνα, συνεπώς, η ενεργειακή πολιτική και η ανταγωνιστικότητα έχουν γίνει δύο πλευρές του ίδιου προβλήματος.

Η νέα ελληνική αιχμή: Η Ευρώπη χρειάζεται διυλιστική ικανότητα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει μία ακόμη αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι οι τελευταίες εξελίξεις αναδεικνύουν την ανάγκη για ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που θα διασφαλίζουν επαρκή δυνατότητα διύλισης εντός της ΕΕ.

Η παρέμβαση έχει ευρύτερη γεωοικονομική σημασία.

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά μόνο το εάν η Ευρώπη μπορεί να εισαγάγει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.

Αφορά και το εάν διαθέτει τις υποδομές για να επεξεργαστεί επαρκείς ποσότητες ενεργειακών προϊόντων και να προστατεύσει την αγορά της σε περιόδους διεθνών αναταράξεων.

Μετά τις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών, η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας αποκτά επομένως και μία νέα διάσταση: τη διατήρηση κρίσιμης ενεργειακής παραγωγικής υποδομής μέσα στην Ευρώπη.

Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να ακολουθήσει τις φιλοδοξίες

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να είναι ανάλογος και εφάμιλλος των φιλοδοξιών της ΕΕ.

Το μήνυμα είναι σαφές.

Η Ευρώπη δεν μπορεί ταυτόχρονα να θέλει:

ισχυρότερη άμυνα,

μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία,

πράσινη μετάβαση,

ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα,

προστασία των εξωτερικών συνόρων,

στήριξη της συνοχής

και γεωπολιτική παρουσία,

χωρίς να διαθέτει τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους.

Η Αθήνα έχει ήδη υποστηρίξει ότι οι πόροι που έχουν τεθεί στο τραπέζι δεν επαρκούν για το εύρος των νέων ευρωπαϊκών υποχρεώσεων.

Μητσοτάκης: Η συνοχή δεν είναι αντίπαλος της ανταγωνιστικότητας

Η ελληνική θέση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό έχει ακόμη μία διάσταση.

Ο πρωθυπουργός έχει υπογραμμίσει τις τελευταίες ημέρες ότι η πολιτική συνοχής δεν βρίσκεται απέναντι στην ανταγωνιστικότητα.

Αντίθετα, τη θεωρεί προϋπόθεσή της.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η συζήτηση για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό περιλαμβάνει έντονες διαπραγματεύσεις για το πώς θα κατανεμηθούν οι πόροι ανάμεσα στις παραδοσιακές πολιτικές —όπως Συνοχή και Κοινή Αγροτική Πολιτική— και στις νέες ανάγκες για άμυνα, ασφάλεια και τεχνολογική ανταγωνιστικότητα.

Η ελληνική θέση είναι ότι η χρηματοδότηση των νέων προτεραιοτήτων δεν πρέπει να γίνει εις βάρος των εργαλείων που περιορίζουν τις οικονομικές και περιφερειακές ανισότητες μέσα στην Ένωση.

Το ελληνικό σχέδιο για έκτακτες μεταναστευτικές κρίσεις

Το τρίτο μεγάλο ζήτημα είναι το μεταναστευτικό.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαιρέτισε στο Σπλιτ τη θετική στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στην ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης.

Ο μηχανισμός θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις:

απότομης αύξησης των μεταναστευτικών ροών,

εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού από τρίτες χώρες

ή εκδήλωσης υβριδικών απειλών.

Η λογική της ελληνικής πρότασης είναι ότι ένα κράτος που βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα πρέπει να καλείται να αντιμετωπίσει μόνο του μία αιφνίδια και οργανωμένη πίεση.

Από τον Έβρο σε ευρωπαϊκό μηχανισμό

Η ελληνική πρόταση συνδέεται άμεσα με την εμπειρία του Έβρου το 2020.

Η Αθήνα θεωρεί ότι τότε αντιμετώπισε μια οργανωμένη εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών στα ευρωπαϊκά εξωτερικά σύνορα.

Αντίστοιχες πιέσεις αντιμετώπισαν αργότερα και άλλα κράτη-μέλη.

Ο Μητσοτάκης έχει χρησιμοποιήσει αυτή την εμπειρία για να υποστηρίξει ότι τέτοιες καταστάσεις δεν αποτελούν απλώς ζήτημα μεταναστευτικής πολιτικής.

Μπορούν να αποκτήσουν χαρακτηριστικά υβριδικής απειλής.

Γι’ αυτό η Αθήνα ζητά έναν μόνιμο ευρωπαϊκό μηχανισμό, ώστε η αντίδραση να μην αυτοσχεδιάζεται κάθε φορά που εκδηλώνεται μία νέα κρίση.

Η Κομισιόν βλέπει θετικά την ελληνική πρόταση

Το σημαντικότερο πολιτικά στοιχείο είναι ότι η πρόταση δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο επίπεδο της ελληνικής διεκδίκησης.

Ο πρωθυπουργός χαιρέτισε τη θετική στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Είχε μάλιστα εκφράσει την ικανοποίησή του και στις πρόσφατες δηλώσεις του με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα, επισημαίνοντας ότι η Επιτροπή έχει δείξει υποστήριξη στην ιδέα ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση εργαλειοποιημένων μεταναστευτικών ροών και έκτακτων πιέσεων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη έτοιμος και θεσμοθετημένος μηχανισμός.

Σημαίνει όμως ότι η ελληνική πρόταση έχει πλέον περάσει στο επίπεδο της ευρωπαϊκής συζήτησης.

Γιατί η MED9 έχει ειδικό βάρος

Η MED9 συγκεντρώνει εννέα κράτη-μέλη του ευρωπαϊκού Νότου:

Ελλάδα, Κύπρο, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Μάλτα, Σλοβενία και Κροατία.

Πρόκειται για χώρες που, παρά τις διαφορετικές προτεραιότητές τους, έχουν κοινό ενδιαφέρον σε ζητήματα όπως:

η Μεσόγειος,

οι μεταναστευτικές ροές,

η ενεργειακή ασφάλεια,

η κλιματική αλλαγή,

η προστασία των εξωτερικών συνόρων

και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Η Κροατία, η οποία έχει την προεδρία του σχήματος για το 2026, έχει θέσει ως κεντρικό σύνθημα μία ασφαλέστερη, βιωσιμότερη και ανθεκτικότερη Μεσόγειο.

Η παρουσία Κόστα και φον ντερ Λάιεν

Το πολιτικό βάρος της φετινής Συνόδου ενισχύεται από την παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Αυτό δίνει στους ηγέτες της MED9 τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις προτεραιότητες του ευρωπαϊκού Νότου απευθείας στην ηγεσία των δύο κορυφαίων θεσμών της Ένωσης.

Και για την Αθήνα η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η Σύνοδος του Σπλιτ προηγείται της επόμενης συνάντησης των Ευρωπαίων ηγετών, όπου ενεργειακό κόστος, ανταγωνιστικότητα, προϋπολογισμός και ασφάλεια θα βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.

Το μήνυμα της Αθήνας: Οι κρίσεις χρειάζονται ευρωπαϊκές λύσεις

Αν υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής στις παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στη MED9, είναι αυτός:

η Ελλάδα ζητά οι κρίσεις που έχουν ευρωπαϊκές αιτίες και συνέπειες να αντιμετωπίζονται με ευρωπαϊκά εργαλεία.

Στην ενέργεια, αυτό σημαίνει κοινή δράση ώστε να προστατευθούν πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς να διαλυθεί η δημοσιονομική ισορροπία.

Στον προϋπολογισμό, σημαίνει περισσότερους πόρους ώστε οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες να μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν.

Στο μεταναστευτικό, σημαίνει μηχανισμό αλληλεγγύης και άμεσης αντίδρασης όταν ένα κράτος βρίσκεται αντιμέτωπο με έκτακτες ροές ή εργαλειοποίηση ανθρώπων.

Και στην ανταγωνιστικότητα, σημαίνει προστασία κρίσιμων ευρωπαϊκών υποδομών — ακόμη και της δυνατότητας διύλισης.

Το Σπλιτ, επομένως, δεν ήταν για την ελληνική πλευρά απλώς μία ακόμη περιφερειακή Σύνοδος.

Ήταν ένα βήμα πριν από τις επόμενες μεγάλες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.

Και το μήνυμα Μητσοτάκη ήταν σαφές:

αν η Ευρώπη θέλει περισσότερη ασφάλεια, περισσότερη ανταγωνιστικότητα και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, θα πρέπει να αποκτήσει και τα κοινά εργαλεία —και τους οικονομικούς πόρους— για να τα πετύχει.

Πηγή: pagenews.gr