Ρούτε στις Βρυξέλλες: Η Ευρώπη χτίζει «ασπίδα» από τα drones έως το Διάστημα – Το νέο ΝΑΤΟ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ρούτε στις Βρυξέλλες: Η Ευρώπη χτίζει «ασπίδα» από τα drones έως το Διάστημα – Το νέο ΝΑΤΟ
Η ευρωπαϊκή άμυνα μετακινείται σε ένα καινούργιο πεδίο.
Και αυτό το πεδίο δεν βρίσκεται μόνο στη γη, στη θάλασσα ή στον αέρα.
Βρίσκεται πλέον και στο Διάστημα.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συμμετέχει σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, στο Defence & Space Summit του Euronews στις Βρυξέλλες, μαζί με πολιτικούς, στρατιωτικούς και στελέχη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Η συμμετοχή του έχει επιβεβαιωθεί επισήμως από το ΝΑΤΟ, το οποίο έχει προγραμματίσει και συνέντευξη του Γενικού Γραμματέα στις 15:24 ώρα Κεντρικής Ευρώπης.
Η χρονική στιγμή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Διότι η Ευρώπη δεν συζητά πλέον θεωρητικά για την ανάγκη επανεξοπλισμού.
Αρχίζει να αποφασίζει τι ακριβώς πρέπει να κατασκευάσει.
Πέντε ευρωπαϊκά αμυντικά projects – Και η λίστα λέει πολλά
Μόλις τη Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου, το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε τα πρώτα πέντε European Defence Projects of Common Interest.
Οι τομείς είναι αποκαλυπτικοί:
- drones και counter-drone συστήματα,
- θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα,
- Διάστημα,
- αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα,
- προστασία της ανατολικής πτέρυγας της Ευρώπης.
Τα projects μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν μέσω του European Defence Industry Programme.
Αυτή είναι ουσιαστικά η λίστα των ευρωπαϊκών φόβων για την επόμενη δεκαετία.
Και σχεδόν όλοι συνδέονται με τα μαθήματα της Ουκρανίας.
Η Ουκρανία άλλαξε τον πόλεμο των drones
Το Κίεβο βρίσκεται στο επίκεντρο της σημερινής συζήτησης.
Η Ουκρανία επιχειρεί να αυξήσει την παραγωγή μιας νέας γενιάς interceptor drones, σχεδιασμένων για να καταρρίπτουν ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Ο πόλεμος έχει δείξει ότι η αντιμετώπιση ενός φθηνού drone με έναν πολύ ακριβότερο αντιαεροπορικό πύραυλο δεν αποτελεί πάντοτε βιώσιμη οικονομική εξίσωση.
Γι’ αυτό η Ευρώπη επενδύει όλο και περισσότερο σε φθηνότερα counter-drone συστήματα, ηλεκτρονικό πόλεμο και μαζική παραγωγή μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η ΕΕ έχει ήδη δημιουργήσει EU–Ukraine Drone Alliance, ενώ στις 11 Σεπτεμβρίου η Επιτροπή ανακοίνωσε αρχική διάθεση €200 εκατ. από έσοδα που συνδέονται με παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για συγχρηματοδότηση παραγωγής drones στην Ουκρανία.
Η λογική είναι διπλή:
η Ευρώπη βοηθά την Ουκρανία να παράγει.
Και η Ουκρανία μεταφέρει στην Ευρώπη τεχνογνωσία πραγματικού πολέμου.
Από την Ουκρανία στους ευρωπαϊκούς ουρανούς
Η ανησυχία όμως δεν σταματά στα ουκρανικά σύνορα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταγράψει επανειλημμένες παραβιάσεις και περιστατικά με drones στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο.
Τον Ιούνιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε ειδικά το περιστατικό της 29ης Μαΐου, όταν ρωσικό drone με εκρηκτικά συνετρίβη σε κατοικία στη Ρουμανία, και αναγνώρισε τις άμεσες απειλές που αντιμετωπίζει η ανατολική πτέρυγα.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει ήδη περιγράψει τα περιστατικά με ρωσικά drones και τις υβριδικές ενέργειες ως μέρος μιας νέας πραγματικότητας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Αυτό εξηγεί γιατί τα drones έχουν περάσει τόσο ψηλά στην ατζέντα των Βρυξελλών.
Η Εσθονία βλέπει τον πόλεμο από πολύ κοντά
Για χώρες όπως η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Φινλανδία, η συζήτηση δεν είναι αφηρημένη.
Η Ρωσία βρίσκεται γεωγραφικά δίπλα τους.
Οι υβριδικές επιχειρήσεις, οι παρεμβολές GPS, οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου, τα περιστατικά με drones και η προστασία κρίσιμων υποδομών αντιμετωπίζονται πλέον ως τμήματα της ίδιας απειλής.
Γι’ αυτό η προστασία της ανατολικής πτέρυγας περιλαμβάνεται πλέον στα πρώτα πέντε κοινά ευρωπαϊκά αμυντικά projects.
Και μετά υπάρχει το Διάστημα
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι λιγότερο ορατή.
Αλλά ίσως ακόμη σημαντικότερη.
Ο σύγχρονος πόλεμος εξαρτάται από το Διάστημα.
Δορυφορικές επικοινωνίες.
GPS και positioning.
Πληροφορίες.
Παρακολούθηση.
Έγκαιρη προειδοποίηση.
Συντονισμός στρατευμάτων.
Καθοδήγηση όπλων.
Προστασία κρίσιμων υποδομών.
Χωρίς αυτά, μεγάλο μέρος μιας σύγχρονης στρατιωτικής δύναμης μπορεί να χάσει την αποτελεσματικότητά του.
Η ΕΕ δημιουργεί μηχανισμό αντίδρασης σε απειλές στο Διάστημα
Και εδώ υπάρχει μια εξαιρετικά φρέσκια εξέλιξη.
Στις 28 Σεπτεμβρίου, το Συμβούλιο ενίσχυσε επίσημα το EU Space Threat Response Architecture.
Ο νέος μηχανισμός επιτρέπει στην ΕΕ να παρακολουθεί, να προειδοποιεί και να αντιδρά σε εχθρικές ή επικίνδυνες ενέργειες που απειλούν ευρωπαϊκά διαστημικά συστήματα, υπηρεσίες ή ακόμη και κράτη-μέλη.
Δεν μιλάμε επομένως πλέον μόνο για «ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική».
Μιλάμε για space security.
IRIS²: Η ευρωπαϊκή απάντηση στην εξάρτηση
Η Ευρώπη επενδύει ταυτόχρονα στο IRIS², τη μελλοντική ευρωπαϊκή δορυφορική συστοιχία ασφαλών επικοινωνιών.
Η Κομισιόν παρουσιάζει το πρόγραμμα ως μέσο για ανθεκτικές επικοινωνίες κυβερνήσεων, υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και κρίσιμων υποδομών ακόμη και σε περιόδους κρίσεων.
Η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε αυτόν τον μήνα ότι το IRIS² αποτελεί μέρος της προσπάθειας ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας στο Διάστημα και μείωσης της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκά δορυφορικά συστήματα.
Και αυτό είναι πλέον ζήτημα άμυνας, όχι απλώς τηλεπικοινωνιών.
Το άλλο πρόβλημα: Πώς μετακινείται ένας ευρωπαϊκός στρατός;
Υπάρχει όμως ένα ακόμη κομμάτι της ίδιας συζήτησης.
Η Ευρώπη μπορεί να αγοράσει άρματα, πυραύλους και drones.
Πρέπει όμως να μπορεί και να τα μεταφέρει.
Ακριβώς αυτή την εβδομάδα πραγματοποιούνται στις Βρυξέλλες και οι Connecting Europe Days 2026, όπου η στρατιωτική κινητικότητα βρίσκεται στο επίκεντρο.
Η Επιτροπή συζητά πώς τα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών μπορούν να ανταποκριθούν σε στρατιωτικές ανάγκες και νέες απειλές, με συμμετοχή πολιτικών, στρατιωτικών και αξιωματούχων του ΝΑΤΟ.
Το ερώτημα είναι πρακτικό:
μπορούν άρματα μάχης να περάσουν από τις γέφυρες;
Μπορούν στρατιωτικά τρένα να διασχίσουν γρήγορα τα σύνορα;
Υπάρχουν αρκετά λιμάνια, σιδηρόδρομοι και δρόμοι για να μετακινηθούν δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες προς την ανατολική πτέρυγα;
Αυτό συνδέεται άμεσα και με το Rail Baltica.
Η ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι μόνο όπλα.
Είναι και logistics.
Ρούτε: Για να μείνει διατλαντικό το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει περισσότερο ευρωπαϊκό
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό μήνυμα.
Ο Μαρκ Ρούτε έχει ήδη περιγράψει πολύ καθαρά τη νέα ισορροπία.
Τον Ιούλιο, δίπλα στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε:
«Για να παραμείνουμε διατλαντικοί, πρέπει να γίνουμε περισσότερο ευρωπαϊκοί».
Αυτή η φράση συνοψίζει το νέο πρόβλημα του ΝΑΤΟ.
Η Συμμαχία δεν εγκαταλείπει τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλλά οι Ευρωπαίοι καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο ποσοστό της συμβατικής άμυνας της ηπείρου.
Ο παράγοντας Τραμπ
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ενισχύσει αυτή την πίεση.
Η Ουάσιγκτον ζητά από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά τους, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ επανέλαβε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα την ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συμμετοχής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ.
Σημαίνει ότι το burden-sharing μετατρέπεται σε κεντρικό ζήτημα της διατλαντικής σχέσης.
Και η Ευρώπη προσπαθεί να απαντήσει δημιουργώντας περισσότερες δικές της δυνατότητες.
Τα πρώτα πέντε projects δείχνουν πού πηγαίνουν τα χρήματα
Εδώ η ευρωπαϊκή πολιτική αρχίζει να αποκτά συγκεκριμένη βιομηχανική μορφή.
Drones.
Counter-drones.
Αεράμυνα.
Αντιπυραυλική άμυνα.
Διαστημικά συστήματα.
Θαλάσσια και υποθαλάσσια προστασία.
Ανατολική πτέρυγα.
Δεν πρόκειται απλώς για αμυντική πολιτική.
Πρόκειται για ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική άμυνας.
Τα νέα κοινά projects έχουν σχεδιαστεί ακριβώς για δυνατότητες που είναι τόσο ακριβές και σύνθετες ώστε πολλά κράτη-μέλη δεν μπορούν να τις αναπτύξουν αποτελεσματικά μόνα τους.
Η Ευρώπη θέλει ετοιμότητα έως το 2030
Το πολιτικό deadline έχει ήδη τεθεί.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά η αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης να έχει ενισχυθεί αποφασιστικά έως το 2030.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται drone και counter-drone συστήματα, early warning, αεράμυνα, πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς, στρατιωτική κινητικότητα και ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Και τον Οκτώβριο οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα επιστρέψουν ξανά στο θέμα της άμυνας με βάση τη νέα ετήσια έκθεση defence readiness.
Η νέα ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι ένας «ευρωπαϊκός στρατός»
Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διάκριση.
Η σημερινή κινητικότητα των Βρυξελλών δεν σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί έναν ενιαίο ευρωπαϊκό στρατό που θα αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ.
Αυτό δεν είναι το μοντέλο που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι.
Αυτό που οικοδομείται είναι διαφορετικό:
μια πολύ ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική βάση μέσα σε μια διατλαντική Συμμαχία.
Η ΕΕ χρηματοδοτεί και συντονίζει.
Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες παράγουν.
Τα κράτη-μέλη αποκτούν δυνατότητες.
Το ΝΑΤΟ ενσωματώνει μεγάλο μέρος αυτών των δυνατοτήτων στον ευρύτερο σχεδιασμό αποτροπής και συλλογικής άμυνας.
Και η Ουκρανία λειτουργεί πλέον ταυτόχρονα ως πεδίο πολέμου, εργαστήριο τεχνολογίας και πηγή επιχειρησιακής εμπειρίας.
Από το drone των €10.000 στον δορυφόρο δισεκατομμυρίων
Αυτό ίσως είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής Συνόδου.
Η νέα ευρωπαϊκή άμυνα πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το φάσμα.
Από ένα φθηνό drone που μπορεί να περάσει τα σύνορα.
Μέχρι έναν δορυφόρο που κρατά συνδεδεμένες κυβερνήσεις και στρατούς.
Από έναν σιδηρόδρομο που μεταφέρει άρματα προς τη Βαλτική.
Μέχρι ένα σύστημα αεράμυνας που προστατεύει ευρωπαϊκές πόλεις.
Από την παραγωγή πυρομαχικών.
Μέχρι τον ηλεκτρονικό και διαστημικό πόλεμο.
Γι’ αυτό η παρουσία του Μαρκ Ρούτε σήμερα στις Βρυξέλλες έχει μεγαλύτερη πολιτική σημασία από μία ακόμη ομιλία σε ένα defence summit.
Συμπίπτει με τη στιγμή κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να μετατρέψει το σύνθημα «πρέπει να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά μας» σε βιομηχανική, τεχνολογική και στρατιωτική δυνατότητα.
Και το πραγματικό τεστ δεν θα είναι πόσα νέα σχέδια θα ανακοινωθούν.
Θα είναι εάν έως το 2030 η Ευρώπη μπορεί πράγματι να διαθέτει τα drones, την αεράμυνα, τους δορυφόρους, τις υποδομές και τη βιομηχανική παραγωγή που απαιτεί η δική της άμυνα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
