Μια νέα πολιτική σύγκρουση για το μέλλον της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής βρίσκεται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες, με την Ιταλία, τη Δανία και την Πολωνία να ζητούν από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να υιοθετήσουν αυστηρότερη στάση απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ στηρίζουν, σύμφωνα με το POLITICO, σχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής που προβλέπει αυστηρότερη διαχείριση των παράτυπων αφίξεων και μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς δεν προέρχεται αποκλειστικά από κυβερνήσεις της ευρωπαϊκής Δεξιάς. Η συμμετοχή της σοσιαλδημοκράτισσας Φρεντέρικσεν και του φιλοευρωπαίου Τουσκ αναδεικνύει ότι η συζήτηση για αυστηρότερους μεταναστευτικούς κανόνες διαπερνά διαφορετικές πολιτικές οικογένειες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μια επίμαχη διατύπωση που συνδέει την παράτυπη μετανάστευση με την κοινωνική συνοχή και τους δείκτες εγκληματικότητας, προκαλώντας ερωτήματα για το εάν μπορεί να συγκεντρώσει την απαραίτητη πολιτική συναίνεση.
Το επίμαχο σχέδιο: Μετανάστευση, κοινωνική συνοχή και εγκληματικότητα
Σύμφωνα με το σχέδιο συμπερασμάτων που επικαλείται το POLITICO, η παράτυπη μετανάστευση παρουσιάζεται ως ζήτημα που προκαλεί ανησυχία σε πολλούς Ευρωπαίους πολίτες και δημιουργεί προκλήσεις για την κοινωνική συνοχή.
Το κείμενο περιλαμβάνει επίσης αναφορά σε αρνητική επίδραση στους δείκτες εγκληματικότητας.
Πρόκειται για πολιτικά φορτισμένη διατύπωση, καθώς η σχέση μετανάστευσης και εγκληματικότητας δεν μπορεί να αξιολογηθεί ενιαία χωρίς στοιχεία ανά χώρα, είδος αδικήματος και κοινωνικές συνθήκες.
Η συμπερίληψή της σε ευρωπαϊκά συμπεράσματα θα είχε ιδιαίτερο συμβολικό βάρος: θα σήμαινε ότι οι ηγέτες αποδέχονται μια αυστηρότερη πολιτική γλώσσα για το μεταναστευτικό.
Ωστόσο, το σχέδιο δεν αποτελεί αυτομάτως συμφωνημένη θέση των 27 κρατών-μελών.
«Πλήρης έλεγχος των παράτυπων αφίξεων»
Ένα από τα βασικά σημεία της προτεινόμενης διατύπωσης αφορά την ανάγκη αποτελεσματικότερου ελέγχου των εξωτερικών συνόρων.
Το σχέδιο υπογραμμίζει τη σημασία του πλήρους ελέγχου των παράτυπων αφίξεων και ζητά να αποφεύγονται πολιτικές που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κίνητρα για νέα παράτυπη μετανάστευση.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση ενισχύει τη λογική της αποτροπής, η οποία τα τελευταία χρόνια αποκτά μεγαλύτερο βάρος στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική.
Για τις κυβερνήσεις που στηρίζουν την πρωτοβουλία, το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι ανεξέλεγκτες μετακινήσεις και να διασφαλιστεί ότι οι εθνικές αποφάσεις δεν θα προκαλούν αλυσιδωτές συνέπειες σε άλλα κράτη-μέλη.
Από την άλλη πλευρά, κάθε αυστηρότερη πολιτική οφείλει να εφαρμόζεται εντός του ευρωπαϊκού και διεθνούς νομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων για την προστασία των προσφύγων και την εξέταση των αιτημάτων ασύλου.
Μελόνι και Φρεντέρικσεν ανοίγουν τη συζήτηση στους «27»
Η ειδική συζήτηση για το μεταναστευτικό στη Σύνοδο Κορυφής ζητήθηκε από την Τζόρτζια Μελόνι και τη Μέτε Φρεντέρικσεν.
Οι δύο πρωθυπουργοί έχουν προωθήσει διαφορετικές εθνικές πολιτικές, αλλά συγκλίνουν στην ανάγκη αυστηρότερης ευρωπαϊκής αντιμετώπισης της παράτυπης μετανάστευσης.
Η Μελόνι έχει τοποθετήσει τον περιορισμό των παράτυπων αφίξεων στο επίκεντρο της κυβερνητικής της ατζέντας, επιδιώκοντας μεγαλύτερη συνεργασία με τρίτες χώρες.
Η Φρεντέρικσεν, από την πλευρά της, εκπροσωπεί μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση που έχει υιοθετήσει περιοριστική προσέγγιση στη μεταναστευτική πολιτική.
Η σύμπραξή τους υποδηλώνει ότι η αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής στάσης δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αίτημα κομμάτων της συντηρητικής ή της εθνικιστικής Δεξιάς.
Η συμμετοχή του Ντόναλντ Τουσκ προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στην πρωτοβουλία, καθώς η Πολωνία αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις στα ανατολικά εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Στο επίκεντρο η Ισπανία – Η σύγκρουση με τον Πέδρο Σάντσεθ
Πίσω από τη νέα πρωτοβουλία διακρίνεται και μια πολιτική αντιπαράθεση με την ισπανική κυβέρνηση.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ έχει έρθει σε σύγκρουση με την Τζόρτζια Μελόνι για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τις ισπανικές αποφάσεις σχετικά με τη νομιμοποίηση μεταναστών.
Σύμφωνα με το POLITICO, η ένταση ενισχύθηκε μετά τις αυξημένες μεταναστευτικές αφίξεις στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Παράλληλα, η ισπανική πολιτική νομιμοποίησης περίπου ενός εκατομμυρίου μεταναστών έχει προκαλέσει αντιδράσεις από κυβερνήσεις που ανησυχούν για πιθανές επιπτώσεις στη μετακίνηση προσώπων εντός της ζώνης Σένγκεν.
Η Μαδρίτη αντιμετωπίζει τη νομιμοποίηση ως εργαλείο μεταναστευτικής και κοινωνικής πολιτικής, ενώ οι επικριτές της θεωρούν ότι αποφάσεις τέτοιας κλίμακας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις συνέπειες για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτή η διαφορά προσέγγισης βρίσκεται στον πυρήνα της νέας αντιπαράθεσης.
Μηχανισμός διαβούλευσης: Θα ελέγχονται οι εθνικές αποφάσεις;
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία του σχεδίου αφορά την πρόταση για έναν νέο μηχανισμό διαβούλευσης μεταξύ των κρατών-μελών.
Το κείμενο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας διαδικασίας συντονισμού για εθνικά μέτρα που ενδέχεται να επηρεάζουν άλλα κράτη της Ένωσης.
Η πρόταση διευκρινίζει ότι πρέπει να γίνονται σεβαστές οι εθνικές αρμοδιότητες.
Ωστόσο, η πολιτική της σημασία είναι σαφής: κυβερνήσεις που προχωρούν σε μεγάλες μεταβολές της μεταναστευτικής τους πολιτικής ενδέχεται να κληθούν να διαβουλεύονται συστηματικότερα με τους ευρωπαίους εταίρους τους.
Μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις μαζικών νομιμοποιήσεων ή άλλων εθνικών μέτρων με πιθανές διασυνοριακές επιπτώσεις.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για πρόταση προς διερεύνηση και όχι για συμφωνημένο νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό.
Αφαιρέθηκε η αναφορά στην κοινωνική στέγαση
Οι διαφωνίες αποτυπώνονται και στις αλλαγές που έγιναν στο προσχέδιο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από την προτεινόμενη διατύπωση αφαιρέθηκε αναφορά στις επιπτώσεις της μετανάστευσης στην κοινωνική στέγαση.
Η συγκεκριμένη αλλαγή έγινε λόγω ανησυχιών ότι η αναφορά θα μπορούσε να εκληφθεί ως πρόκληση προς την Ισπανία.
Η αφαίρεση δείχνει πόσο ευαίσθητη παραμένει η διαπραγμάτευση ακόμη και στο επίπεδο της διατύπωσης των συμπερασμάτων.
Οι κυβερνήσεις που επιδιώκουν αυστηρότερη πολιτική θέλουν ένα ισχυρό μήνυμα, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να αναζητήσουν κοινό έδαφος με κράτη που ακολουθούν διαφορετικές επιλογές.
Δύσκολη η ομοφωνία – Οι διπλωματικές επιφυλάξεις
Παρά τη στήριξη από την Ιταλία, τη Δανία και την Πολωνία, η έγκριση της προτεινόμενης διατύπωσης δεν θεωρείται δεδομένη.
Ένας από τους τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν ανώνυμα στο POLITICO εκτίμησε ότι το επικαιροποιημένο σχέδιο δύσκολα θα εξασφαλίσει ομόφωνη υποστήριξη.
Σύμφωνα με την ίδια διπλωματική εκτίμηση, στόχος της πρωτοβουλίας είναι να φέρει το κείμενο πιο κοντά στο πολιτικό κλίμα που επικρατεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και να προκαλέσει ουσιαστική συζήτηση μεταξύ των ηγετών.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και χωρίς πλήρη συμφωνία, η πρόταση μπορεί να επηρεάσει τη μελλοντική κατεύθυνση των διαπραγματεύσεων.
Τι σημαίνει η συζήτηση για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ευρωπαϊκή συζήτηση έχει άμεσο ενδιαφέρον, καθώς η χώρα βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης και αντιμετωπίζει μεταναστευτικές πιέσεις τόσο στο Αιγαίο όσο και στη νότια θαλάσσια διαδρομή προς την Κρήτη.
Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, η συνεργασία με τρίτες χώρες και ο συντονισμός των ευρωπαϊκών πολιτικών επηρεάζουν άμεσα τον ελληνικό σχεδιασμό.
Ταυτόχρονα, για χώρες πρώτης υποδοχής, κρίσιμο παραμένει το ερώτημα πώς θα συνδυαστούν η φύλαξη των συνόρων, οι διαδικασίες ασύλου, οι επιστροφές και η κατανομή των ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών.
Η νέα πρωτοβουλία των τριών κυβερνήσεων δεν περιλαμβάνει, στο δημοσιοποιημένο απόσπασμα του σχεδίου, συγκεκριμένη ελληνική δέσμευση ή απόφαση.
Ωστόσο, εάν οι προτάσεις προχωρήσουν, θα επηρεάσουν το συνολικό ευρωπαϊκό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Αθήνα ασκεί τη μεταναστευτική της πολιτική.
Η Ευρώπη αναζητά νέα ισορροπία στο μεταναστευτικό
Η παρέμβαση Μελόνι, Φρεντέρικσεν και Τουσκ αποτυπώνει τη μετατόπιση της ευρωπαϊκής πολιτικής συζήτησης προς αυστηρότερο έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στις προτάσεις για τα σύνορα. Επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τις συνέπειες των εθνικών μεταναστευτικών αποφάσεων για τους εταίρους τους.
Η αντιπαράθεση με την Ισπανία δείχνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές ως προς τη νομιμοποίηση μεταναστών, την αποτροπή και τον ευρωπαϊκό συντονισμό.
Το ερώτημα για τους 27 ηγέτες είναι εάν μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή πολιτική κατεύθυνση, χωρίς να παρακάμψουν τις εθνικές αρμοδιότητες και τις νομικές υποχρεώσεις της Ένωσης.
Η τελική διατύπωση των συμπερασμάτων θα δείξει εάν η πρωτοβουλία των τριών πρωθυπουργών θα μετατραπεί σε κοινή ευρωπαϊκή θέση ή θα παραμείνει ένα ακόμη πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στις Βρυξέλλες.
Πηγή: pagenews.gr