Μια Ευρώπη που θα μπορεί να αποφασίζει και να ενεργεί χωρίς η ασφάλεια και η ευημερία της να εξαρτώνται από τρίτους περιέγραψε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, τοποθετώντας τις υποδομές, την ενέργεια και τις εφοδιαστικές διαδρομές στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Μιλώντας στην επετειακή εκδήλωση για τα 25 χρόνια του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του ΕΚΠΑ, παρουσία των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, ο Επίτροπος συνέδεσε την αντιμετώπιση των άμεσων οικονομικών πιέσεων με την ανάγκη βαθύτερων αλλαγών στην Ένωση.
Το κεντρικό ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι αν η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει ταχύτερα, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της και διατηρώντας τις θεμελιώδεις αξίες της.
«Να μην εξαρτάται η ευημερία μας από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού»
Ο κ. Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι οι αλλεπάλληλες κρίσεις απαιτούν παρεμβάσεις σε δύο επίπεδα: άμεση ανακούφιση για πολίτες και επιχειρήσεις και ταυτόχρονη έναρξη διαρθρωτικών αλλαγών.
«Χρειάζονται μέτρα, που θα ανακουφίσουν άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά και δομικές αλλαγές, που επίσης πρέπει να αρχίσουν άμεσα. Δομικές αλλαγές με στόχο τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, που δεν αποτελεί μια αφηρημένη πολιτική έννοια, αλλά ουσιαστικά είναι η ικανότητά μας να αποφασίζουμε ελεύθερα, να ενεργούμε αποτελεσματικά και να μην εξαρτάται η ασφάλεια και η ευημερία των πολιτών από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού».
Στην προσέγγισή του, η στρατηγική αυτονομία αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο: παραγωγική ισχύ, ασφαλή δίκτυα, διαφοροποίηση προμηθειών και δυνατότητα αντίδρασης σε κρίσεις.
Προϋποθέτει, όπως ανέφερε:
«Ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, εναλλακτικές εφοδιαστικές διαδρομές, ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία, τεχνολογική καινοτομία, αξιόπιστη άμυνα και κυρίως ικανότητα να μετακινούμε ανθρώπους, αγαθά και κρίσιμους πόρους εκεί όπου χρειάζονται, όταν χρειάζονται».
Οι μεταφορές γίνονται ζήτημα ασφάλειας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη μεταβολή του ρόλου των μεταφορών στην ευρωπαϊκή πολιτική. Τα δίκτυα καλούνται πλέον να εξυπηρετούν την καθημερινή οικονομική δραστηριότητα, αλλά και τις ανάγκες της Ένωσης σε συνθήκες κρίσης.
«Οι μεταφορές πλέον, δεν είναι μόνο οικονομία, εμπόριο και μετακινήσεις. Είναι στρατηγικές υποδομές, τόσο σε καιρό ειρήνης, όσο και σε καιρό κρίσης. Ευθύνη μας είναι να διασφαλίσουμε ότι τα ευρωπαϊκά δίκτυα δεν θα συνδέουν απλώς τις οικονομίες μας, αλλά θα μπορούν να υπηρετούν και τις στρατηγικές ανάγκες της ΕΕ».
Η επισήμανση αυτή συνδέει την πολιτική μεταφορών με την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη στρατιωτική κινητικότητα. Το κριτήριο γίνεται η πραγματική δυνατότητα της Ευρώπης να μεταφέρει εγκαίρως όσα χρειάζεται, εκεί όπου τα χρειάζεται.
«Γιατί η Ευρώπη είναι τόσο ισχυρή όσο η ικανότητά της να κινείται, να συνδέεται και να αντιδρά όταν χρειάζεται», τόνισε.
Από το ευρώ και τη διεύρυνση στην ενέργεια και την άμυνα
Ο Επίτροπος αξιοποίησε την επέτειο του Κέντρου Jean Monnet για να περιγράψει την αλλαγή των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων μέσα σε ένα τέταρτο του αιώνα.
«Τα βασικά θέματα που συζητούσε η Ευρώπη το 2000, όταν ξεκινούσε την πορεία του το Κέντρο Αριστείας Jean Monnet, ήταν το ευρώ που ερχόταν, η μεγάλη διεύρυνση, η θεσμική μεταρρύθμιση, η Συνθήκη της Νίκαιας. Σήμερα η Ευρώπη συζητά για την άμυνα και την ασφάλεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τους διαδρόμους κινητικότητας, την ενεργειακή ασφάλεια».
Αναφερόμενος στο ερευνητικό έργο του Κέντρου, στάθηκε στην έγκαιρη ενασχόλησή του με την Ανατολική Μεσόγειο:
«Κι όμως, ανάμεσα στα πρώτα ερευνητικά αντικείμενα του Κέντρου ήταν η ασφάλεια και η ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Όταν άρχιζε αυτή η έρευνα, το θέμα θεωρούταν περιφερειακό και αντιμετωπιζόταν σχεδόν ως εξειδίκευση. Σήμερα το θέμα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ατζέντας».
«Πραγματισμός και κοινή λογική», χωρίς υποχώρηση στις αξίες
Στην ομιλία του, ο Απόστολος Τζιτζικώστας έθεσε και το ζήτημα της ταχύτητας με την οποία η Ευρώπη προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες.
«Το πραγματικό ερώτημα σήμερα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει γρήγορα, να στραφεί περισσότερο στον πραγματισμό και την κοινή λογική, να ξεπεράσει ιδεοληψίες του παρελθόντος που ζημίωναν την ανταγωνιστικότητά της, χωρίς να πάψει να είναι ο εαυτός της, χωρίς να αλλάξει τις θεμελιώδεις αξίες της».
Η τοποθέτηση συνδέει δύο απαιτήσεις που διατρέχουν την ομιλία του: αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή δράση και διατήρηση της δημοκρατικής ταυτότητας της Ένωσης.
Η Ελλάδα ως συντελεστής ευρωπαϊκής ισχύος
Ξεχωριστό μέρος της παρέμβασής του αφορούσε τη θέση της Ελλάδας στην ΕΕ. Ο Επίτροπος υποστήριξε ότι η αποτίμηση της συμμετοχής της χώρας δεν μπορεί να περιορίζεται στις χρηματοδοτήσεις.
«Έχουμε συνηθίσει να μετράμε αυτή τη σχέση Ελλάδας–ΕΕ σε κονδύλια. Είναι όμως η μισή εικόνα, και μάλιστα η λιγότερο ενδιαφέρουσα. Γιατί η ένταξή μας στην ΕΕ από τον εθνάρχη, Κωνσταντίνο Καραμανλή, ήταν πρώτα απ’ όλα στρατηγική επιλογή. Έδεσε οριστικά τη μεταπολιτευτική Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό θεσμικό και δημοκρατικό χώρο».
Σήμερα, πρόσθεσε, η σχέση αυτή έχει ωριμάσει:
«Η Ελλάδα δεν είναι μόνο χώρα που ωφελείται από την Ευρώπη. Είναι χώρα που συνεισφέρει σε αυτήν, στη ναυτιλία, στην ενέργεια, στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, στην ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη κατάκτηση των τελευταίων 45 χρόνων. Και τολμώ να πω ότι δεν την έχουμε συνειδητοποιήσει αρκετά, ούτε εμείς ούτε οι εταίροι μας».
«Η Ευρώπη καθυστερεί» — Το ζητούμενο η πολιτική εμβάθυνση
Ο κ. Τζιτζικώστας αναγνώρισε τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής λειτουργίας:
«Η Ευρώπη καθυστερεί, συχνά αντιδρά εκ των υστέρων, μερικές φορές φοβάται να αναλάβει ρίσκο. Δεν θα προσποιηθώ ότι αυτά δεν ισχύουν».
Υπερασπίστηκε, ωστόσο, τη δημοκρατική διαδικασία μέσα από την οποία διαμορφώνονται οι κοινές αποφάσεις:
«Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι η ΕΕ δεν είναι αργή, είναι περίπλοκη. Δεν είναι διστακτική, είναι δημοκρατική. Και γι’ αυτό ακριβώς αντέχει. Και ξέρουμε το κόστος αυτής της επιλογής να είμαστε μέρος της. Είναι όμως για εμάς μια επιλογή αξιακή».
Ως πολιτικό ορίζοντα έθεσε την περαιτέρω εμβάθυνση της Ένωσης:
«Έχουμε βάσιμους λόγους να αισιοδοξούμε ότι οι κρίσεις της εποχής μας θα γίνουν για ακόμα μία φορά το εφαλτήριο, που τελικά θα οδηγήσουν την Ευρώπη στην πολιτική εμβάθυνση, που είναι και το κύριο ζητούμενο εδώ και αρκετά χρόνια».
Στον Επίτροπο απονεμήθηκε τιμητική πλακέτα από τον πρόεδρο του Κέντρου, καθηγητή Ιωάννη Βαληνάκη, και τον πρύτανη του ΕΚΠΑ, καθηγητή Γεράσιμο Σιάσο, για τη συμβολή του στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ο ίδιος συνεχάρη το Κέντρο και το Πανεπιστήμιο για το έργο τους και διαβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να το υποστηρίζει.
Πηγή: pagenews.gr