Μακρόν: «Δεν είναι δικός μας πόλεμος» — Ο λογαριασμός φτάνει στη Γαλλία και δοκιμάζει την Ευρώπη

Ενεργειακή εξάρτηση, τόκοι 91,2 δισ. ευρώ και αυξημένες αμυντικές δαπάνες συμπιέζουν τα περιθώρια του Παρισιού — Η περιοδεία στον Κόλπο εξασφάλισε δεσμεύσεις για ντίζελ, αλλά η κοινωνική κρίση έχει βαθύτερες ρίζες.

Η Γαλλία μπορεί να δηλώνει ότι δεν επέλεξε τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, αλλά δεν μπορεί να αποφύγει το οικονομικό και στρατηγικό του κόστος. Οι αναταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό συναντούν ένα ήδη επιβαρυμένο δημόσιο ταμείο, ενώ η κυβέρνηση καλείται να χρηματοδοτήσει την άμυνα και να απαντήσει σε κοινωνικές διεκδικήσεις.

Η περιοδεία του Εμανουέλ Μακρόν στον Κόλπο, από τις 19 έως τις 21 Οκτωβρίου, ανέδειξε αυτή την πίεση. Ο Γάλλος πρόεδρος αναζήτησε πρόσθετες ενεργειακές προμήθειες, ενίσχυσε αμυντικές συνεργασίες και επιχείρησε να υποστηρίξει διπλωματικές προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Στο εσωτερικό, όμως, η πολιτική δοκιμασία παραμένει: πόσο από το βάρος οφείλεται στη διεθνή κρίση και πόσο στις επιλογές με τις οποίες το Παρίσι κατανέμει τους διαθέσιμους πόρους;

Η ενεργειακή ασφάλεια έχει στρατηγικό τίμημα

Στις δηλώσεις του στις 21 Οκτωβρίου, ο Μακρόν επανέλαβε ότι η Γαλλία δεν αποφάσισε τον πόλεμο, διατηρώντας παράλληλα τη στήριξή της προς την ασφάλεια των περιφερειακών εταίρων της.

«Είπαμε από την πρώτη ημέρα ότι αυτός δεν ήταν δικός μας πόλεμος», ανέφερε, σε ελληνική απόδοση.

Η διάκριση ανάμεσα στη συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις και στην υποστήριξη της περιφερειακής ασφάλειας έχει πολιτική σημασία. Ωστόσο, η οικονομική έκθεση μιας ευρωπαϊκής δύναμης δεν περιορίζεται από αυτή τη διατύπωση.

Η εξάρτηση από καύσιμα, θαλάσσιες διαδρομές και ασφαλιστική κάλυψη μεταφορών μεταφέρει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η προστασία του εφοδιασμού απαιτεί διπλωματικές σχέσεις, υποδομές και δυνατότητα διαχείρισης κινδύνων.

Τι έφερε η περιοδεία: Πρόσθετο ντίζελ, αλλά αβεβαιότητα για τις τιμές

Σύμφωνα με το Ελιζέ, η Γαλλία εξασφάλισε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περίπου 100.000 επιπλέον τόνους ντίζελ τον μήνα, ενώ πρόσθετη ποσότητα 100.000 τόνων από το Μπαχρέιν αναμενόταν να επιβεβαιωθεί.

Επομένως, η περιοδεία είχε ανακοινωμένο αποτέλεσμα ως προς τη διαθεσιμότητα καυσίμων. Η εξασφάλιση ποσοτήτων, όμως, δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με συγκεκριμένη και μόνιμη μείωση της λιανικής τιμής.

Ο Μακρόν αναγνώρισε την αβεβαιότητα για την εξέλιξη της κρίσης. Παράλληλα, γνωστοποίησε αμυντικές συμφωνίες με τα ΗΑΕ και το Κατάρ.

Η συνύπαρξη ενεργειακών και αμυντικών συμφωνιών στην ίδια περιοδεία δείχνει πόσο στενά συνδέονται πλέον η οικονομική ασφάλεια και οι στρατηγικές σχέσεις.

Ο βαρύτερος λογαριασμός βρίσκεται ήδη στο χρέος

Η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει μια δημοσιονομική κατάσταση που είχε σοβαρές αδυναμίες πριν από τη σημερινή κλιμάκωση.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του γαλλικού υπουργείου Οικονομίας για το σχέδιο προϋπολογισμού του 2027, οι δαπάνες τόκων προβλέπεται να φτάσουν τα 91,2 δισ. ευρώ, από 79,2 δισ. το 2026.

Η αύξηση των 12 δισ. ευρώ περιορίζει τον χώρο για άλλες πολιτικές, χωρίς να προσθέτει από μόνη της νέες δημόσιες υπηρεσίες ή επενδύσεις.

Η κυβέρνηση προβλέπει έλλειμμα 5,4% του ΑΕΠ για το 2026 και επιδιώκει να το περιορίσει στο 5% το 2027, στηριζόμενη σε πρόβλεψη ανάπτυξης 1% και συνολική προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής 54 δισ. ευρώ.

Το πρόβλημα, συνεπώς, υπερβαίνει την τιμή του πετρελαίου. Η ενεργειακή αναταραχή προστίθεται στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και κάνει δυσκολότερη μια προσαρμογή που ήταν ήδη πολιτικά απαιτητική.

Άμυνα: 63,4 δισ. ευρώ και δύσκολες συγκρίσεις

Το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων παρουσιάζει για το 2027 αμυντικό προϋπολογισμό 63,4 δισ. ευρώ, χωρίς τις συντάξεις, αυξημένο κατά 6,5 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το 2026.

Οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν ενίσχυση αποθεμάτων πυρομαχικών, επιχειρησιακή προετοιμασία, εκσυγχρονισμό εξοπλισμού και επενδύσεις σε νέες δυνατότητες.

Η αύξηση εντάσσεται στον ευρύτερο στρατιωτικό σχεδιασμό της Γαλλίας. Δεν μπορεί, επομένως, να αποδοθεί ολόκληρη στις επιχειρησιακές ανάγκες της κρίσης στον Κόλπο.

Η κοινωνική αντιπαράθεση αφορά, ωστόσο, την κατανομή των πόρων. Στο ίδιο δημοσιονομικό περιβάλλον, η ενίσχυση της άμυνας συνυπάρχει με συγκράτηση παροχών και εισοδημάτων.

Η σύγκριση γίνεται ακόμη πιο αιχμηρή επειδή οι εκπαιδευτικές κινητοποιήσεις έχουν αναδείξει προβλήματα στελέχωσης και υποδομών: οι αυξημένες αμυντικές ανάγκες καλούνται να συνυπάρξουν με εξίσου ορατές κοινωνικές απαιτήσεις.

Οικογένειες και συνταξιούχοι στην εξίσωση της προσαρμογής

Στις προτάσεις του προϋπολογισμού περιλαμβάνονται πάγωμα οικογενειακών επιδομάτων, μείωση κατά 600 εκατ. ευρώ των δαπανών για το επίδομα έναρξης της σχολικής χρονιάς και πάγωμα του δείκτη που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό μέρους των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων.

Προβλέπεται επίσης να μην αναπροσαρμοστούν με τον πληθωρισμό οι συντάξεις άνω των 2.000 ευρώ τον μήνα, ενώ η έκτακτη εισφορά στα κέρδη μεγάλων επιχειρήσεων προτείνεται να μειωθεί κατά 30%.

Πρόκειται για προτάσεις υπό κοινοβουλευτική επεξεργασία. Ήδη, όμως, διαμορφώνουν το πολιτικό ερώτημα για τη δικαιοσύνη της προσαρμογής.

Η προβλεπόμενη αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ δεν πρέπει να συγχέεται αυτομάτως με γενική αύξηση των συντελεστών του. Αντίστοιχα, η αύξηση μιας κατηγορίας δαπανών δεν αποδεικνύει ότι χρηματοδοτείται απευθείας από την περικοπή μιας άλλης. Οι επιλογές, όμως, συνυπάρχουν στον ίδιο προϋπολογισμό και κρίνονται πολιτικά ως σύνολο.

Τα στρατηγικά αποθέματα αγοράζουν χρόνο

Η κυβέρνηση Λεκορνί έχει ανακοινώσει διάθεση 10 εκατ. βαρελιών ντίζελ από τα στρατηγικά αποθέματα, με στόχο μείωση της τιμής έως 18 λεπτά ανά λίτρο, από την 1η Νοεμβρίου έως το τέλος Ιανουαρίου.

Η παρέμβαση μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση. Η χρονική της διάρκεια, όμως, αποκαλύπτει και το όριό της.

Τα αποθέματα επιτρέπουν την αντιμετώπιση έκτακτων πιέσεων. Η μακροχρόνια ασφάλεια απαιτεί σταθερές προμήθειες, εναλλακτικές διαδρομές και περιορισμό της εξάρτησης από ευάλωτα σημεία μεταφοράς.

Η μαθητική διαμαρτυρία δεν εξηγείται μόνο από τα καύσιμα

Η άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να ενισχύει την κοινωνική πίεση, αλλά δεν αρκεί για να εξηγήσει το σύνολο των κινητοποιήσεων.

Οι διεκδικήσεις για καθηγητές, κατάλληλες σχολικές εγκαταστάσεις και συνθήκες εκπαίδευσης έχουν αυτοτελές περιεχόμενο. Μια ενεργειακή συμφωνία δεν απαντά σε αυτές τις ανάγκες.

Ο ίδιος ο Μακρόν αναγνώρισε στις δηλώσεις του ότι οι ανησυχίες μαθητών και φοιτητών έχουν διαφορετικές αιτίες. Η παραδοχή αυτή είναι ουσιαστική: η κυβέρνηση χρειάζεται διακριτές απαντήσεις για προβλήματα που συναντώνται στους δρόμους, αλλά δεν έχουν κοινή αφετηρία.

Η ευρωπαϊκή δοκιμασία πίσω από τη γαλλική κρίση

Η Γαλλία αναδεικνύει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή δυσκολία: πώς χρηματοδοτείται η στρατηγική ισχύς όταν το χρέος, η ενέργεια και οι κοινωνικές ανάγκες διεκδικούν ταυτόχρονα περισσότερους πόρους.

Η ανάγκη για ισχυρότερη άμυνα δεν καταργεί το ερώτημα της κοινωνικής συνοχής. Η ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής δεν καταργεί το πολιτικό κόστος της κατανομής της.

Για το Παρίσι, η πρόκληση είναι διπλή: να διατηρήσει τη δυνατότητα δράσης στο εξωτερικό και να πείσει στο εσωτερικό ότι τα βάρη κατανέμονται δίκαια.

Η κρίση στον Κόλπο εξηγεί μέρος της πίεσης. Ο προϋπολογισμός αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση επιλέγει να την αντιμετωπίσει. Σε αυτή τη διαφορά θα κριθεί μεγάλο μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης στη Γαλλία.

Πηγή: pagenews.gr