«Το θέμα δεν είναι αν τον άκουσα εγώ. Άλλοι πρέπει να τον ακούσουν…».
Με αυτή τη σύντομη, αιχμηρή απάντηση, ο Αντώνης Σαμαράς σχολίασε την ομιλία του Κώστα Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο, προσθέτοντας πολιτικό βάρος στις παρεμβάσεις του για την Τουρκία, το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και τη στάση των συμμάχων.
Ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος παρακολούθησε την εκδήλωση της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, δέχθηκε κατά την αποχώρησή του ερώτηση δημοσιογράφου για το εάν άκουσε τον Κώστα Καραμανλή. Η απάντησή του μετέφερε το ενδιαφέρον στους αποδέκτες που, κατά τον ίδιο, πρέπει να προσέξουν το περιεχόμενο της ομιλίας.
Ο Σαμαράς δεν κατονόμασε τους «άλλους». Ωστόσο, στο πολιτικό πλαίσιο της βραδιάς, η φράση διαβάζεται ως αιχμή προς όσους διαμορφώνουν και υπερασπίζονται την ασκούμενη εξωτερική πολιτική.
Μια ατάκα με σαφές πολιτικό βάρος
Η δήλωση Σαμαρά ακολούθησε μια ομιλία στην οποία ο Καραμανλής έθεσε συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές για τα εθνικά θέματα και αμφισβήτησε προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν τις τουρκικές διεκδικήσεις ως διαφορές επιδεκτικές εύκολων συμβιβασμών.
Η δημόσια προτροπή να ακουστεί ο πρώην πρωθυπουργός λειτουργεί ως έμμεση ενίσχυση της παρέμβασής του. Δεν συνοδεύτηκε, πάντως, από αναλυτική τοποθέτηση Σαμαρά για κάθε επιμέρους σημείο της ομιλίας.
Το πολιτικό ενδιαφέρον βρίσκεται στη συνύπαρξη δύο στοιχείων: της εκτενούς κριτικής Καραμανλή και της λακωνικής, αλλά αιχμηρής, αντίδρασης Σαμαρά.
Καραμανλής για το καλώδιο: «Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό»
Από τις πιο χαρακτηριστικές αποστροφές της ομιλίας ήταν η προειδοποίηση για οποιονδήποτε χειρισμό θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποδοχή τουρκικής αδειοδότησης στην ηλεκτρική διασύνδεση.
«Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς», υπογράμμισε ο Κώστας Καραμανλής.
Και περιέγραψε τον κίνδυνο που, κατά την εκτίμησή του, θα δημιουργούσε ένα τέτοιο προηγούμενο:
«Μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια».
Η θέση του αφορά την αποτροπή ενός ενδεχομένου αναγνώρισης τουρκικού ρόλου έγκρισης. Η ίδια η ομιλία δεν τεκμηριώνει ότι τέτοια άδεια έχει ζητηθεί από την ελληνική πλευρά.
Τουρκολιβυκό: «Επίδειξη δύναμης και πρόκληση τετελεσμένων»
Για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, ο Καραμανλής έδωσε έμφαση στις πολιτικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
«Αναμφίβολα είναι αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα η κύρωση του τουρκολυβικού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο, διότι μπορεί μεν να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, είναι όμως επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων, από τους γείτονες», ανέφερε.
Μέσα από αυτή τη διατύπωση, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής χρειάζεται να συνυπολογίζει τη δυνατότητα της Άγκυρας να αποκτά επιρροή και να δημιουργεί πιέσεις στο περιφερειακό περιβάλλον.
«Διαβάζουν λάθος τη στρατηγική της Τουρκίας»
Ο Καραμανλής παρουσίασε τις τουρκικές διεκδικήσεις ως τμήματα ενιαίου σχεδιασμού και απέρριψε την ερμηνεία τους ως αλληλουχία παρεξηγήσεων.
«Σφάλλουν λοιπόν και σφάλλουν βαρέως όσοι προωθούν αυτές τις αντιλήψεις. Διαβάζουν λάθος την στρατηγική της Τουρκίας», είπε.
Στην ίδια κατεύθυνση, σημείωσε:
«Δεν πρόκειται ούτε για παρεξηγήσεις ούτε για επί μέρους μικροδιαφορές που επιδέχονται καλοπροαίρετης διευθέτησης».
Για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, υποστήριξε ότι η τουρκική επιδίωξη συνδέεται πλέον άμεσα με την αμφισβήτηση της κυριαρχίας:
«Και πλέον χρησιμοποιεί την αποστρατιωτικοποίηση ως εργαλείο αμφισβήτησης της κυριαρχίας αυτών των νησιών».
Η αναφορά που περιλαμβάνει και τη δική του κυβέρνηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνολική αποτίμηση των προσπαθειών ελληνοτουρκικής προσέγγισης από τη Μεταπολίτευση:
«Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, από το 1974 και μετά, δοκίμασαν μια τέτοια συνεννόηση μέσω διαλόγου και καλλιέργειας κλίματος ύφεσης. Ματαίως όπως έμπρακτα απεδείχθη».
Η διατύπωση περιλαμβάνει και τη δική του διακυβέρνηση, επιτρέποντας την ανάγνωσή της ως έμμεσης αυτοκριτικής για την αποτελεσματικότητα της διαχρονικής αυτής προσπάθειας.
Παράλληλα, μεταφέρει τη συζήτηση από τους επιμέρους χειρισμούς στο βασικό ερώτημα που θέτει ο ίδιος: εάν η ελληνική πλευρά αξιολογεί σωστά τους στόχους της Άγκυρας.
Οι βολές για τις «ίσες αποστάσεις»
Η κριτική επεκτάθηκε στη στάση των συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας.
«Δεν είναι άμοιροι ευθυνών σύμμαχοι και εταίροι. Όταν παριστάνουν τον επιτήδειο ουδέτερο και κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ θύτη και θύματος», ανέφερε.
Επέκρινε επίσης τις προτροπές για συνεννόηση όταν αυτές αποσυνδέονται, κατά την άποψή του, από το διεθνές δίκαιο:
«Όταν, στο όνομα τάχα της συνοχής της συμμαχίας, μας παροτρύνουν να “τα βρούμε”, χωρίς αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο».
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η θέση του παραμένει υπέρ της συμμετοχής της Ελλάδας στη Δύση και στην Ευρωπαϊκή Ένωση:
«Στην Δυτική Συμμαχία και την Ευρωπαϊκή Ένωση ανήκουμε και ορθώς».
Ζήτησε όμως αμοιβαιότητα, υπογραμμίζοντας ότι «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους».
Το πολιτικό αποτύπωμα της βραδιάς
Η ομιλία Καραμανλή και η αντίδραση Σαμαρά ενισχύουν τη συζήτηση για την κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και για τα όρια των χειρισμών απέναντι στην Τουρκία.
Ο Καραμανλής διατύπωσε αναλυτικά τις ενστάσεις του. Ο Σαμαράς επέλεξε μια φράση που μεταφέρει την πίεση στους αποδέκτες της παρέμβασης.
Η πιο αιχμηρή αποστροφή του ομιλητή συνοψίζει το πνεύμα της κριτικής:
«Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαια του, τις αρχές του, την πατρίδα του».
Και το σχόλιο Σαμαρά κρατά ανοικτό το πολιτικό ερώτημα της βραδιάς: ποιοι είναι εκείνοι που, κατά τον πρώην πρωθυπουργό, πρέπει τώρα να ακούσουν;
Πηγή: pagenews.gr