Ένα ασυνήθιστο μήνυμα από την Ουάσιγκτον προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της αποκαλύπτει το Reuters, φωτίζοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ για τη διαχείριση της ρωσικής απειλής και το μέλλον του πολέμου στην Ουκρανία.
Την ώρα που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει τη διπλωματία στο επίκεντρο της ουκρανικής κρίσης, αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου φέρονται να ζητούν από Ευρωπαίους συμμάχους να περιορίσουν τη δημόσια αντιρωσική ρητορική τους.
Το μήνυμα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το διεθνές πρακτορείο, απευθύνθηκε τις τελευταίες εβδομάδες κυρίως στις τρεις χώρες της Βαλτικής — Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία — οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης της Συμμαχίας με τη Μόσχα.
Η αμερικανική επιχειρηματολογία, όπως μεταφέρεται από τις πηγές, δεν αφορά την εγκατάλειψη της αποτροπής έναντι της Ρωσίας. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι σύμμαχοι παρουσιάζουν δημόσια τον κίνδυνο και τις πιθανές συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Το μήνυμα του Πενταγώνου: «Σας βοηθάμε, αλλά μη φωνάζετε»
Σύμφωνα με το Reuters, οι συστάσεις διατυπώθηκαν σε διμερείς συναντήσεις Αμερικανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων, χωρίς να έχουν λάβει τη μορφή δημόσιας πολιτικής οδηγίας.
Ένας από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες περιέγραψε χαρακτηριστικά το αμερικανικό μήνυμα:
«Σας βοηθάμε. Οι Αμερικανοί είναι εκεί. Απλώς μη φωνάζετε. Μην κάνετε θόρυβο».
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει την επιδίωξη της Ουάσιγκτον να διαχωρίσει τη στρατιωτική υποστήριξη προς τους συμμάχους από τη δημόσια πολιτική αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Οι αμερικανικές παρεμβάσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν χαρακτηρίστηκαν συγκρουσιακές. Ωστόσο, αναδεικνύουν ένα ευαίσθητο ζήτημα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: κατά πόσο η συγκράτηση της ρητορικής μπορεί να συμβαδίσει με την ανάγκη αξιόπιστης αποτροπής.
Ο Έλμπριτζ Κόλμπι και η προειδοποίηση για τις «προκλήσεις» προς τη Ρωσία
Κεντρικό πρόσωπο στις αμερικανικές παρεμβάσεις εμφανίζεται ο Έλμπριτζ Κόλμπι, ανώτατος αξιωματούχος του Πενταγώνου για θέματα πολιτικής και ένας από τους βασικούς παράγοντες της επανεξέτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Κατά μία από τις πηγές του Reuters, ο Κόλμπι προειδοποίησε αξιωματούχο χώρας της Βαλτικής ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν «προκλήσεις» προς τους Ρώσους.
Ως παράδειγμα ρητορικής που θεωρείται μη εποικοδομητική φέρεται να αναφέρθηκε σε δηλώσεις που περιγράφουν τη Ρωσία ως «αρουραίο στριμωγμένο στη γωνία».
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς, στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ είχε χρησιμοποιήσει παρόμοιο χαρακτηρισμό για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Εσθονός πρωθυπουργός είχε υποστηρίξει ότι ο Ρώσος πρόεδρος συμπεριφέρεται σαν «αρουραίος στη γωνία», συνδέοντας τη στάση του Κρεμλίνου με τις δυσκολίες των ρωσικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία και τις καταγγελίες για ενέργειες σαμποτάζ στην Ευρώπη.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι ο Κόλμπι αναφερόταν συγκεκριμένα στη δήλωση Μίχαλ.
Σε ξεχωριστή συνάντηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αμερικανικοί αξιωματούχοι ζήτησαν από εσθονική αντιπροσωπεία να είναι «μετρημένη» στις δημόσιες τοποθετήσεις της.
Η στρατηγική Τραμπ: Διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα και πιέσεις στο Κίεβο
Οι αμερικανικές συστάσεις δεν αποτελούν μεμονωμένη διπλωματική κίνηση.
Εντάσσονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ αναζητεί εκ νέου δρόμο προς μια διαπραγματευτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το Reuters, η αμερικανική πρωτοβουλία περιλαμβάνει την εξέταση κινήτρων προς τη Ρωσία, μεταξύ των οποίων πιθανή ελάφρυνση κυρώσεων, αλλά και πιέσεις προς το Κίεβο για τον περιορισμό των επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί ένα σύνθετο διπλωματικό περιβάλλον.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα. Από την άλλη, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα εκείνες που συνορεύουν με τη Ρωσία, αντιμετωπίζουν την ασφάλεια της Ουκρανίας ως άμεσα συνδεδεμένη με τη δική τους εθνική ασφάλεια.
Για την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, η δημόσια ανάδειξη των κινδύνων αποτελεί μέρος της πολιτικής κινητοποίησης για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες, ισχυρότερη παρουσία του ΝΑΤΟ και διατήρηση της υποστήριξης προς το Κίεβο.
Για την αμερικανική πλευρά, αντιθέτως, ορισμένες δημόσιες τοποθετήσεις ενδέχεται να δυσχεραίνουν τη διαπραγματευτική προσπάθεια ή να ενισχύουν την αίσθηση μιας αναπόφευκτης σύγκρουσης.
Πρόκειται για διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη διαχείριση της ίδιας απειλής, με σημαντικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Το δίλημμα του ΝΑΤΟ: Αποτροπή χωρίς κλιμάκωση
Η διαφωνία αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η Συμμαχία καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τρεις προκλήσεις: τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, την προστασία της ανατολικής πτέρυγας και την ανάγκη αποφυγής άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ διατυπώνονται δύο διαφορετικές εκτιμήσεις.
Η πρώτη υποστηρίζει ότι η διαρκής δημόσια προβολή του κινδύνου μιας ρωσικής επίθεσης μπορεί να ενισχύσει τον φόβο στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και να εξυπηρετήσει τη στρατηγική αποσταθεροποίησης που αποδίδεται στο Κρεμλίνο.
Η δεύτερη θεωρεί ότι η υποβάθμιση της απειλής ενδέχεται να δημιουργήσει εφησυχασμό, ακριβώς τη στιγμή που οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να χρηματοδοτήσουν μια μεγάλης κλίμακας αμυντική αναβάθμιση.
Ευρωπαίος αξιωματούχος που επικαλείται το Reuters χαρακτήρισε τις αμερικανικές συστάσεις δύσκολα κατανοητές, επισημαίνοντας ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των χωρών της Βαλτικής έχουν ήδη παρουσιάσει συγκρατημένες εκτιμήσεις για την πιθανότητα άμεσης ρωσικής στρατιωτικής δοκιμασίας των δεσμεύσεων συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη διάκριση ανάμεσα στις δημόσιες πολιτικές προειδοποιήσεις και στις επιχειρησιακές εκτιμήσεις των υπηρεσιών ασφαλείας.
Σαμποτάζ, drones και φόβοι για υβριδικές επιχειρήσεις
Η συζήτηση για τη ρητορική δεν διεξάγεται σε συνθήκες αποκλιμάκωσης των ευρωπαϊκών ανησυχιών.
Οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν καταγγείλει σειρά περιστατικών που συνδέουν με υβριδικές επιχειρήσεις, από απόπειρες δολιοφθοράς μέχρι δραστηριότητες drones κοντά σε κρίσιμες υποδομές.
Η Ρωσία αρνείται ότι διεξάγει οργανωμένη εκστρατεία σαμποτάζ εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ.
Στις 28 Οκτωβρίου, οι γερμανικές εισαγγελικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη δύο Λευκορώσων, οι οποίοι φέρονται να σχεδίαζαν εμπρηστική επίθεση σε κτίριο ή εγκατάσταση κρίσιμων υποδομών στην περιοχή της Νυρεμβέργης.
Δεν έχει τεκμηριωθεί σύνδεση του συγκεκριμένου περιστατικού με τη Μόσχα.
Τον Σεπτέμβριο, το Βερολίνο είχε επίσης κατηγορήσει τη Ρωσία για απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, κατηγορία την οποία η ρωσική πλευρά απέρριψε.
Τα περιστατικά αυτά τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή συζήτηση για την προστασία των υποδομών και την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών, ανεξάρτητα από τον βαθμό στον οποίο κάθε συγκεκριμένη υπόθεση μπορεί να αποδοθεί σε κρατικό παράγοντα.
Η μεγάλη αντίφαση: Λιγότερη αμερικανική παρουσία, περισσότερη ευρωπαϊκή ευθύνη
Μια δεύτερη παράμετρος καθιστά το αμερικανικό μήνυμα ακόμη πιο ευαίσθητο.
Το Πεντάγωνο επανεξετάζει τη διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, με το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ να βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού βάρους στους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Την ίδια στιγμή, όμως, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του Reuters, ζητά από ορισμένες από τις πλέον εκτεθειμένες χώρες της ανατολικής πτέρυγας να περιορίσουν τη δημόσια ένταση των προειδοποιήσεών τους για τη Ρωσία.
Αυτή η παράλληλη εξέλιξη δημιουργεί ένα πρακτικό πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: καλούνται να εξασφαλίσουν πολιτική και κοινωνική συναίνεση για αυξημένες αμυντικές δαπάνες, χωρίς να καλλιεργούν την εντύπωση ότι μια ευρύτερη πολεμική σύγκρουση είναι αναπόφευκτη.
Για τις χώρες της Βαλτικής, το ζήτημα αφορά επίσης την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων και την ετοιμότητα της Συμμαχίας να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις συλλογικής άμυνας.
Η απάντηση του Πενταγώνου στο Reuters
Το Reuters ζήτησε από το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας να σχολιάσει τις πληροφορίες για τις παρεμβάσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Αξιωματούχος του Πενταγώνου απέφυγε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει το περιεχόμενο των συζητήσεων, επιμένοντας στον εμπιστευτικό χαρακτήρα των διμερών επαφών:
«Οι ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ συμμάχων είναι ακριβώς αυτό, επομένως δεν θα σχολιάσουμε αυτούς τους ισχυρισμούς».
Πηγή: pagenews.gr